Hürmüz gerilimi sürüyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin, ABD’nin mevcut politikalarını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın güvenli bir geçiş güzergahı olmayacağı yönündeki açıklaması piyasalardaki tedirginliği artırdı. Öte yandan İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki bir rafineriye yönelik İHA saldırısı iddiası ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri güçlendirdi.

Hürmüz Boğazı belirsizliği etkili oldu

Piyasalardaki yükselişte, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarına ilişkin belirsizlikler etkili oldu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin, ABD’nin mevcut politikalarını ve deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın güvenli bir geçiş rotası olmayacağı yönündeki açıklaması, enerji piyasalarında tedirginliği artırdı.

Depolardaki düşük seviyeler baskı oluşturuyor

Avrupa’da etkili olması beklenen sıcak hava dalgasının elektrik talebini artıracağı beklentisi de doğal gaz fiyatlarındaki yükselişte etkili oluyor. Kıtadaki doğal gaz depolarının mevsim normallerine göre düşük seviyelerde bulunması, arz güvenliği endişelerini artırarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Açıklamada, depremin derinliğinin 107 kilometre olduğu bilgisi paylaşıldı. Choco yönetim bölgesi başta olmak üzere Barranquilla, başkent Bogota, Medellin, Manizales, Pereira ve Bucaramanga gibi ülkenin çeşitli kentlerinde hissedilen deprem büyük paniğe neden oldu. Olası can ve mal kayıpları ile hasar tespitine yönelik çalışmalar sürüyor.

İspanya hükümetinin kararına göre kontroller kapsamında yolcuların kimlik ve seyahat belgeleri rastgele kontrol edilecek. Uygulama bugün başlayacak ve şartlarda değişiklik olmaması halinde 7 Eylül’e kadar devam edecek. İspanya, İtalya’nın 1 Ağustos’ta önceden bildirimde bulunmadan tek taraflı olarak başlattığı sınır kontrollerine tepki gösterdi.

Madrid yönetimi, söz konusu uygulamayı “haksız ve ayrımcı” olarak nitelendirirken, kararın Avrupa Birliği’nin çıkarlarıyla da bağdaşmadığını savundu. İspanya hükümeti, Roma yönetimine kontrolleri derhal kaldırması çağrısında bulundu.

İtalya ise kontrollerin arkasında ulusal güvenlik ve sınır yönetimine ilişkin kaygıların bulunduğunu açıkladı. Roma yönetimi, İspanya’dan gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik geçici kontrollerin en az 15 Ağustos’a kadar devam edeceğini bildirdi. İtalya, ulusal güvenlik konusunda dış baskı veya ültimatom kabul etmeyeceğini belirtirken, hava veya deniz yoluyla seyahat eden İspanyol ve diğer Avrupa Birliği vatandaşlarının uygulamadan muaf tutulduğunu açıkladı.

GERİLİMİN NEDENİ CEUTA’DAKİ GÖÇ HAREKETLİLİĞİ

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, sınır kontrollerini 31 Temmuz’da duyurmuştu. Kararın arkasında İspanya’ya bağlı Ceuta bölgesine yönelik göç hareketliliği bulunuyor. Temmuz ayının sonunda yaklaşık 80 bin kişinin Ceuta’ya giriş yaptığı, bunların yaklaşık 75 bininin daha sonra gönüllü olarak geri döndüğü bildirildi. İtalya’nın bu gelişmelerin ardından başlattığı kontrollerin kaldırılmaması üzerine İspanya da karşılık vererek kendi liman ve havalimanlarında İtalya’dan gelen yolculara yönelik geçici kontrolleri devreye soktu.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), UFO ve UAP vakalarına ilişkin gizliliği kaldırılan yeni belgeleri kamuoyuyla paylaştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın devlet kurumlarındaki UFO ve uzaylılarla ilgili dosyaların incelenerek yayımlanması yönündeki talimatının ardından hazırlanan süreç kapsamında açıklanan belgeler, Pentagon tarafından erişime açıldı. Pentagon’un yayımladığı “5’inci grup” belgeler arasında toplam 41 dosya bulunuyor. Materyallerde çeşitli video kayıtları, görüntüler, resmi raporlar, soruşturma belgeleri ve askeri personel ile sivillerin aktardığı bilgiler yer alıyor. Belgeler arasında Eylül 2021’de Umman Körfezi üzerinde kaydedildiği belirtilen görüntüler de bulunuyor. Söz konusu kayıtlara ilişkin raporda, bölgede gerçekleştirilen askeri tatbikat sırasında yaklaşık 25 UAP vakasının tespit edildiği ifade ediliyor.

