Ziyaretçi akını başladı

Çiftlik sahibi Ziauddin Mridha, sakin yapısıyla dikkat çeken mandayı görmek için ülkenin farklı bölgelerinden çok sayıda ziyaretçinin çiftliğe geldiğini aktardı. Son yıllarda, sosyal medyada viral olan ve ünlü isimlerden esinlenerek adlandırılan kurbanlık hayvanlar, Bangladeş’in bayram hayvan pazarı kültürünün giderek popüler bir parçası haline geldi.

1992 yılından önce doğan çocuklar için ebeveynlere çocuk başına 2,5 emeklilik puanı (yaklaşık 30 aylık çocuk yetiştirme süresi) verilirken; 1992 sonrasındaki doğumlar için 3 tam puan uygulanıyordu. Doğum tarihine bakılmaksızın, büyütülen her çocuk için ebeveynlerin emeklilik hesabına en fazla 3 puan (36 aylık çocuk yetiştirme süresi) yansıtılacak. Eklenen yarım emeklilik puanı, güncel rakamlarla aylık emekli maaşında yaklaşık 20 Euro civarında bir artış anlamına geliyor. Emeklilik puan değerlerinin dönemsel olarak güncellenmesiyle birlikte, ödeme dönemindeki net artışın daha da yüksek olması bekleniyor.

Alman Emeklilik Sigortası Kurumu (Deutsche Rentenversicherung), milyonlarca emeklinin geçmiş çalışma hayatını ve eski mevzuatları inceleyeceğinden, sürecin ciddi bir teknik hazırlık gerektirdiğini belirtti. Yasa 1 Ocak 2027 itibarıyla resmi olarak yürürlüğe girecek olsa da karmaşık hesaplama süreçleri nedeniyle ödemelerin en erken 2028 yılında hesaplara geçmesi öngörülüyor. Ancak hak sahipleri bu süreçte hiçbir kayıp yaşamayacak; 2027'den itibaren biriken tüm maaş farkları geriye dönük olarak tek seferde toplu şekilde ödenecek. Emeklilerin büyük bir kısmı için bürokratik işlemlerle uğraşma zorunluluğu bulunmuyor.

Çocuk yetiştirme süreleri daha önce emeklilik kasasına bildirilmiş ve sistemde tanımlı olan kişilerin herhangi bir başvuru yapmasına gerek yok. Alman Emeklilik Sigortası Kurumu, bu dosyaları otomatik olarak güncelleyecek. Geçmişte çocuk yetiştirme sürelerini emeklilik kaydına işletmemiş ya da sisteme bildirmemiş olan ebeveynlerin, bu haktan yararlanabilmek için kuruma bizzat başvuruda bulunması gerekecek. Emekli maaşlarında yaşanacak bu artış, dar gelirli emeklilerin aldığı diğer devlet desteklerini de etkileyebilir. Maaş tutarının yükselmesi; temel geçim desteği, kira yardımı (Wohngeld) ya da dul ve yetim aylığı gibi gelire endeksli sosyal yardımların miktarında değişikliklere veya yeniden hesaplamalara yol açabilir.

RAF’IN ESKİ ÜYELERİYLE BİRLİKTE SOYGUNLAR
Mahkeme, Klette’nin eski RAF üyeleri Burkhard Garweg ve Ernst-Volker Staub ile birlikte süpermarketler ve zırhlı para taşıma araçlarını hedef alan soygunlara katıldığına hükmetti. Hakkında yakalama kararı bulunan Garweg ve Staub ise halen aranıyor. Duruşma sırasında Klette’nin destekçileri kararı protesto ederek “Daniela’ya özgürlük” sloganları attı. Aşırılıkla Mücadele Projesi Başkanı Hans-Jakob Schindler, Klette’nin Berlin’de aşırı sol çevreler için “bir tür büyükanne kahramana” dönüştüğünü söyledi.

TERÖR SUÇLAMALARI ZAMAN AŞIMINA TAKILDI
Klette, dava boyunca açık şekilde RAF üyeliğini kabul etmedi. Ancak Schindler’e göre, söz konusu döneme ilişkin terör suçlamaları zaman aşımına uğradığı için bu kapsamda yargılanması mümkün görünmüyor. Buna rağmen federal savcılar, Klette’nin RAF’ın gerçekleştirdiği üç saldırıya iştirak ettiği iddiasıyla yeni suçlamalar yöneltti. Savcılık, Klette’nin 1990 yılında Deutsche Bank binası önündeki başarısız bombalı saldırı, 1991’de Bonn’daki ABD Büyükelçiliği’ne yönelik silahlı saldırı ve 1993’te bir cezaevine düzenlenen bombalı saldırıyla bağlantılı olduğunu öne sürüyor. Yeni bir dava açılıp açılmayacağına Frankfurt’taki yetkililer karar verecek.

