13 yılda 836 çocuk çalışırken öldü

Türkiye’de çocuk işçiliği derinleşiyor. 15-17 yaş grubundaki her dört çocuktan biri çalışırken, son 13 yılda en az 836 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasının çocuk emeğini yaygınlaştırdığı ve meşrulaştırdığı yönündeki değerlendirmeler, sahadaki verilerle de destekleniyor. 2024 yılı itibarıyla 15-17 yaş arası her dört çocuktan birinin (yüzde 24,9) işgücüne katıldığı belirtilirken, son 13 yılda en az 836 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Çocukların çalıştıkları işletmelerde denetim eksikliği dikkat çekerken, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi riskler var. İSİG Meclisi’nin Nisan ayında açıkladığı verilere göre yalnızca bir ay içinde 5 çocuk çalışırken hayatını kaybetti.

Uzun çalışma saatleri

Haftanın 4 günü işyerinde bulunan öğrenciler, zaman zaman yasal sınırların üzerinde çalıştırıldı. Eğitim ile meslek edinme arasında kurulması gereken denge ise çoğu durumda ağır çalışma koşullarının gölgesinde kaldı. Mevzuata göre çocuklara sigorta yapılması ve asgari ücretin belirli bir oranında ödeme yapılması gerekirken, bazı iş yerlerinde bu kurallara uyulmadı. “Usta-çırak” anlayışıyla çocuk emeği karşılıksız ya da düşük ücretle değerlendirildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ülkede yaklaşık 21,3 milyon çocuk bulunurken, çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında kaldı. Bu da yaklaşık 7,8 milyon çocuğun yoksulluk kıskacında olduğunu ortaya koydu.

TÜİK’in son yayımladığı “istatistiklerle çocuk” raporunda çocuk işçiliğine ilişkin bazı veriler paylaşılmadı. 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılımına dair detaylı tabloların yayımlanmaması, verilerin kapsamının daraltıldığı tartışmalarını beraberinde getirdi.Eğitimden kopuş da dikkat çeken bir diğer başlık oldu. 2024’te ortaokuldan mezun olan 266 bin öğrenci liselere kayıt yaptırmadı. Lise çağındaki her 5 çocuktan biri eğitimini tamamlayamadı.

23 Nisan haftası 3 çocuk çalışırken öldü

En ağır sonucu ise iş cinayetleri. İSİG Meclisi verilerine göre 2025 yılında en az 94 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın kutlandığı bu hafta, Malatya’da 17 yaşındaki meslek lisesi öğrencisi Engin Tuncay, staj yaptığı inşaatta 25 metreden düşerek yaşamını yitirdi. Diyarbakır’da ise 13 yaşındaki Serkan Yıldırım ile 14 yaşındaki Kasım Yıldırım, okul temizliğinde çalıştıkları sırada yıldırım düşmesi sonucu hayatını kaybetti.

Yoksul çocuklar MESEM’e yönlendiriliyor

Eğitim Sen İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Hamdi Çalık, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına ilişkin değerlendirmesinde, sistemin çocukları eğitimden kopardığını ve ucuz iş gücüne dönüştürdüğünü vurguladı.

“Bu bir meslek eğitimi değildir. Mesleki Eğitim Merkezleri adı altında aslında çocuk emeği sömürüsü yapılmaktadır. Esasında “çocuk işçiliği” kavramını kullanmak da çok doğru değil. Çünkü literatürde çocuk işçiliği diye bir şey yoktur; bu, çocuk emeğinin eğitim adı altında sömürülmesidir.

Ne yazık ki bu uygulama lise düzeyinden başlayarak son dönemde ortaokullara kadar indirilmeye çalışılıyor. Bakanın kendi ifadeleri de bu yönde; sistemin ortaokullara doğru genişletilmesi hedefleniyor. Mesleki eğitim elbette olabilir, buna karşı değiliz. Ancak mesleki eğitim, devletin gözetiminde, okul ortamında gerçekleşir. Eğitim dediğimiz şey okulda olur; pedagojik formasyona sahip öğretmenlerin denetiminde yürütülür.

Oysa MESEM kapsamında çocukların hangi koşullarda ve hangi sürelerde çalışacağı tamamen işverenin insafına bırakılmış durumda. “Gittiği yerin koşullarına uyar” deniliyor. Halbuki eğitim kurumlarında böyle bir anlayış kabul edilemez. Çocuğun ruhsal ve fiziksel gelişimi işverenin insafına bırakılamaz. Eğitim ortamları, çocuğun gelişimini iş yerinin koşullarına terk edemez.

Dolayısıyla ortada olan şey açıkça çocuk emeği sömürüsüdür. Peki hangi çocuklar? Yoksul, dezavantajlı ailelerin çocukları. Yani sistemin dışında bırakılmış, en alt gelir grubunda yer alan ve en zor koşullarda yaşam mücadelesi veren ailelerin çocukları. MESEM’e yönlendirilen çocuklar da bu kesimden geliyor. Eğer bu gerçekten mesleki eğitim olsaydı, üst ve orta gelir grubundaki ailelerin çocukları da bu programlara yönelirdi. Ancak bugün gördüğümüz tablo, yoksul çocukların ucuz iş gücü haline getirilmesi ve devletin buna aracılık ettiği bir düzen.

Bu çocukların adeta gözden çıkarıldığı bir durumla karşı karşıyayız. Öte yandan okul saldırılarının gündemde olduğu bir dönemde, dikkatlerin bu alana yoğunlaşmasıyla birlikte çocukların yaşadığı bu sorunların geri plana itildiği görülüyor. Hatta 23 Nisan’ın da bu süreçte gündemden düşürülmeye çalışıldığı izlenimi oluşuyor.

Oysa normal şartlarda bile bu çocukların 23 Nisan’ı bir bayram olarak yaşama şansı yok. Çünkü onlar atölyelerde, üretim alanlarında çalışmak zorunda kalıyor. Çoğu zaman hafta sonları dahi işverenin insafına bırakılmış bir düzen içinde bulunuyorlar. Bu nedenle, okul saldırılarının gündemde olmadığı dönemlerde bile 23 Nisan bu çocuklar için gerçek bir anlam taşımıyordu. Elbette okullarda artan şiddet çok önemli bir sorun. Ancak çocukların haklarının konuşulduğu, hatırlandığı bir günü geri plana itmek bu sorunu çözmez. Aksine, bu durumun 23 Nisan kutlamalarının sönükleştirilmesi ve sınırlandırılması için bir gerekçe haline getirildiği yönünde kaygılar var.”