Orta Doğu’dan yeni görüntü

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından iletilen 2025 yılına ait bir başka videoda ise Orta Doğu’daki kalabalık bir bölgeye ait görüntüler yer alıyor. Videoda, tanımlanamayan bir cismin ekran boyunca hızlı şekilde hareket ettiği görülüyor. Görüntülerin niteliği ve cismin ne olduğuna ilişkin kesin bir açıklama yapılmadı. Pentagon, UFO ve UAP dosyalarına ilişkin ilk belge grubunu 8 Mayıs’ta yayımlamıştı. Yeni belgelerle birlikte kamuoyuna açılan kayıtların sayısı genişletildi. Açıklanan dosyalarda çok sayıda video ve görüntünün yanı sıra tanık ifadeleri, resmi inceleme kayıtları ve askeri raporlar da bulunuyor. Belgeler, Pentagon’un UFO ve UAP kayıtları için oluşturduğu resmi platform üzerinden erişime sunuldu.

Çin’in güneybatısındaki Sichuan eyaletinde meydana gelen deprem can kaybına yol açtı. Çin Deprem Ağları Merkezi’nin (CENC) açıklamasına göre, sarsıntı Sichuan eyaletine bağlı Gao bölgesinde kaydedildi. Yerin yaklaşık 6 kilometre derinliğinde meydana gelen depremin büyüklüğü 4.9 olarak ölçüldü. Deprem sonrası yapılan ilk değerlendirmelerde, 1 kişinin hayatını kaybettiği, 6 kişinin ise yaralandığı bildirildi. Yaralıların sağlık ekipleri tarafından hastanelere sevk edildiği öğrenildi. Sarsıntının ardından bölgede ekipler tarafından inceleme başlatılırken, olası hasarların belirlenmesi için çalışmaların sürdüğü belirtildi. Sichuan eyaleti, Çin’de depremlerin sık yaşandığı bölgeler arasında yer alıyor. Bölge, özellikle 2008 yılında meydana gelen ve yaklaşık 87 bin kişinin hayatını kaybettiği 7.9 büyüklüğündeki Wenchuan depremiyle de hafızalara kazınmıştı.

Hindistan’ın Chhattisgarh eyaletinde meydana gelen ayı saldırısı bölgede paniğe neden oldu. NDTV’nin haberine göre, Kanker bölgesindeki Narharpur orman sahası yakınlarında bulunan Largaon Markatola köyünde tarlada çalışan üç kardeş, bir ayının saldırısına uğradı. Yetkililer, saldırıda 38 yaşındaki Halal Khor Jurri ile 40 yaşındaki ablası Chamrin Bai’nin hayatını kaybettiğini açıkladı. Yaralanan 30 yaşındaki Khorin Bai ise hastanede tedavi altına alındı. Bölge sakinleri, dişi ayının yavrusunu kaybetmesinin ardından saldırganlaştığını öne sürdü. Ekiplerin uzun süren çalışması sonucu ayı, uyuşturucu iğneyle etkisiz hale getirilerek yakalandı.

Altın ve gümüş yükseldi

İstihdam verisinin açıklanmasının ardından değerli metallerde yukarı yönlü hareket görüldü. Ons altın 4 bin 350 dolara kadar yükselirken, ons gümüş 65 dolar seviyesini gördü. Saat 16.00 itibarıyla ons altın 4 bin 348 dolardan, ons gümüş ise 64,15 dolardan işlem gördü. Veri öncesinde ons altın 4 bin 300 dolar, ons gümüş ise 64 dolar seviyesindeydi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden görüşmelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Oval Ofis’te düzenlenen Başkanlık Kararnamesi imza töreninin ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran’la yürütülen müzakerelerin iyi ilerlediğini belirtti.

Bir anlaşmanın ne zaman imzalanacağına ilişkin net tarih vermeyen Trump, sürecin olumlu yönde ilerlediğini ve anlaşmanın kısa süre içerisinde gerçekleşebileceğini ifade etti.

“Bence çok yakında bitecek”

İran ile yaşanan gerilim ve enerji piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, savaşın sona ermesiyle birlikte benzin fiyatlarında düşüş yaşanacağını söyledi.

Trump açıklamasında, “Savaş biter bitmez benzin fiyatları düşecek ki bence çok yakında bitecek. İran’ın daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, görüşmelerin yalnızca diplomatik kanallar üzerinden değil, kendisinin de dahil olduğu bir süreçle yürütüldüğünü belirtti.

Hürmüz Boğazı konusunda temkinli açıklama

Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin önemli başlıklarından biri olan Hürmüz Boğazı konusunda da değerlendirmelerde bulundu.