17 YILA YAYILAN SOYGUNLAR
Dava dosyası, kuzey ve batı Almanya’da gerçekleştirilen sekiz ayrı soygunu kapsıyordu. İlk saldırı Temmuz 1999’da Duisburg kentinde düzenlendi. Maskeli saldırganlar bir para nakil aracına çarparak güvenlik görevlilerini silah ve bomba atarla tehdit etti ve büyük miktarda para çaldı. Son saldırı ise Haziran 2016’da Braunschweig yakınlarında gerçekleşti. Soyguncular yaklaşık 1,4 milyon euro ele geçirdi.

BERLİN’DE SAHTE KİMLİKLE YAŞADI
Klette, Şubat 2024’te polise yapılan ihbar sonrası Berlin’in Kreuzberg semtindeki Sebastianstrasse’de yakalandı. Eski Berlin Duvarı’nın geçtiği sakin sokakta yıllarca sahte kimlik ve yabancı pasaportla yaşadığı belirtildi. Savcılara göre Klette, firari olmasına rağmen kimliğini gizlemek için ciddi bir çaba göstermedi. Mahalle sakinlerinden Hamza, BBC’ye yaptığı açıklamada Klette’yi köpeğini gezdirirken sık sık gördüğünü, selam veren dost canlısı biri olarak tanıdığını söyledi. Hamza, geçmişini öğrendiğinde büyük şaşkınlık yaşadığını ifade etti.

YAPAY ZEKA DESTEKLİ YÜZ TANIMA İLE TESPİT EDİLDİ
Klette’nin yıllarca “Claudia” ismini kullandığı ortaya çıktı. Bir araştırmacı gazetecinin yapay zeka destekli yüz tanıma yazılımıyla eski arama afişlerindeki fotoğrafları internetteki güncel görüntülerle eşleştirmesi sonucu izine ulaşıldı. Polisin evde yaptığı aramada silahlar, mühimmat, roketatar maketi, peruklar, sahte kimlikler, altın ve 240 bin euro nakit para ele geçirildi. Savunma avukatları ise Klette’nin soygunlarla bağlantısını kanıtlayan herhangi bir delil bulunmadığını, yalnızca evindeki silahlarla ilgili suçlamaların geçerli olduğunu savundu.

RAF’IN KANLI GEÇMİŞİ
Klette’nin parçası olduğu öne sürülen RAF’ın üçüncü kuşağı, 1970 ile 1991 yılları arasında 34 kişinin ölümünden sorumlu tutuluyor. Örgütün en dikkat çeken saldırıları arasında 1977 yılında bir federal savcının öldürülmesi ve sanayici Hanns Martin Schleyer’in kaçırılarak öldürülmesi yer alıyor. Öte yandan firari eski RAF üyeleri Ernst-Volker Staub ile Burkhard Garweg’in izine hâlâ ulaşılamadı. Hans-Jakob Schindler, iki ismin Almanya’da ya da yurt dışında olabileceğini belirterek, “Sanırım internete fotoğraf koymamaları gerektiğini öğrendiler” dedi.

Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 98 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü WTI ise 92 dolar seviyelerinde işlem görmeye başladı.

Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek olası bir kriz derinleşmesinin enerji piyasalarında yeni fiyat şoklarını beraberinde getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı piyasaların odağında

Dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, son günlerde yeniden küresel piyasaların merkezine yerleşti. ABD ile İran arasında sürdürülen görüşmelerde boğazın yeniden güvenli şekilde açılması ve deniz trafiğinin normale dönmesi en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Ancak İran’ın boğaz üzerindeki deniz trafiğinde daha fazla kontrol talep etmesi, Washington yönetimi ile Batılı ülkelerin sert tepkisine neden oluyor.

Uzmanlara göre boğazda yaşanabilecek en küçük aksama bile küresel enerji arzında ciddi risk oluşturuyor.

Görüşmeler sürüyor ancak belirsizlik devam ediyor

Marco Rubio, Hindistan’da yaptığı açıklamada tarafların müzakereleri sürdürdüğünü belirtti. Rubio, ilk taslak metin üzerindeki görüşmelerin devam ettiğini ve sürecin birkaç gün daha sürebileceğini ifade etti.

Öte yandan Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar da piyasaların yönü üzerinde etkili oldu. Trump’ın görüşmelerin olumlu ilerlediğini söylemesine rağmen başarısızlık halinde yeni askeri hamleler konusunda uyarıda bulunması, petrol fiyatlarında yeniden yükselişi tetikledi.

Piyasalarda özellikle “ateşkes sağlanabilecek mi?” sorusu fiyatlamalarda belirleyici hale geldi.

Petrol piyasasında mayıs dalgalanması

Mart ve nisan aylarında yükseliş eğiliminde olan petrol fiyatları, mayıs ayında da sert hareketler yaşamayı sürdürüyor. Analistler, küresel stokların azalmasına rağmen Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin piyasaları daha kırılgan hale getirdiğini belirtiyor.

Özellikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik belirsizliklerin ve ateşkes görüşmelerinin sonuçsuz kalma ihtimalinin yatırımcıları tedirgin ettiği ifade ediliyor.