“Önlem alınması talep edildi”

Okullarda yaşanan olayların tekrardan yaşanamaması için önlem alınması gerektiğini ifade eden Eğitim-Sen İzmir 5 Nolu Şube Başkanı Savaş Candemir, “Geçen hafta Salı günü Siverek’te bir okulda yaşanan şiddet olayı nedeniyle onlarca kişi yaralanmıştı. Yaşanan şiddet olayının ülke genelinde protesto edildiği saatlerde Kahramanmaraş’tan bir saldırı haberi daha geldi. Bir ortaokulda, okul öğrencisi babasının silahlarıyla okulu bastı ve 1 öğretmen ile 9 öğrenciyi katletti, onlarcasını yaraladı. Ülke tarihinde görülmemiş bu okul saldırısı nedeniyle herkes yasa boğuldu. Eğitim sendikalarının tamamı 2 gün iş bıraktı, 81 ilde anma ve protestolar yapıldı. Ankara Millî Eğitim Bakanlığı önünde Eğitim Sen dört gün oturma eylemi yaptı. Herkes üzüldü, yas tuttu ve bir daha böyle bir acı yaşamayalım diye önlem alınmasını talep etti. Olayda sorumluluğu olan başta Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin olmak üzere yetkilileri istifaya çağırdı” diye konuştu.

“Okullarda dua yapıldı”

Buca’da bir okullarda olaylara karşı dua etkinliğinin yapılmasına tepki gösteren Candemir, “Okullarda bir daha benzer bir şiddet olayı yaşanmasın diye onlarca tedbir kararı açıklandı. Pazartesi günü ülkenin her yerinde olduğu gibi Buca’da da okullar açıldı. Sabah bayrak törenleri yapıldı. Herkes, okullarda ne gibi bir önlem alındığını, öğrencilerin yaşadığı travmaya karşı psikolojik ve pedagojik anlamda ne gibi planlamalar yapıldığını merak ederken, onlarca okulda bayrak törenlerinden sonra hiçbir yasal dayanağı olmayan dua etkinlikleri yapıldı. Pedagojik anlamda öğrencilerin yaşlarına uygun olmayan bu uygulama, yasa ve yönetmeliklere, ayrıca Anayasamızın temel ilkelerinden olan laiklik ilkesine de aykırıdır” dedi.

“Çoğu müdür verilen sözlü emri yerine getirmemiştir”

Candemir, “Herkesin okul güvenlikleri ve şiddet olayları karşısında tedbir alınmasını beklediği bir günde Buca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, okul müdürlerini telefonla arayıp, yasal dayanağı olmadığı için yazılı olarak veremedikleri emri, sözlü bir talimatla vermiştir. Buca’da bulunan yüzün üstünde okul müdürüne verilen bu sözlü talimatla, okullarda bir daha şiddet olayları yaşanmasın diye bayrak törenlerinden sonra dua okuma etkinlikleri yapılması istenmiştir. Yazılı olarak veremedikleri talimatı telefonla vermiş, hatta bazı okul müdürlerini tehdide varan bir dille uyararak sözlü emirlerini yerine getirmeye zorlamıştır. Bu zorlamalara rağmen, verilen sözlü talimatın yasal olmadığını bilen çoğu müdür verilen sözlü emri yerine getirmemiştir. Okullarda dua etkinlikleri yaparak okullardaki şiddeti önlemeye çalışan ilçe milli eğitim müdürlüğü, bakın ayrıca neler yapmıştır: Buca’da bulunan Işılay Saygın Güzel Sanatlar Lisesi öğrencileri, Siverek ve Maraş’ta okullarda yaşanan şiddet olayı nedeniyle hayatını kaybeden öğretmen ve öğrencileri anmak için sabah İstiklal Marşı töreninden sonra anma yapmak istemişlerdir. Öğrencilerin yaptığı bu sessiz anmalar yalnızca burada olmamış, yurdun onlarca farklı ilinde ve okulunda yapılmıştır. Öğrencilerin yapmak istediği anmaya okul idaresi tepki göstermiş, çocukları tehdit edip cezalandıracağını söylemiştir. Yaşananlar karşısında öğrencilerin vermeye çalıştıkları masumane tepkiyi anlamamışlardır. Okulu ziyaret eden ilçe millî eğitim müdürü de öğrencilerin cezalandırılmasını talep etmiştir. Çocukları cezalandırmak için görüntüler kaydedilmiştir” şeklinde konuştu.

“Çocuk psikolojisinden anlamıyorlar”

Candemir, “Ülkede yaşanan vahim olaylar karşısında öğrenci psikolojisinden anlamayan, öğrencilerin kendilerince yaşanan şiddet olayları karşısında bir tutum almaya çalışmasını cezalandırmak kabul edilebilir bir durum değildir. Ayrıca öğrencilerin yaşanan olaylar karşısında yapmak istediği anmaya karşı çıkıp, kendilerinin suç olduğu için yazıyla talimat veremedikleri bir konuda okul idarelerini arayarak sözlü talimatlarla dua okutmaları, dini tören yaptırmaları bu konudaki yaklaşımlarını açıkça ortaya koymaktadır. Buradan belirtmek isteriz ki; çocukların psikolojisinden anlamayan, yaşananlar karşısında öğrencilerin verdiği tepkiyi hemen cezalandırmakla, disiplin cezası vermekle tehdit eden bu anlayışı kabul etmiyoruz. Ülkemizin çok hassas günlerden geçtiği, tarihi boyunca yaşamadığı okul şiddetiyle karşı karşıya kaldığı bugünlerde, öğrencilerin masumane şekilde yapmak istediklerini suç olarak görüp onları cezayla tehdit eden idareciler, içinde bulunduğumuz günlerin hassasiyetini ve önemini anlamamışlardır” değerlendirmesinde bulundu.