Bölgede anlaşmaya varıldığı yönündeki iddialara ilişkin konuşan Trump, henüz tüm konularda uzlaşmaya varıldığını söyleyemeyeceğini ancak görüşmelerin devam ettiğini dile getirdi.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik olası saldırılar ve deniz mayınları konusunda uyarılarda bulundu.

Rusya ve Ukrayna savaşına ilişkin mesaj

ABD Başkanı Trump, görüşmede Rusya-Ukrayna Savaşı hakkında da açıklamalar yaptı.

Joe Biden yönetiminin Ukrayna’ya önemli miktarda silah ve mühimmat sağladığını savunan Trump, ABD’nin geçmiş dönemde birçok ülkeye yüksek miktarda askeri destek verdiğini söyledi.

Trump, ihtiyaç duyulması halinde bazı ekipmanların geri alınabileceğini belirtti.

“Mühimmat konusunda sorun yaşamıyoruz”

İran konusunda gerekli askeri kapasiteye sahip olduklarını ifade eden Trump, mühimmat stoklarıyla ilgili herhangi bir sorun yaşamadıklarını dile getirdi.

ABD Başkanı, ihtiyaç duyulan mühimmatların günlük olarak yenilendiğini ve stokların sürekli tamamlandığını kaydetti.

Trump’ın İran’la ilgili açıklamaları, iki ülke arasındaki gerilimin devam ettiği bir dönemde diplomatik sürece ilişkin yeni bir mesaj olarak değerlendirildi.

Cezayir’de meydana gelen yolcu otobüsü kazasında can kaybı yaşandı. Kaza, ülkenin kuzeydoğusunda bulunan Konstantin vilayetinden geçen 79 numaralı ulusal kara yolunda meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, seyir halindeki yolcu otobüsü henüz belirlenemeyen bir nedenle kontrolden çıkarak yoldan çıktı ve şarampole devrildi. Kazanın ardından bölgeye arama kurtarma ve sağlık ekipleri sevk edildi. Cezayir Sivil Savunma Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, kazada 6 kişinin hayatını kaybettiği, 22 kişinin ise yaralandığı bildirildi. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerin ardından çevredeki hastanelere kaldırıldı. Dik yamaçta ters dönen otobüsteki yolcuların kurtarılması için ekiplerin yoğun çalışma yürüttüğü belirtildi.

Cezayir’de peş peşe otobüs kazaları

Kaza, Cezayir’de son dönemde yaşanan büyük trafik kazalarının ardından ülkede ulaşım güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı. 31 Temmuz’da Setif kentinden başkent Cezayir’e giden başka bir yolcu otobüsü, Bumerdas bölgesinde uçuruma yuvarlanmış, kazada 27 kişi hayatını kaybetmiş, 42 kişi yaralanmıştı. Yaşanan kazaların ardından Cezayir’de trafik güvenliği yeniden gündeme gelirken, yetkililer özellikle aşırı hız ve dikkatsizliğin kazalardaki etkisine dikkat çekiyor. Yetkililer, Konstantin’deki kazanın nedenine ilişkin soruşturmanın sürdüğünü açıkladı. Kazanın sürücü hatasından mı yoksa araçtaki teknik bir arızadan mı kaynaklandığı yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi 3. eleme turu ilk maçında Avusturya temsilcisi Sturm Graz'ı Kadıköy'de konuk etti. Sarı-lacivertliler, Anderson Talisca ve Mason Greenwood'un ilk yarıda attığı gollerle sahadan 2-0 galip ayrılarak rövanş öncesinde önemli bir avantaj elde etti. Kapalı gişe oynanan karşılaşmaya taraftarının büyük desteğiyle başlayan Fenerbahçe, mücadeleye hızlı bir giriş yaptı. Teknik direktör yönetimindeki sarı-lacivertliler, henüz maçın başında rakip kalede etkili olurken aradığı golü 9. dakikada buldu.

Talisca'dan erken gol

Karşılaşmanın 9. dakikasında gelişen Fenerbahçe atağında Anderson Talisca, ceza sahası içinde yaptığı düzgün vuruşla topu ağlara gönderdi ve takımını 1-0 öne geçirdi. Brezilyalı yıldızın erken golüyle birlikte Kadıköy'deki atmosfer daha da hareketlendi. Golden sonra oyunun kontrolünü elinde tutan Fenerbahçe, Sturm Graz'ın beraberlik arayışlarına karşı savunmada dikkatli bir görüntü sergiledi. Sarı-lacivertliler, rakibine fazla pozisyon vermeden ikinci gol için fırsatlar aradı.