Enerji uzmanları, mevcut kriz ortamının devam etmesi halinde petrol fiyatlarının kısa vadede 100 dolar seviyesini yeniden test edebileceğini öngörüyor.

İran ile ABD arasında kritik pazarlık

Kulislere yansıyan bilgilere göre taraflar arasında yaklaşık iki aylık geçici ateşkes seçeneği de masada bulunuyor. Görüşmeler kapsamında Washington yönetiminin bazı yaptırımları gevşetmesi, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri yeniden güvenli hale getirmesi tartışılıyor.

Ancak taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık başlıklarından biri İran’ın deniz trafiği üzerindeki kontrol talebi olarak gösteriliyor. ABD ve Avrupa ülkeleri bu talebin kabul edilmesinin bölgesel dengeleri değiştireceğini savunuyor.

SANATLA İÇ İÇE BÜYÜYEN BİR ÇOCUKLUK
Peter John Helm Jr., 22 Aralık 1941’de Kanada’nın Toronto kentinde dünyaya geldi. Babasının genç yaştaki ölümünün ardından annesi, büyük kızının sanat kariyerine destek olmak amacıyla aileyi New York’a taşıma kararı aldı. Bu stratejik taşınma, Peter Helm’in de erken yaşlardan itibaren eğlence ve sahne dünyasıyla iç içe bir ortamda büyümesini sağladı.

TELEVİZYONUN ALTIN ÇAĞINDA GENÇ BİR YILDIZ
Profesyonel oyunculuk kariyerine 1950’lerin sonlarında adım atan Helm, ilk olarak "Too Young to Go Steady" dizisiyle izleyici karşısına çıktı. Kısa sürede Amerikan televizyonunun altın çağına damga vuran yapımların aranılan yüzü oldu. Genellikle saf genç erkek ya da asker rollerinde karşımıza çıkan oyuncu; "Doctor Kildare", "Caravana", "El fugitivo", "Combate", "Rawhide", "Ironside", "Perry Mason" ve "Bonanza" gibi dönemin efsanevi televizyon dramalarında boy gösterdi.

BEYAZ PERDEDE VE BROADWAY'DE DEV İSİMLERLE
Sinema dünyasına 1962 yapımı büyük bütçeli savaş filmi "El día más largo" (En Uzun Gün) ile adım atan Helm, buradaki genç asker rolüyle dikkat çekti. 1960’ların ortasında Natalie Wood ile birlikte rol aldığı "La rebelde" filminde hırslı bir karaktere hayat verdi. 1971 yılında ise kariyerinin en ikonik işlerinden biri olan bilim kurgu klasiği "Andromeda Esrarı" filminde önemli bir rol üstlendi. Sinemanın yanı sıra Broadway'de de aktif olan aktör, 1960 yılında "There Was a Little Girl" oyununda Jane Fonda gibi dev isimlerle aynı sahneyi paylaştı.

KAMERA ARKASINA GEÇİŞ VE ÇOK YÖNLÜ BİR YAŞAM
Ekranlardaki son rolünü 1971 yılında "The Smith Family" dizisiyle canlandıran Peter Helm, bu tarihten sonra oyunculuktan kademeli olarak uzaklaştı. 1991 yılında Vancouver’da "GeoMediapro" adlı yapım şirketini kurarak yönetmenlik ve yapımcılık yapmaya başladı, ayrıca Vancouver Film School’da eğitmenlik üstlendi. Sanatın dışında tam bir havacılık, fotoğrafçılık ve otomobil tutkunu olan ünlü isim, Los Angeles'ta bir Ferrari kulübü kurmuştu. Özel hayatında ise 1962-1966 yılları arasında oyuncu Brooke Bundy ile evli kalmış ve kızı Tiffany Helm'in de sektöre girmesiyle ailedeki oyunculuk geleneğini sürdürmüştü.

CHP Genel Merkezi’ne çevik kuvvet ekiplerinin biber gazı ve plastik mermi kullanarak müdahale etmesi, çok sayıda yabancı basın kuruluşunda son dakika gelişmesi olarak servis edildi.

Reuters: “Siyasi kriz derinleşiyor”

İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, polisin CHP Genel Merkezi’ne müdahalesinin Türkiye’deki siyasi krizi daha da büyüttüğünü yazdı.

Haberde, çevik kuvvet ekiplerinin CHP yönetimini binadan çıkarmak amacıyla parti merkezine girdiği belirtilirken, yaşananların muhalefet ile iktidar arasındaki tansiyonu yeni bir seviyeye taşıdığı ifade edildi.

Reuters ayrıca, CHP’de büyük çoğunluğun Özgür Özel yönetimine destek verdiğine dikkat çekti.

NBC News: “Şiddetli bir çatışmaya dönüştü”

Amerikan NBC News ise haberinde, CHP üyeleri ile mahkeme kararı sonrası göreve getirilen yönetim arasındaki gerilimin “şiddetli bir çatışmaya dönüştüğünü” yazdı.