“Suç duyurusunda bulunacağız”

Candemir, “Eğitim-Sen ve Veliler olarak Öğrencilerin insani tepkilerini anlayamayan, onları suç işlemekle itham eden ve cezalandırmaya çalışan idarecileri buradan uyarıyoruz. Eğitim kurumlarını dinselleştirme ve baskı altına alma uygulamalarına derhal son verin. Öğrencileri ve eğitim emekçilerini hedef haline getiren soruşturma ve tehdit politikalarından vazgeçin. Öğrencilerimiz yalnız değildir. Çocuklarımızı sizler gibi idarecilerin keyfi tutumları karşısında asla yalnız bırakmayacağız. Çocuklarımızın yaşananlar karşısında verdikleri tepkiyi anlamayıp cezalandırmaya kalkışan idarecileri, okul müdürlerine hiçbir yasal dayanağı olmayan emirleri veren ilçe milli eğitim yetkililerini ve verilen hukuksuz emirleri yerine getiren okul idarecileri hakkında suç duyurusunda bulunacağız. Bu konuda yetkilileri gereğini yapmaya davet ediyoruz” diyerek sözlerini bitirdi.

'Yarınları şekillendirecek güçlü bir vizyon'

Protokol imza töreninin; Türk Hava Kurumu Kayyum Heyeti Başkanı Prof. Dr. Akın Ünal, THK Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rahmi Er ve Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan'ın katılımıyla gerçekleştirildiği bildirildi. Atılan bu tarihi imzanın salt bugünün ihtiyaçlarına cevap veren bir adım olmaktan ziyade, Menemen'in yarınlarını çok daha donanımlı bir şekilde şekillendirecek güçlü ve uzun vadeli bir vizyonun en somut göstergesi olduğu ifade edildi. Menemen'in Türkiye'nin en refah düzeyi yüksek, en gelişmiş ve en güzel ilçesi olma yolundaki yürüyüşünde, eğitim altyapısına yapılan bu devasa katkının ilçeyi geleceğe çok daha emin adımlarla taşıyacağının altı çizildi.

Böylesine büyük ve vizyoner bir projenin ilçeye kazandırılması sürecinde sergilenen ortak aklın önemine de değinilen açıklamalarda; projenin başından beri desteklerini esirgemeyen AK Parti Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan başta olmak üzere, bölge milletvekillerine, il teşkilatına ve THK Menemen Şube Başkanı Hilmi Kurtoğlu'na ilçe halkı adına özel teşekkürler sunulduğu kaydedildi. Birlikte hareket etmenin ve ortak idealler etrafında kenetlenerek başarmanın önemine vurgu yapan yerel yönetimin, Menemen'in büyümesi ve gelişmesi adına bu tür stratejik ortaklıklara hız kesmeden devam edeceği öğrenildi.

Fotoğraflı sınav giriş belgeleri, elektronik ortamda okul müdürlükleri tarafından alınacak, mühürlenerek onaylandıktan sonra sınava girecek öğrencilere teslim edilecek. Ayrıca veliler, e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi’ndeki ‘öğrenci sınav bilgileri’ ekranından oturum bilgilerini görüntüleyebilecek. Sınav, 26 Nisan Pazar günü saat 10.00'da başlayacak. Sınavda tüm sınıf seviyelerindeki öğrencilere dört seçenekli 80 soru sorulacak ve 100 dakika süre verilecek.

Yapılan aramalarda şahsa ait olduğu belirlenen askeri kamuflaj, hücum yeleği, kompozit başlık, biber gazı ve bıçak ele geçirildi. Ayrıca 2 adet bilgisayar kasası ve bir cep telefonuna incelenmek üzere el konulduğu öğrenildi. Şahıs tutuklandı.

Öğretmenimiz Ayla Kara bir öğrencisini silahlı saldırıda korumaya çalışırken kendini siper ederek can verdi. Şimdi bu polisler neden burada? Bu ülkede her gün yeni bir can kasıtlı şekilde alınıyorken polisler neden yaşam nöbetinde buluşanları gözetliyor? Mersin'de toprağını, MEB'in önünde yaşamını savunan bu halka müdahale ediyor? Devlet, Ayla Öğretmenimiz gibi eğitimcileri ve biz öğrencileri korumak için ne yapıyor? Bizler okullarımızda polis ablukası, kapılarda X-ray cihazları değil; huzur, güven ve özgürlük istiyoruz. Okullarımızı kışlaya çevirmeye çalışan bu baskıcı kuşatmayı kabul etmiyoruz.

BU DÜZENİ AFFETMEYECEĞİZ
Liseliler olarak bizi okullarımızda güvensiz hissettiren, arkadaşlarımızı ve öğretmenlerimizi bizden koparan bu düzeni asla affetmeyeceğiz. Devlet, kamusal eğitimden uzaklaşarak eğitimi metalaştırmaya çalıştıkça sınıfsal ayrışma giderek keskinleşiyor. Eğitimin bir hak olmaktan çıkarılıp piyasalaştırılmasına karşı; ayrımsız, her çocuk için eşit, parasız ve anadilde eğitim talebimizden vazgeçmiyoruz. MESEM'lerde de gördüğümüz üzere iktidar canımız pahasına olsa bile biz çocukları kazanç sağlayabileceği, gider eksiltebileceği bir değer olarak görüyor. Ortaöğretimde öğrenci başına yapılan yıllık harcamayı Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün açıkladığı ortalamanın yalnızca %33'ünde tutarken bu kısıntının çocukların canına mal olması kabul edilemez. Maarif modele geçilmesiyle eğitim müfredatı tam anlamıyla bir propaganda aracı haline gelmiştir. Bilimin yerini ideoloji aldıkça okullar düşünce üretim alanı olmaktan çıkmaktadır. Bu politikalar derhal geri çekilmeli, eğitimde eşitlik ve güvence sağlanmalıdır.