Greenwood ilk golünü attı

Fenerbahçe'de ilk kez bir resmi maça ilk 11'de başlayan Mason Greenwood, performansıyla dikkat çekti. İngiliz futbolcu, karşılaşmanın 45. dakikasında ceza sahası dışından yaptığı sert vuruşla fileleri havalandırdı. Greenwood'un golüyle farkı ikiye çıkaran Fenerbahçe, soyunma odasına 2-0 üstünlükle girdi. Bu gol aynı zamanda Greenwood'un sarı-lacivertli formayla attığı ilk gol olarak kayıtlara geçti.

İkinci yarıda savunma direnci

İkinci yarıya daha baskılı başlayan taraf Sturm Graz oldu. Avusturya ekibi farkı azaltmak için Fenerbahçe kalesine yüklense de sarı-lacivertlilerin savunmadaki disiplinli oyunu konuk ekibe geçit vermedi. Kaleci Mert Günok yaptığı kritik kurtarışlarla Sturm Graz'ın umutlanmasına izin vermezken, savunmada Milan Skriniar liderliğiyle rakip atakların etkisini azalttı. Fenerbahçe ise ikinci yarıda farkı artırabilecek fırsatlar yakaladı. Talisca, Kerem ve Greenwood ile önemli gol pozisyonlarına giren sarı-lacivertliler, üçüncü golü bulmayı başaramadı.

Rövanş öncesi büyük avantaj

Kalan bölümde skor değişmeyince mücadele Fenerbahçe'nin 2-0 üstünlüğüyle sona erdi. Sarı-lacivertliler, bu sonuçla UEFA Şampiyonlar Ligi 3. eleme turu rövanşı öncesinde önemli bir avantaj yakaladı. İki takım arasındaki rövanş karşılaşması 11 Ağustos'ta Avusturya'da oynanacak. Fenerbahçe, deplasmanda alacağı sonuçla play-off turuna yükselerek Şampiyonlar Ligi yolunda bir adım daha atmayı hedefleyecek.

Şirket listeden çıktı, CEO yaptırımda kaldı

Kararın dikkat çeken ayrıntılarından biri ise havayolu şirketinin yaptırım listesinden çıkarılmasına rağmen şirketin CEO'su Basheer Abdulkadhim Alwan al-Shabbani hakkındaki yaptırımların devam etmesi oldu. ABD yönetimi, CEO'nun İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü (IRGC-QF) ile bağlantısı bulunduğu ve terörün finansmanına destek verdiği yönündeki değerlendirmelerin sürdüğünü açıkladı. Böylece şirket üzerindeki yaptırımlar kaldırılırken, şirket yöneticisine yönelik bireysel yaptırımlar korunmuş oldu. Bu durum, şirketin operasyonlarını yeniden başlatabilecek olmasına rağmen uluslararası finans ve bankacılık işlemlerinde çeşitli zorluklarla karşılaşabileceği yorumlarına neden oldu.

Kararın zamanlaması dikkat çekti

Yaptırımların kaldırılması kararı, ABD ile İran arasında son dönemde yoğunlaştığı belirtilen diplomatik temasların gölgesinde geldi. Uluslararası basında yer alan değerlendirmelerde, kararın Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik ve deniz ticaretine ilişkin sürdürülen görüşmelerle bağlantılı olabileceği öne sürüldü. Reuters ve Al-Monitor gibi yayın organlarında, Umman'ın ara buluculuğunda taraflar arasında çeşitli temasların sürdüğü yönünde bilgiler yer aldı. Bununla birlikte, ABD makamları yaptırımların kaldırılmasının herhangi bir siyasi taviz değil, şirketlerin başvuruları sonrasında yürütülen "idari yeniden değerlendirme süreci" kapsamında alındığını savundu.

Piyasalarda normalleşme beklentisi

Karar, küresel enerji piyasalarında da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, ABD ile İran arasında tansiyonun düşmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticaretin kesintisiz sürmesine yönelik olası bir uzlaşının petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Ancak yaptırımların kaldırılmasının doğrudan daha geniş kapsamlı bir siyasi anlaşmanın parçası olduğu yönünde ABD veya İran tarafından yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle kararın diplomatik pazarlığın ilk adımı olduğu yönündeki değerlendirmeler, uluslararası basında yer alan analiz ve yorumlar niteliğini taşıyor.