Haberde, son dönemde CHP’ye yönelik açılan davaların büyük bölümünün yolsuzluk iddiaları üzerinden şekillendiği ancak çok sayıda gözlemcinin bunu “muhalefeti etkisizleştirme girişimi” olarak değerlendirdiği aktarıldı.

The Jerusalem Post: “Erdoğan baskıyı artırıyor”

İsrail merkezli The Jerusalem Post gazetesi ise Ankara’daki gelişmeleri “Türkiye’de siyasi krizin derinleşmesi” başlığıyla okurlarına duyurdu.

Gazete, Özgür Özel’in görevden alınmasının ardından CHP Genel Merkezi’nde çatışmalar yaşandığını belirtirken, iktidarın yargı üzerinden muhalefete baskıyı artırdığı yorumuna yer verdi.

Haberde ayrıca polis müdahalesi öncesinde bölgeye bazı provokatif grupların yönlendirildiği iddiaları da aktarıldı.

İspanyol basını: “Sistematik baskının zirvesi”

İspanyol Demócrata gazetesi ise yaşananları, “Türk polisi ana muhalefet partisinin genel merkezine baskın düzenledi” başlığıyla duyurdu.

Gazete, CHP’nin uzun süredir sistematik baskı ve tacize maruz kaldığını savunurken, son müdahalenin bu sürecin zirve noktası olarak değerlendirildiğini yazdı.

Öte yandan Şarkul Avsat da CHP Genel Merkezi önünde karşıt gruplar arasında yaşanan gerginliğe dikkat çekerek Ankara’daki siyasi atmosferin sertleştiğini vurguladı.

Truth Social hesabından açıklama yapan Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde önemli ilerleme kaydedildiğini ifade ederek, anlaşmanın detaylarının kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.

Trump: “Anlaşma büyük ölçüde müzakere edildi”

ABD Başkanı Trump, İran ile yürütülen görüşmelerin kritik aşamaya geldiğini belirtti. Trump açıklamasında, “ABD, İran ve listede yer alan diğer ülkeler arasında, nihai hale getirilmek üzere büyük ölçüde bir anlaşma müzakere edildi” ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklama, küresel piyasalarda ve diplomatik çevrelerde geniş yankı uyandırdı.

Hürmüz Boğazı mesajı dikkat çekti

Trump’ın açıklamasındaki en dikkat çekici başlıklardan biri ise Hürmüz Boğazı oldu. ABD Başkanı, anlaşmanın önemli maddelerinden birinin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğunu belirtti.

“Antlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak” diyen Trump, bölgedeki enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip boğazın yeniden açılmasının küresel ticaret açısından da önemli sonuçlar doğuracağını ifade etti.

Bölge liderleriyle yoğun diplomasi trafiği

Trump, İran ile yürütülen süreç kapsamında çok sayıda bölge lideriyle telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini de açıkladı.

ABD Başkanı’nın görüştüğü isimler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi gibi bölgenin önemli liderleri yer aldı.

Trump ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Ürdün Kralı 2. Abdullah, Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir ile de görüşmeler yaptığını belirtti.

BLOOMBERG: CHP’DEKİ YARGI KARARI MUHALEFET İÇİN “CİDDİ DARBE” OLARAK GÖRÜLÜYOR

ABD merkezli Bloomberg, "Türkiye'de bir mahkeme, muhalefet lideri Özgür Özel'i görevden aldı; bu karar, Erdoğan'ın rakiplerine büyük bir darbe vurdu" başlıklı haberinde, Türkiye’de bir mahkemenin Özgür Özel’in CHP Genel Başkanlığı’nı geçersiz sayan kararının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan karşısındaki muhalefet açısından ciddi bir darbe olarak değerlendirildiğini yazdı. Haberde, mahkemenin CHP’nin 2023 kurultay sürecine ilişkin usulsüzlük iddialarını kabul ederek “mutlak butlan” yönünde karar verdiği ve bunun Özel yönetiminin hukuki meşruiyetini tartışmalı hale getirdiği belirtildi. Kararın, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden partinin başına dönebileceği ihtimalini gündeme taşıdığı ifade edildi.

Haberde, CHP’nin son yerel seçimlerde AK Parti karşısında önemli başarı elde ettiğine dikkat çekilerek, kararın Türkiye’de siyasi dengeler açısından kritik görüldüğü kaydedildi. Muhalefet çevrelerinin kararı “yargı yoluyla siyasi müdahale” olarak değerlendirdiği aktarılan haberde, iktidar kanadının ise sürecin hukuki olduğu görüşünü savunduğu belirtildi. Piyasalarda ve yatırımcı çevrelerinde siyasi belirsizlik kaygısının arttığı ifade edilen haberde, Türkiye’de hukuk devleti ve demokratik kurumlara ilişkin tartışmaların yeniden öne çıktığı vurgulandı. Bloomberg, CHP’de yaşanabilecek olası liderlik krizinin muhalefetin erken seçim ve anayasa tartışmalarındaki pozisyonunu zayıflatabileceği değerlendirmesinde bulundu.