ÇIKIŞ YOLUMUZ BİRLİKTELİĞİMİZ
Okulların güvenliğini askeri değil, kamusal bir temelde sağlamak için rehber öğretmenler yalnızca sembolik olarak yerleştirilmemeli, her okulda kadrolu psikolog ve rehber öğretmen bulundurulmalı. Bu durum, yalnızca güvenlik tedbirleriyle değil; sosyal, psikolojik ve eğitim politikalarıyla bir bütün olarak ele alınmalıdır. Sendikaların önünün kesilmemesi yoluyla eğitim emekçilerinin iş güvencesi ve güvenliği sağlanmalı ve bu soruşturmalar tamamen şeffaflıkla yürütülmelidir.

Tüm bu saldırılara ve karanlığa karşı tek çıkış yolumuzun liselilerin örgütlü mücadelesi olduğunu biliyoruz. Yan yana gelerek, omuz omuza vererek kendi geleceğimizi kendi ellerimizle kuracağız. Eğitim düşmanı, tarikatın bakanı Yusuf Tekin'i istifaya çağırıyoruz! Okullar yeniden yaşamın, öğrenimin, bilimin ve özgür geçen bir çocukluğun mekanı olana kadar tüm eğitim emekçileriyle, halk ve sıra arkadaşlarımızla birlikte nöbette direnmeye devam edeceğiz.”

14 Nisan’da Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde düzenlenen silahlı saldırıda 16 kişi yaralandı. Ertesi gün Kahramanmaraş’ta Ayser Çalık Ortaokulu’na yapılan saldırıda ise saldırgan dahil 10 kişi yaşamını yitirdi. Peş peşe yaşanan bu saldırılar, okulların artık ne kadar savunmasız olduğunu gözler önüne serdi.
Eğitim sendikaları iş bırakma eylemini iki güne çıkarırken “yaşam nöbeti” başlatılarak Bakan Yusuf Tekin’e istifa çağrısı yapıldı.

“Çocuklar karanlığa teslim edildi”

Yaşanan şiddetin arkasında derinleşen yoksulluk ve umutsuzluk olduğuna dikkat çeken eğitimciler, tablonun her geçen gün ağırlaştığını söylüyor.
Eğitim Sen İzmir 1 No’lu Şube Yöneticisi Oktay Karakuzu şöyle konuştu:
“Çocuklar geleceklerinden umutsuz. Adeta karanlığa teslim edilmiş durumdalar. Okula zaten aç gelip gidiyorlar. En temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamıyorlar. Bu yoksulluk cenderesi ister istemez çocukları şiddet iklimine doğru itiyor.

Bu umutsuzluk, eğitimden kopuş sürecini beraberinde getiriyor ve çocukları şiddete yöneltiyor. Burada yapılması gereken; öncelikle okullara ihtiyacı kadar ödenek ayrılması, tam zamanlı kadrolu hizmetli istihdamının sağlanması ve eğitime yeterli bütçenin ayrılmasıdır. Öğretmenin itibarını zedeleyen uygulamaların ortadan kaldırılması, öğretmenlerin hak ettiği saygınlığı yeniden kazandıracak söylem ve politikaların geliştirilmesi gerekiyor.

Öğretmenlerin en temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı, yoksulluk sınırının çok altında ücretlerle çalıştığı bir ortam da bu şiddet iklimini besliyor. Öğretmenlerin kendi geleceğinden umutsuz, baskı altında ve nefes alamaz durumda olduğu bir süreçten geçiyoruz.

Diğer yandan, öğrencilerin hedef haline getirildiği ve sorunun tek nedeni olarak öğretmenlerin gösterildiği anlayışın değişmesi gerekiyor. Sorunun öğretmenler üzerinden değil, eğitim sistemi üzerinden ele alınması şart. Demokratik, bilimsel ve kamusal, parasız eğitim güçlendirilmelidir.
Ancak bugün gelinen noktada okulların cemaatlere ve tarikatlara açıldığı, bu yapıların istedikleri gibi hareket edebildiği bir tabloyla karşı karşıyayız. Eğitim sistemi protokollere indirgenmiş, müfredat bilimden uzaklaştırılmış durumda. Bu süreç, şiddet iklimini daha da derinleştiriyor.
Ayrıca çocukları ucuz iş gücü olarak gören MESEM politikaları da bu tabloyu ağırlaştırıyor. Çocukların güvencesiz koşullarda çalıştırılması, onların umutsuzluğunu artırıyor ve şiddeti bir çıkış yolu olarak görmelerine neden olabiliyor.

Bugün yaşanan şiddetin arka planı politiktir. Bu nedenle kutuplaştırıcı değil, birleştirici politikaların geliştirilmesi gerekiyor. Başta eğitim sendikaları olmak üzere tüm paydaşlarla birlikte ortak bir yol haritası oluşturulmalı.

Öte yandan öğretmenler kendi okullarında bile huzursuz ve mutsuz. Okul idareleri başta olmak üzere angarya yükü, keyfi uygulamalar ve mobbing ile karşı karşıyalar. Cezasızlık da bu ortamı besliyor.
Bu nedenle Milli Eğitim Bakanlığı’nın bir an önce somut adımlar atması gerekiyor. Bakan Yusuf Tekin’in bu süreci yönetebilecek iradeyi ortaya koyması, bürokrasinin liyakat esasına göre yeniden yapılandırılması ve bilimsel aklın esas alındığı bir eğitim politikası oluşturulması şarttır.”

“Okullar artık güvensiz”

Öğretmenler, şiddetin artık doğrudan okullara girdiğini ve hiçbir önlem alınmadığını vurguluyor. Eğitim İş Sendikası İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Özgür Şen şu ifadeleri kullandı:
“Öncelikle şunu söylemek gerekiyor: Eğitim emekçileri olarak, öğretmenler olarak artık okullarda kendimizi güvende hissetmiyoruz.
Toplumsal şiddetin artmasıyla birlikte bu şiddet dalgası okullara da yansımaya başladı. Geçtiğimiz ay Fatma Nur öğretmenimizi kaybettik. Üzerinden henüz bir ay geçmişken bu kez Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde okul baskınıyla karşı karşıya kaldık ve yaşanan çaresizliği çok net gördük.
Okulların ne kadar korumasız ve güvensiz olduğu bir kez daha ortaya çıktı. Bir kişinin elini kolunu sallayarak pompalı tüfekle okula girebildiğini, bir öğretmenin koridorda yakın mesafeden vurulduğunu gördük. Bu öğretmenimiz şu anda bir gözünü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Oysa öğretmenlerin ve öğrencilerin en güvende olması gereken yerler okullar olmalıydı. Ancak bugün okullar, ne yazık ki şiddet olaylarıyla anılır hale geldi.