Kulüpten taziye mesajı

FC Yala Kulübü, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Sofwan Awae’nin yaşamını yitirdiğini doğruladı ve ailesine başsağlığı diledi. Tayland’daki çok sayıda kulüp ve spor kuruluşu da trajik olayın ardından taziye mesajları yayımladı. Sofwan Awae’nin geçen sezon Pattani FC formasıyla 18 maçta 7 gol attığı ve takımının Tayland 2. Ligi’ne yükselmesinde önemli rol oynadığı belirtildi. Genç futbolcunun kısa süre önce FC Yala ile sözleşme imzaladığı öğrenildi.

İtalya’nın orta kesimindeki Terni-Rieti kara yolunda meydana gelen zincirleme trafik kazasında 6 kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. İtalyan ANSA ajansının haberine göre, Umbria ve Lazio bölgeleri sınırına yakın bir noktada, turist taşıyan servis otobüsü ile bir karavan ve iki otomobilin karıştığı zincirleme trafik kazası meydana geldi. Kazada, 6 kişi yaşamını yitirdi, 34 kişi yaralandı. ANSA’ya açıklamada bulunan Umbria Bölge Başkanı Stefania Proietti, 34 yaralıdan 6'sının hayati tehlikesinin bulunduğunu, diğer 2 kişinin ise durumunun ağır olduğunu ve tedavi altına alındıklarını bildirdi. Proietti, servis otobüsünün, turistleri ülkenin ünlü doğal güzelliklerinden Marmore Şelalesi’ne götürdüğünü belirtti. Kazada yaralananlar Terni, Perugia, Spoleto, Foligno ve Rieti’deki hastanelere sevk edilirken, diğer yolcular için Terni’de konaklama imkanı sağlandı. Kazanın nedenine ilişkin inceleme başlatıldı.

Daegu’da 84 yıl sonra bir ilk

Güney Kore Meteoroloji İdaresi, ülkenin güneydoğusunda bulunan Daegu kentinde hava sıcaklığının 40,9 dereceye kadar yükseldiğini açıkladı. Kentte sıcaklıkların 1942 yılından bu yana ilk kez 40 derece eşiğini geçtiği belirtildi. Yetkililer, aşırı sıcakların yol açtığı rahatsızlıklar nedeniyle ülke genelinde 3 kişinin yaşamını yitirdiğini duyurdu. Sıcak hava dalgasının özellikle yaşlılar, kronik rahatsızlığı bulunanlar ve açık havada çalışanlar açısından büyük risk oluşturduğu vurgulandı.

Termometreler 42 dereceyi gördü

Güney Kore’de sıcaklık rekoru daha önce Yangsan kentinde kırılmıştı. Kentte termometrelerin 42 dereceye ulaşmasıyla ülke tarihinin en yüksek sıcaklık değerlerinden biri kaydedilmişti.

Su altında da devam ediyor

Yüzer bariyerin deniz yüzeyindeki yüksekliğinin 30 ila 70 santimetre arasında değiştiği, su altında ise yaklaşık bir metre derinliğe kadar uzandığı belirtildi. Yeni sistemle birlikte düzensiz göçmenlerin deniz yoluyla sınırı geçmesinin zorlaştırılması hedefleniyor. Bariyerin, Ceuta ile Fas arasındaki kıyı hattında güvenlik önlemlerinin bir parçası olarak kullanılacağı ifade edildi.

Turistler Nazca Çizgileri’ni görmeye gidiyordu

Uçakta bulunan turistlerin, dünyaca ünlü Nazca Çizgileri’ni havadan görmek amacıyla düzenlenen gezi uçuşuna katıldığı öğrenildi. Kazanın nedeninin belirlenmesi için Peru Sivil Havacılık Kurumu tarafından soruşturma başlatıldı. Bölgede daha önce de benzer kazalar yaşanmıştı. 2022 yılında meydana gelen uçak kazasında 7 kişi, 2010 yılında yaşanan bir başka kazada ise 6 kişi hayatını kaybetmişti.

Altı saatte 74 sürücü yakalandı

Yoğun araç trafiğinin bulunduğu bölgede yaklaşık altı saat süren denetim sonucunda, seyir halindeyken el tipi cep telefonu kullandığı belirlenen 74 sürücüye idari para cezası kesildi. Polis departmanı, alışılmadık denetim yönteminin amacının sürücüleri şaşırtmak değil, dikkat dağınıklığına bağlı kazaların önüne geçmek olduğunu açıkladı.

Dikkatsiz sürüş can almaya devam ediyor

Yetkililer, araç kullanırken cep telefonuyla ilgilenmenin ciddi güvenlik riski oluşturduğunu vurguladı. Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi verilerine göre, ABD’de 2024 yılında dikkatsiz sürüş nedeniyle 3 bin 208 kişi hayatını kaybetti, 315 binden fazla kişi yaralandı.