REUTERS: CHP KARARI, ERDOĞAN’IN SİYASİ RAKİPLERİNE YÖNELİK “SON BÜYÜK DARBE” OLARAK GÖRÜLÜYOR

Batı medyasından Reuters haber ajansı da "Türkiye'deki bir mahkeme, muhalefet liderini görevden aldı; bu, Erdoğan'ın rakiplerine vurulmuş son darbe oldu" başlığını kullandı. Reuters, Ankara’daki bir mahkemenin CHP’nin 2023 kurultayını iptal ederek Genel Başkan Özgür Özel’in seçildiği kongreyi geçersiz saydığını ve kararın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasi rakiplerine yönelik “son büyük darbe” olarak değerlendirildiğini yazdı. Haberde, mahkemenin CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nda usulsüzlük bulunduğuna hükmederek kongreyi iptal ettiği, karar doğrultusunda eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden partinin başına dönmesinin gündeme geldiği belirtildi. Reuters, kararın son bir yılda CHP’ye yönelik yürütülen geniş kapsamlı hukuki süreçlerin devamı niteliğinde olduğu vurgulanırken, CHP’li belediye başkanları ve parti yöneticilerine yönelik soruşturmalar hatırlatıldı.

Haberde, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu üzerinden başlayan baskının zamanla doğrudan CHP yönetimine yöneldiği değerlendirmesine yer verildi. Reuters, İmamoğlu’nun Erdoğan’ın en güçlü siyasi rakiplerinden biri olarak görüldüğünü kaydetti. CHP’nin tüm suçlamaları reddettiği ve süreci “siyasi amaçlı yargı operasyonu” olarak değerlendirdiği aktarılırken, hükümet cephesinin ise Türkiye’de yargının bağımsız olduğu görüşünü savunduğu belirtildi. Reuters, kararın yalnızca CHP içinde değil finans piyasalarında da etkili olabileceğini, benzer dava süreçlerinde Türk lirası ve tahviller üzerinde baskı oluştuğunu hatırlattı. Ajans ayrıca, sürecin Türkiye’de demokrasi ve hukuk devleti tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.

AFP: TÜRKİYE’DE MAHKEME, 2024 SEÇİMLERİNDE ERDOĞAN’IN PARTİSİNİ YENEN CHP YÖNETİMİNİ GÖREVDEN UZAKLAŞTIRDI
Fransa merkezli haber ajansı Agence France-Presse (AFP) de "Türkiye’de mahkeme, 2024 seçimlerinde Erdoğan’ın AKP’sini mağlup eden ana muhalefet partisinin yönetimini görevden uzaklaştırdı" başlığını kullandı. AFP, haberinde, "Ankara’daki bir mahkeme, ülkenin ana muhalefet partisi CHP’nin yönetimini görevden uzaklaştırdı. CHP, 2024 yerel seçimlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidardaki AKP’sine karşı önemli bir zafer elde etmişti" ifadelerini kullandı.

AL-MONITOR: CHP KARARI, MUHALEFETE YÖNELİK BASKILARIN SON HALKASI OLARAK GÖRÜLÜYOR
ABD merkezli Orta Doğu haberleri ve makaleleriyle öne çıkan Al-Monitor, "Muhalefete yönelik baskılar sürerken Türk mahkemesi CHP yönetimini görevden aldı" başlıklı haberinde, Türkiye’de bir mahkemenin CHP yönetimine ilişkin verdiği “mutlak butlan” kararının, muhalefet üzerindeki baskıların son örneklerinden biri olarak değerlendirildiğini ele aldı. Haberde, mahkemenin CHP’nin 2023 kurultayını geçersiz sayarak Genel Başkan Özgür Özel ve mevcut yönetimin hukuki durumunu tartışmalı hale getirdiği belirtildi. Kararın, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden partinin başına dönmesinin önünü açabileceği ifade edildi.

Al-Monitor, sürecin yalnızca CHP içindeki bir kriz olarak değil, Türkiye’de muhalefete yönelik genel baskının parçası olarak değerlendirildiği kaydedildi. Haberde belediye başkanlarına yönelik soruşturmalar, kayyum uygulamaları ve muhalif siyasetçilere açılan davalar da hatırlatıldı. CHP’li isimlerin kararı “siyasi operasyon” olarak nitelendirdiği aktarılırken, iktidar çevrelerinin ise sürecin bağımsız yargının işi olduğunu savunduğu belirtildi. Haberde, CHP’nin 2024 yerel seçimlerindeki başarısının ardından parti üzerindeki hukuki baskının arttığı değerlendirmesine yer verildi. Haberde ayrıca, olası bir liderlik krizinin muhalefetin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan karşısındaki birlik görüntüsünü zedeleyebileceği ve erken seçim tartışmalarını etkileyebileceği yorumu yapıldı. Al-Monitor, söz konusu kararın uluslararası yatırımcılar ve Batılı diplomatik çevrelerde, Türkiye’de demokratik kurumların işleyişine ilişkin yeni soru işaretleri yarattığını da vurguladı.