Bu nedenle öncelikle toplumsal şiddete yönelik kapsamlı önlemler alınmalıdır. Bununla birlikte okulların güvenliği acilen sağlanmalıdır. Kamu kurumlarının neredeyse tamamının kapısında kadrolu ve silahlı güvenlik görevlileri bulunurken, okullarda böyle bir güvenlik sistemi yok.
Var olan güvenlik görevlileri ise çoğunlukla geçici görevlendirmelerle, TYP kapsamında ya da PİKTES projesi üzerinden çalıştırılan kişilerden oluşuyor. Hatta bazı okullarda okul aile birliği aracılığıyla, güvenlik eğitimi almamış kişilerin görevlendirildiği görülüyor. Bu kişiler, çoğu zaman kendi güvenliklerini riske atarak okul kapısında görev yapmaya çalışıyor.
Bu yüzden Milli Eğitim Bakanı’nın acilen harekete geçmesi ve okullara kadrolu güvenlik görevlisi ataması yapılması gerekiyor. Okullardaki şiddeti azaltmak ve en aza indirmek için bu adım artık ertelenemez bir zorunluluktur.
Ayrıca yaşanan bu olayların sorumlularının da ortaya çıkarılması ve gerekli hesapların verilmesi sağlanmalıdır.”

“Okullar sahipsiz bırakıldı”

Sorunun sadece güvenlik değil, sistemsel bir çöküş olduğunu söyleyen Sinan Kılıç ise şöyle konuştu:
“Haftalar önce burada Fatma Nur öğretmen için toplanılmıştı. Bugün ise yine okullarda bir şiddet tablosuyla karşı karşıyayız. Peki siz okullarınızda kendinizi güvende hissediyor musunuz? Hayır, hissetmiyoruz. Çünkü gençler umutsuz. Geleceklerine dair neredeyse hiçbir umutları kalmadı. Çaresizlik içinde olan çocuklar ve gençler her geçen gün eğitimden uzaklaşıyor.

Özellikle eğitimde yönetimsel anlamda ve personel yapısında işi bilmeyen kişilerin yönetici pozisyonunda olması, bu sorunların görmezden gelinmesine neden oluyor. Toplumsal anlamda eğitimdeki eşitsizlik de her geçen gün daha da derinleşiyor. Yoksul çocuklar MESEM’lere yönlendirilirken, daha varlıklı kesimlerin çocukları özel okullarda eğitim görüyor. Bu durum, eğitimdeki ayrışmayı büyütüyor.
Bu çerçevede Milli Eğitim Bakanlığı’nın politikaları eğitimin içini boşaltıyor. Okullarda bakanlığın imzaladığı protokollerle tarikat ve cemaatlerin etkisi artarken, laik ve bilimsel eğitim anlayışı her geçen gün zayıflıyor.
Böyle bir tabloda çocuklar umutsuzluk içinde kalıyor. Psikolojik olarak ciddi desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler, kendilerine çıkış yolu bulamıyor. Öte yandan öğretmenler de ekonomik olarak giderek daha fazla zorlanıyor. Hem öğretmenler hem de öğrenciler okullarda adeta yalnız bırakılmış durumda.
Elbette bu mesele yalnızca güvenlik politikalarıyla çözülemez. Ancak bugün gelinen noktada okullar sahipsiz bırakılmış durumda. Bakanlık ise daha çok kendi ideolojik çerçevesinde bir gençlik yetiştirme anlayışıyla hareket ediyor. İmam hatiplerin ve MESEM uygulamalarının dayatılması da bu sürecin bir parçası. Böyle bir tabloda bir öğretmen olarak kendimi güvende hissetmiyorum.”

“Kendi aramızda para toplayıp güvenlik tuttuk”

Okullardaki güvenlik zafiyetinin en çarpıcı yansıması ise velilerin ve öğrencilerin anlattıklarında ortaya çıktı. Aileler çocuklarını okula göndermeye korktuklarını söylerken, öğrenciler ise kendilerini “korunmasız” hissettiklerini dile getirdi.
6. Sınıf öğrencisi velisi Ceylan Genelce şunları söyledi:
Bu iki gündür yaşanan olayların hiç tesadüf olmadığını düşünüyoruz. Planlı yapılmış bir şey olabilir. Sıra bize gelecek diye korkuyoruz.
Yapabileceğimiz bir çözüm yok. Sadece eylem yapıyoruz. Bugün de bu yüzden okula çocuğumuzu göndermedik. Okulda güvenlik yok. Velilerin kendi imkânlarıyla tuttuğu yaşlı bir görevli duruyor ama bu yeterli değil. Okula giren çıkanın haddi hesabı yok, bu durum bizi rahatsız ediyor.
İlkokula giden kızımızın okulunun önünde bıçaklı kişilerin dolaştığını görüyoruz. Buna devlet hiçbir şekilde müdahale etmiyor. CİMER’e şikâyet ediyoruz ama sonuç alamıyoruz.

Annesiyle birlikte eğitimcilerin eylemine destek için gelen rtaokul öğrencisi şöyle konuştu:
Bizde de bekçi var ama hiçbir şey yapmıyor. Bir gün bir arkadaşımız okuldan kaçtı, herkesin gözü önünde oldu ama kimse müdahale etmedi. Okula giren çıkan belli değil. Kendimizi hiç güvende hissetmiyoruz.
Altıncı sınıfa gidiyorum. Okula gitmek zorundayız ama çok korkuyoruz. Bu son iki günde yaşananlardan sonra korkumuz daha da arttı. Biz güvenliğimiz sağlanmadan okula gitmek istemiyoruz.”