EURONEWS: CHP KARARI PARTİDE HUKUKİ VE SİYASİ KRİZ TARTIŞMASI YARATTI
Avrupa merkezli yayın kuruluşu Euronews, "CHP için 'mutlak butlan' kararı: Kılıçdaroğlu'nun göreve iadesine karar verildi" başlığıyla, CHP’nin 2023 kurultayına ilişkin davada verilen “mutlak butlan” kararının parti yönetiminde ciddi bir hukuki ve siyasi kriz yarattığını yazdı. Haberde, Ankara’daki mahkemenin CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nı hukuken geçersiz saydığı, bu nedenle kurultayda genel başkan seçilen Özgür Özel ile mevcut yönetimin meşruiyetinin tartışmalı hale geldiği belirtildi. Euronews, “mutlak butlan” kararının hukukta işlemin baştan itibaren hiç yapılmamış sayılması anlamına geldiğini aktarırken, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden göreve dönebileceğine ilişkin değerlendirmelerin yapıldığını kaydetti.

Haberde, CHP yönetiminin kararı “siyasi müdahale” olarak değerlendirdiği ve süreci üst mahkemelere taşıyacağının belirtildiği ifade edildi. Parti içinde olağanüstü kurultay ve yeni yönetim senaryolarının da gündemde olduğu aktarıldı. Euronews, kararın yalnızca CHP iç siyasetini değil, Türkiye ekonomisi ve siyasi istikrar tartışmalarını da etkileyebileceğine dikkat çekildi. Özellikle piyasalarda belirsizlik kaygısının arttığı vurgulandı. Haberde ayrıca, CHP’nin 2024 yerel seçimlerindeki başarısının ardından başlayan yargı süreçlerinin muhalefet üzerinde baskı oluşturduğu yönündeki yorumlara da yer verildi.

ÜST ÜSTE GOLLER
Aston Villa ise baskısının karşılığını 41. dakikada aldı. Sol kanattan kullanılan kısa köşe vuruşunda Rogers’ın çevirdiği topa Tielemans gelişine yaptığı şık vuruşla ağları havalandırdı ve İngiliz ekibini 1-0 öne geçirdi. İlk yarının uzatma dakikalarında fark ikiye çıktı. McGinn’in pasında sağ çaprazda topla buluşan Buendia, sol ayağıyla yaptığı klas vuruşla topu uzak köşeden ağlara gönderdi ve Aston Villa soyunma odasına 2-0 üstün gitti. İkinci yarıda da oyunun kontrolünü bırakmayan İngiliz temsilcisi, 58. dakikada bir gol daha buldu. Buendia’nın ceza sahasına çevirdiği topu Morgan Rogers tek dokunuşla tamamladı ve skor 3-0’a geldi.

EMERY'NIN KUPASI
Kalan dakikalarda Aston Villa skoru korudu ve Avrupa Ligi kupasını müzesine götürdü. İngiliz ekibi böylece kulüp tarihindeki üçüncü Avrupa kupasını kazandı. Villa'nın Teknik Direktörü Unai Emery ise kariyerinin 5'inci Avrupa Ligi şampiyonluğunu yaşadı. İspanyol antrenör bu kupayı en çok kazanan teknik adam konumunda.

DÜNYA KUPASI VE AVRUPA ŞAMPİYONASI ELEMELERİNDE DE DEĞİŞİKLİĞE GİDİLDİ
UEFA'dan yapılan açıklamada, Dünya Kupası ve Avrupa Şampiyonası için yapılacak Avrupa elemelerinin de iki ligden oluşan kademeli bir yapıya sahip olacağı vurgulandı. Lig 1'in 36 takımdan, Lig 2'nin ise kalan 18 veya 19 takımdan oluşacağı kaydedildi. Bu ligde bulunan her takım, UEFA kulüp müsabakalarının formatına benzer şekilde, torba başına iki olmak üzere altı farklı rakiple altı iç saha veya deplasman maçı yapacak. Lig 2 ise C Ligi ile tamamen aynı şekilde, 6'şar ve 7'şer takımdan oluşan üç gruba ayrılacak ve her takım toplamda yine 6 maç oynanacak.

Soyu tükenmiş canlıları yeniden hayata döndürme hedefiyle çalışmalar yürüten ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, bilim dünyasında yeni bir tartışmanın kapısını araladı. Şirket, 3 boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen ve doğal yumurta kabuğunu taklit eden yapay bir yapıdan 26 canlı civcivin başarıyla dünyaya geldiğini duyurdu. Associated Press’in aktardığı bilgilere göre şirketin geliştirdiği sistemde, döllenmiş yumurtalar özel olarak hazırlanan yapay kabuk sistemine aktarılıyor. Ardından embriyolar kontrollü bir kuluçka ortamında gelişimini sürdürüyor. Şirket yetkilileri, civcivlerin yaşlarının birkaç gün ile birkaç ay arasında değiştiğini açıkladı.

Hedef dev moa kuşu

Daha önce yünlü mamuta benzeyen uzun tüylü fareler ve tarih öncesi kurt türlerini andıran yavrular geliştirdiğini duyuran Colossal Biosciences, şimdi gözünü nesli tükenmiş dev moa kuşlarına çevirdi. Şirketin CEO’su Ben Lamm, yapay yumurta teknolojisinin gelecekte daha büyük yumurtalara sahip türler için de kullanılabileceğini söyledi.

Ulusal Güvenlik ve Suç Olayları Gerekçe Gösterildi

Tayland Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Anutin Charnvirakul tarafından yapılan açıklamalarda, söz konusu kararın ekonomik koşullar ve ulusal güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda alındığı vurgulandı. Son dönemde ülkede yabancı uyruklu kişilerin karıştığı yüksek profilli suç olaylarının, uyuşturucu ve yasa dışı ağlara yönelik soruşturmaların artması, hükümeti vize muafiyet haklarını kısıtlamaya yöneltti. Yetkililer, bu hamleyle "daha kaliteli ve kontrol edilebilir" bir turist profili hedeflediklerini belirtiyor.

Yeni Düzenleme 15 Gün İçinde Yürürlüğe Giriyor

Resmi Kraliyet Gazetesi'nde yayımlanmasının ardından 15 gün içinde yürürlüğe girecek olan yeni sistem kapsamında Türkiye’nin yanı sıra ABD, Avustralya, Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık gibi toplam 93 ülkenin vizesiz kalış süresi sınırlandırılacak. Tayland seyahati 30 günü aşacak olan vatandaşların, seyahatleri öncesinde resmi vize başvurusu yapmaları zorunlu hale gelecek. Sınır kapılarında ve havalimanlarında pasaport kontrollerinin de artırılması bekleniyor.

ABD ham petrolü olarak bilinen WTI petrol, dalgalı işlemlerin ardından varil başına 104 dolar seviyesine doğru geriledi. Fiyatlardaki sınırlı düşüşe rağmen piyasada güçlü bir rahatlama havası oluşmuş değil. Çünkü yatırımcılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni tehditlerini, NATO’nun olası güvenli geçiş planını ve bölgedeki arz riskini aynı anda fiyatlamaya çalışıyor.

Petrol piyasalarında son haftalarda yaşanan oynaklık, yalnızca arz-talep dengesiyle sınırlı değil. Jeopolitik gerilimler, savaş riski, enerji nakil hatlarındaki güvenlik endişeleri ve büyük güçlerin pozisyonları, fiyatlar üzerinde doğrudan etkili oluyor.

Trump’tan İran’a yeni çıkış

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik açıklamalarıyla petrol piyasalarında yeniden hareketliliğe neden oldu. Trump, İran’ın ABD’nin barış şartlarını kabul etmemesi halinde “bir kez daha büyük bir darbe vurmak zorunda kalabileceklerini” söyledi.

Bu açıklama, Trump’ın bir gün önce planlanan saldırıyı iptal ettiğini duyurmasının hemen ardından geldi. Bu nedenle piyasalarda ilk tepki temkinli oldu. Yatırımcılar, Trump’ın son dönemde benzer tehditleri birkaç kez dile getirdiğini, ancak ardından geri adım attığını dikkate alıyor.

Nisan ayı başında sağlanan ateşkesten bu yana savaş kaynaklı oynaklık 12. haftasına girerken, piyasa oyuncuları çatışmaların yeniden başlayacağına dair daha güçlü sinyaller görmeden pozisyonlarını büyütmek istemiyor. Bu tablo, petrol fiyatlarında sert yükseliş yerine dalgalı ve kontrollü bir seyri beraberinde getiriyor.

Hürmüz boğazı fiyatların merkezinde

Petrol piyasasının en kritik gündemi ise Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Küresel enerji taşımacılığı açısından hayati öneme sahip olan bu geçiş hattında yaşanacak her aksama, petrol arzını doğrudan etkileyebilecek güçte.

İran’ın boğazdaki sevkiyatı büyük ölçüde kısıtlı tutmayı sürdürmesi, piyasada arz endişesini canlı tutuyor. Hürmüz üzerinden geçen petrol akışının normalleşmemesi, özellikle Asya ve Avrupa piyasalarında enerji güvenliği tartışmalarını artırıyor.

Bu süreçte yatırımcılar, yalnızca İran’ın hamlelerini değil, ABD ve NATO cephesinden gelecek adımları da yakından izliyor. Çünkü Hürmüz’de yaşanacak olası bir askeri veya diplomatik gelişme, petrol fiyatlarında kısa sürede sert hareketlere yol açabilir.