Telafi sınavları ertelendi sınıflar boş kaldı

Hafta başında yapılması planlanan ve öğrencilerin akademik takvimi için kritik önem taşıyan telafi sınavları, yaşanan gerginlik ve öğretmen sendikalarının aldığı kararlar doğrultusunda iptal edildi. Sabah saatlerinde okula gelen az sayıdaki öğrenci, sınavların yapılmayacağı bilgisiyle karşılaştı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın okul güvenliğine yönelik yeni genelgeler hazırladığı bu süreçte, sınavların hangi tarihte yapılacağına dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Eğitim emekçilerinin "can güvenliği" talebiyle başlattığı eylemler, sınav takviminde ciddi bir aksamaya yol açtı.

Yatılı öğrenciler derslere girmeyerek tepki gösterdi

Okulun pansiyonunda kalan yatılı öğrenciler, yaşanan olaylara ve güvenlik endişelerine sessiz kalmadı. Sabah ders zili çalmasına rağmen yatılı öğrenciler sınıflara gitmeyerek yatakhanelerde ve ortak alanlarda kalmayı tercih etti. Öğrencilerin bu tutumu, hem okul arkadaşlarına destek hem de eğitim ortamındaki şiddet iklimine karşı bir protesto niteliği taşıdı. Gündüzlü öğrencilerin büyük bir kısmının ise ailelerinin kararıyla okula gelmediği, sınıfların neredeyse tamamen boş olduğu öğrenildi.

Eğitim sendikalarının eylemi okulu sessizliğe gömdü

Eğitim-İş ve diğer eğitim sendikalarının başlattığı üç günlük iş bırakma eylemi, İzmir Atatürk Lisesi’nde geniş bir katılım buldu. Öğretmenlerin büyük bir kısmının okula gelmemesi veya derslere girmemesi nedeniyle eğitim-öğretim faaliyetleri tamamen durdu. Okul koridorlarında sessizlik hakim olurken, bahçedeki polis aracı ve güvenlik önlemleri durumun ciddiyetini koruduğunu gösterdi. Veliler, çocuklarının güvenliğinden endişe ettiklerini belirterek bir an önce kalıcı güvenlik çözümlerinin hayata geçirilmesini beklediklerini ifade ettiler.

"Çeşitli nedenlerle başvuru yapamayan öğrencilerin mağduriyet yaşamaması adına başvuru süresinin uzatılmasına karar verildi. Bu doğrultuda öğrenci başvuru süresi 15 Nisan Çarşamba günü saat 23.59'a kadar, okul müdürlükleri tarafından yapılacak başvuru onayları ise 16 Nisan Perşembe günü saat 23.59'a kadar uzatıldı. Katılımın isteğe bağlı olduğu merkezi sınav için başvurular, 15 Nisan saat 23.59'a kadar 'e-Okul' üzerinden yapılabilecek."

Sınav tamamlandı, adaylar ekran başında

2026 yılının ilk yabancı dil sınavı olan YDS/1, 5 Nisan Pazar günü tamamlandı. ÖSYM tarafından gerçekleştirilen sınavın ardından binlerce aday, şimdi YDS soru ve cevapları ile sonuç tarihine odaklandı.

Sınav sürecinin sona ermesiyle birlikte, özellikle “Cevap anahtarı açıklandı mı?” ve “Sonuçlar ne zaman açıklanacak?” soruları gündemin üst sıralarına yerleşti.

Sınav saatleri ve detaylar netleşti

Bu yılki YDS sınavı, 5 Nisan 2026 tarihinde saat 10.15’te başladı. Adaylara toplam 180 dakika süre tanındı ve sınav saat 13.15’te sona erdi.

Sınavda adaylara 80 çoktan seçmeli soru yöneltilirken, İngilizce başta olmak üzere Almanca, Arapça, Fransızca ve Rusça testleri uygulandı.

Cevap anahtarı yayımlandı mı

Adayların en çok merak ettiği başlıkların başında YDS cevap anahtarı geliyor. ÖSYM’nin uyguladığı sınavlarda olduğu gibi, temel soru kitapçığı ve cevap anahtarının sınavın ardından kısa süre içinde erişime açılması bekleniyor.

Adaylar, soru ve cevaplara ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi üzerinden T.C. kimlik numarası ve şifreleri ile ulaşabiliyor. Ancak erişim süresinin sınırlı olması nedeniyle adayların hızlı davranması gerekiyor.

Sonuç tarihi açıklandı

ÖSYM’nin yayımladığı resmi takvime göre, YDS sonuçları 30 Nisan 2026 tarihinde açıklanacak. Adaylar, sonuçlarını yine aynı sistem üzerinden görüntüleyebilecek.

Açıklanacak sonuçlar, birçok kurum ve akademik başvuru sürecinde önemli rol oynarken, geçerlilik süresi ise başvurulan kurumların kendi mevzuatına göre değişiklik gösterecek.

İkinci sınav tarihi de belli

Yıl içinde ikinci kez yapılacak olan YDS/2 için tarih de netleşti. Buna göre ikinci oturum, 22 Kasım 2026 Pazar günü gerçekleştirilecek.

İlk sınava katılamayan ya da aldığı puanı yükseltmek isteyen adaylar için bu sınav önemli bir fırsat sunacak.

Bekleyiş başladı

Sınav sonrası başlayan süreçte adaylar, hem doğru-yanlış hesaplamaları hem de sonuç tahminleriyle yoğun bir bekleyişe girdi. Özellikle açıklanacak cevap anahtarı, adayların kendi performanslarını değerlendirmesi açısından büyük önem taşıyor.

Milli maç sınav tarihini değiştirdi

Kararın arkasında, A Milli Futbol Takımı’nın 2026 FIFA Dünya Kupası kapsamında oynayacağı kritik karşılaşma yer alıyor.

Milli takımın 14 Haziran sabahı Avustralya ile oynayacağı maçın, daha önce aynı güne denk gelen LGS sınavı ile çakışması üzerine Bakanlık harekete geçti. Yapılan değerlendirmelerin ardından sınav tarihi bir gün öne alındı.

Resmi açıklama geldi

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, yaptığı açıklamada kararın resmileştiğini belirterek, öğrencilerin mağduriyet yaşamaması adına takvim değişikliğinin zorunlu olduğunu ifade etti.