NATO seçeneği masada

Petrol fiyatlarındaki son hareketlerde etkili olan başlıklardan biri de NATO’nun Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmesi oldu. Haberlere göre NATO, Hürmüz Boğazı’nın temmuz başına kadar yeniden güvenli geçişe açılmaması durumunda gemilere geçiş desteği sağlama seçeneğini masada tutuyor.

Bu olasılık, piyasalarda arzın beklenenden daha hızlı normale dönebileceği beklentisini güçlendirdi. NATO öncülüğünde gemilere eskort sağlanması, enerji sevkiyatının yeniden hızlanmasına kapı aralayabilir.

Ancak bu seçenek aynı zamanda bölgedeki askeri tansiyonun daha da artması riskini de beraberinde getiriyor. Bu nedenle piyasa aktörleri, NATO’nun atacağı olası adımların yalnızca arz yönüyle değil, jeopolitik risk boyutuyla da sonuç doğurabileceğini değerlendiriyor.

Yatırımcı temkinli bekleyişte

Petrol piyasalarında son haftalarda görülen dalgalanma, yatırımcıların risk iştahını da sınırlıyor. Özellikle savaş ihtimali ve enerji arzındaki kesinti riski, fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalmasına neden olurken, diplomatik açıklamalardaki belirsizlik sert pozisyon almayı zorlaştırıyor.

Goldman Sachs’ın bu ay başında yaptığı ankete göre yatırımcılar, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın temmuz sonrasına sarkabileceğini giderek daha fazla fiyatlıyor. Bu beklenti, enerji piyasasında kısa vadeli rahatlamanın sınırlı kalmasına yol açıyor.

Buna karşın NATO’nun güvenli geçiş olasılığını değerlendirmesi, petrol arzının daha erken toparlanabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Bu nedenle piyasada fiyatlar bir yandan jeopolitik riskle yukarı baskılanırken, diğer yandan olası güvenli geçiş senaryosuyla geri çekilebiliyor.

Sözlü tehditlerin etkisi azalıyor

Uzmanlara göre Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları artık piyasada eskisi kadar güçlü bir etki yaratmıyor. SEB AB Baş Emtia Analisti Bjarne Schieldrop, Trump’ın sözlü müdahalelerinin geçmişte fiyatlar üzerinde daha belirgin düşüş etkisi oluşturduğunu, ancak artık gerçek gelişmelerle desteklenmediği sürece bu etkinin giderek zayıfladığını belirtti.

Schieldrop’a göre ABD ile İran arasındaki müzakerelerde somut bir ilerleme görülmüyor. Tarafların önceki taleplerinde ısrar etmesi, piyasada kalıcı bir çözüm beklentisini zayıflatıyor.

Bu nedenle petrol fiyatlarında asıl belirleyici unsur, açıklamalardan çok sahadaki gelişmeler olacak. Hürmüz’deki sevkiyatın durumu, İran’ın tavrı, ABD’nin askeri pozisyonu ve NATO’nun olası hamleleri fiyatların yönünü belirleyecek.

İran geri adım atmıyor

İran’ın şu ana kadar Trump yönetiminin taleplerine boyun eğmediği ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat üzerindeki baskısını sürdürdüğü belirtiliyor. Bu durum, küresel petrol arzı açısından kırılganlığı artırıyor.

Bölgedeki gerilimi büyüten bir diğer gelişme ise ABD donanmasının İran limanlarına uyguladığı abluka oldu. Bu abluka nedeniyle İran’ın önemli petrol çıkış noktalarından biri olan Hark Adası petrol terminali en az 10 gündür faaliyet dışı kaldı.

Hark Adası’ndaki duraksama, Tahran’ın petrol gelirlerini doğrudan etkilerken, piyasadan milyonlarca varil petrolün çekilmesine yol açtı. Bu gelişme, İran açısından da dikkat çekici bir tablo oluşturuyor. Daha önce Hürmüz üzerinden diğer ülkelerin tankerlerini engelleyerek enerji akışında baskı kuran Tahran, şimdi kendi petrol ihracatında ciddi bir darboğazla karşı karşıya.

Belediye Başkanı Todd Gloria, X'teki paylaşımında şunları söyledi: "Clairemont'taki San Diego İslam Merkezi'nde yaşanan silahlı saldırı sonrasında kolluk kuvvetlerinden güncellemeler almaya devam ediyorum. Acil durum personeli olay yerinde ve toplumu korumak ve bölgeyi güven altına almak için aktif olarak çalışıyor. Şuana kadar 3 kişinin öldüğü kesinleşti. Saldırganlar da büyük ihtimalle intihar ederek öldü" dedi.

GÜNDEM TÜRKİYE'NİN YASA ÇIKARMA İHTİMALİ
Öte yandan, Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, toplantıda Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin bilgi verirken, Türkiye'nin Mavi Vatan'a ilişkin yeni bir yasa çıkarma ihtimali de toplantıda masaya yatırıldı. Yunanistan hükümeti, mart başında Meriç bölgesindeki Dimetoka iline ve Ege'deki Kerpe Adası'na patriot uçaksavar füze bataryaları yerleştirilmesine karar vermişti.