Yeni düzenlemeye göre öğrenciler, sınava artık 13 Haziran Cumartesi günü girecek. Böylece hem sınav süreci hem de milli maç heyecanı birbirinden ayrılmış olacak.

Okullara tatil, kamuya idari izin

Sınav öncesi hazırlıkların sağlıklı yürütülebilmesi için 12 Haziran Cuma günü de özel bir karar alındı. Buna göre, sınav hazırlıkları kapsamında okullar tatil edilecek.

Ayrıca kamu çalışanlarının da aynı gün idari izinli sayılacağı açıklandı. Bu uygulamanın, sınav organizasyonunun daha düzenli yürütülmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

YKS takvimi değişmedi

Öte yandan gözler üniversite sınavına çevrilirken, Yükseköğretim Kurulu kaynaklarından önemli bir bilgi paylaşıldı.

20 Haziran’da oynanacak Türkiye-Paraguay karşılaşması ile aynı güne denk gelen YKS sınavı için herhangi bir değişiklik yapılmayacağı bildirildi.

Bu kapsamda TYT oturumu planlandığı gibi 20 Haziran saat 10.00’da gerçekleştirilecek.

"ÖĞRENCİYİ TEHDİT EDEMEZSİN DEDİM"
Ömer O., nöbetçi olduğu sırada koridorda sesin yükseldiğini söyleyerek, "Orada velinin bir tanesi parmak sallayarak, ‘Senin etini kemiklerinden ayıracağım, senin kemiklerini parçalarım' gibi sözler söyledi. Elini kaldırarak tehdit ettiğini gördüm. Ben müdahale edince, ‘Benim çocuğumu dövmüş’ diye üstenci bir tavırla bana cevap verdi. ‘Bu şekilde 6’ncı sınıf çocuğunu tehdit edemezsin' dedim. ‘Sen kimsin?’ diye o da bana cevap verince benim suratım değişmiş. 'Ben nöbetçi öğretmenim, burada bir olay görüyorum, müdahale etmeye çalışıyorum’ dedim. ‘Nöbetçi öğretmensen işini yapacaksın. Benim çocuğum dayak yemiş’ dedi. O esnada bana sesini yükselterek bağırmaya kalktı" dedi.

"ARKAMDAN YUMRUK ATTI"
Ömer O., A. Y.’nin elini kaldırmasının ardından elini tuttuğunu belirterek, “Elini tuttuğumda arkamdan bir yumruk yediğimi hissettim. Ben tabii tam hatırlayamıyorum. Yumruktan sonra yere düştüm mü bilmiyorum; ama sonradan videoları izlediğimde yumruktan sonra düşmemişim. Yumruğu atan şahıs kaymış. Daha sonra ayağa kalkıp benim boynumdan sarılıp beni yere yatırmış. O şekilde, anladığım kadarıyla birden fazla kişiyle bir organizasyon olmuş. Ambulansla hastaneye gittim. Rapor verdiler. Ondan sonra da karakola çağırdılar. Karakolda da şikayetçi oldum" dedi. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

"BİR ÖNCEKİ GÜN YAPMAYI PLANŞIYORUZ"

Bakan Tekin, “14 Haziran günü yani LGS sınavını yapacağımız gün sabah 07.00'de Milli Takımımızın grup maçı var. Dolayısıyla biz, çocuklarımızın gönüllerinin Milli Takımla beraber olmasını arzu ettiğimiz için arkadaşlarla LGS sınavını pazar günü değil, cumartesi günü yapmak üzere bir çalışma içerisindeyiz. Şu an da erkene almak için çalışıyoruz. Eğer hukuki, teknik anlamda bir engel yoksa sınavı bir önceki gün yapmayı planlıyoruz.” dedi.

DEÜ Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’nun öncülüğünde, Kariyer Planlama ve Mezunlarla İlişkiler Koordinatörlüğü ile Sürekli Eğitim Merkezi iş birliğiyle düzenlenen etkinlikte, bilimsel etik kavramı tüm yönleriyle ele alındı. Katılımcılar, etik ilkelerin yalnızca teorik bir gereklilik değil, bilimsel üretimin temel taşı olduğuna dikkat çekti.

Etik kurullar sadece imza makamı değil

Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Ömer Yiğitbaşı Konferans Salonu’nda düzenlenen sempozyum, yoğun katılımla başladı. Rektör yardımcısı, öğretim üyeleri ve çok sayıda öğrencinin yer aldığı etkinlikte, bilimsel çalışmaların güvenilirliği açısından etik kurul süreçlerinin rolü masaya yatırıldı.

Sempozyum boyunca yapılan konuşmalarda, etik kurul onaylarının yalnızca bürokratik bir formalite olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı. Aksine bu süreçlerin, araştırmaların uluslararası bilim dünyasında kabul görmesi için vazgeçilmez bir aşama olduğu ifade edildi.

“Bilginin doğruluğunu korumak bizim görevimiz”

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Etik Kurulu Başkanı Prof. Dr. Şükran Köse, akademik hayatın özünde etik sorumluluğun yer aldığını belirtti. Köse, bilimsel çalışmaların sadece veri toplamak ya da yayın üretmekten ibaret olmadığını dile getirerek şu ifadeleri kullandı:

“Akademik üretimin en önemli ayağı, bilginin güvenilirliğini sağlamaktır. Bu da ancak güçlü bir etik zeminle mümkün olur. Bizim için etik kurullar bir engel değil, aksine doğru bilime ulaşmanın ilk kapısıdır.”

Köse’nin bu sözleri, salonda bulunan akademisyenler ve öğrenciler tarafından dikkatle dinlenirken, güvenilir araştırma kavramının altı özellikle çizildi.

Geçmişe saygı, emeğe vefa

Sempozyum, sadece güncel tartışmalarla sınırlı kalmadı; aynı zamanda kurumsal hafızaya da güçlü bir vurgu yaptı. 2011 yılında kurulan etik kurulun gelişimine katkı sunan önceki dönem başkanlarına teşekkür belgeleri takdim edildi.

Prof. Dr. Banu Önvural, Prof. Dr. Gül Ergör, Prof. Dr. Ali Rıza Şişman, Prof. Dr. Can Sevinç ve Prof. Dr. Sadık Kıvanç Metin’e sunulan belgeler, salonda duygusal anların yaşanmasına neden oldu. Prof. Dr. Şükran Köse, konuşmasında merhum Prof. Dr. Önvural’ı rahmetle anarken, akademiye uzun yıllar hizmet eden isimlere duyulan minneti dile getirdi.

Ayrıca, bilimsel duruşuyla yol gösterici olan Prof. Dr. Mehmet Birhan Yılmaz’a ve mevcut kurul üyelerine özel teşekkür edilmesi, ekip ruhunun önemini bir kez daha ortaya koydu.

Mandolin ezgileriyle başlayan anlamlı gün

Sempozyumun açılışı, alışılmış akademik atmosferin dışına çıkarak sanatla buluştu. İzmir Mandolin Orkestrası, şef Mümtaz Saka yönetiminde sahne alarak katılımcılara keyifli bir dinleti sundu. Müzik eşliğinde başlayan program, bilim ve sanatın iç içe geçtiği özel bir atmosfer yarattı.

Bu sıcak başlangıç, gün boyunca süren bilimsel oturumlara farklı bir renk katarken, katılımcıların etkinliğe olan ilgisini de artırdı.

Atölye çalışmalarıyla teori pratiğe dönüştü

İki gün süren sempozyumda yalnızca teorik sunumlar değil, uygulamaya dönük çalışmalar da gerçekleştirildi. Özellikle “Pratik Etik Kurul Dosyası Hazırlama” başlıklı çalıştay, genç araştırmacılar için önemli bir deneyim alanı sundu.

Yaklaşık 50 uzman ve asistan doktorun katıldığı çalıştayda, katılımcılar gerçek senaryolar üzerinden etik kurul başvuru süreçlerini deneyimleme fırsatı buldu. Hazırlanan dosyalar arasında en başarılı çalışma ödüllendirilirken, bu tür uygulamaların araştırma kültürünün gelişimine katkı sağladığı ifade edildi.

Değişen dünya, değişen etik ihtiyaçları

Sempozyumun önemli başlıklarından biri de veri güvenliği ve güncel mevzuatlar oldu. Dijitalleşen dünyada bilimsel verinin korunması, etik ihlallerin önlenmesi ve araştırmacıların sorumlulukları gibi konular detaylı şekilde ele alındı.

Katılımcılar, özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte etik kuralların daha da önem kazandığını ve bu alanda sürekli güncellenen bir bakış açısına ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.

Prof. Dr. Köse’nin konuşmasını Mustafa Kemal Atatürk’ün “Benim manevi mirasım ilim ve akıldır” sözüyle tamamlaması ise etkinliğin en dikkat çeken anlarından biri oldu. Bu vurgu, sempozyumun ana fikrini güçlü bir şekilde özetledi.

Yeni yaklaşımın temelinde, üniversite eğitimini daha nitelikli, esnek ve beceri odaklı hale getirmek yer alıyor. Özvar, “Bu sadece 4 yılı 3 yıla sıkıştırmak değil, çok daha kapsamlı bir dönüşümün parçası” diyerek sürecin geniş bir reform paketine dayandığını ifade etti.

Bilgi değil, beceri ön plana çıkacak

Özvar’ın açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri, üniversitelerin rolünün değişmesi oldu. Artık yalnızca bilgi aktaran kurumlar yerine, öğrencilere doğrudan beceri kazandıran bir yapıya geçilmesi gerektiği vurgulandı.

Günümüzde internet ve sivil platformlar üzerinden bilgiye erişimin kolaylaştığını belirten Özvar, üniversitelerin bu noktada fark yaratmasının zorunlu hale geldiğini dile getirdi. Bu nedenle yeni modelde öğrencilerin daha fazla uygulama, deneyim ve sektörle temas kuracağı bir eğitim sistemi hedefleniyor.

3 yıl modeli zorunlu olmayacak

YÖK Başkanı Özvar, en çok merak edilen konulardan biri olan uygulamanın zorunlu olup olmayacağına da açıklık getirdi. Buna göre, 3 yılda mezuniyet tüm öğrenciler için geçerli bir sistem olmayacak.

Sadece isteyen ve akademik olarak yeterli başarıyı gösteren öğrenciler bu modelden yararlanabilecek. Bu yönüyle sistem, klasik eğitim süresinin alternatifi olarak sunulacak.

Üniversiteler programlarını gözden geçirecek

Yeni dönemin en kritik adımlarından biri de mevcut eğitim programlarının yeniden yapılandırılması olacak. Özvar, birçok bölümde yıllardır değişmeyen ders içeriklerinin güncellenmesi gerektiğini vurguladı.

Üniversitelerin ders havuzlarını, seçmeli dersleri ve müfredatlarını çağın ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemesi bekleniyor. Özellikle sektörle bağı zayıf olan programların gözden geçirilmesi ve daha işlevsel hale getirilmesi planlanıyor.

Avrupa sistemiyle uyumlu yapı hedefleniyor

YÖK’ün yürüttüğü çalışmalarda, uluslararası standartların da dikkate alındığı belirtildi. Özvar, özellikle Avrupa Kredi Transferi ve Birikim Sistemi (ECTS) çerçevesinde üniversitelerle ortak bir çalışma yürütüldüğünü açıkladı.

Bu kapsamda üniversiteler, meslek örgütleri, sendikalar ve farklı paydaşlarla birlikte istişare süreci devam ediyor. Amaç, Türkiye’deki yükseköğretim sistemini küresel gelişmelerle uyumlu hale getirmek.

“Hızlandırma değil, kalite artırımı”

Kamuoyunda sıkça dile getirilen “derslerin sıkıştırılması” eleştirilerine de yanıt veren Özvar, yeni modelin böyle bir yaklaşım taşımadığını belirtti.

“Amacımız öğrencileri bir an önce mezun etmek değil, daha donanımlı hale getirmek” diyen Özvar, eğitim sürecinin daha verimli ve etkili hale getirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Uzun vadeli dönüşüm planı

YÖK Başkanı, söz konusu uygulamanın kısa vadeli bir değişiklik olmadığını da özellikle vurguladı. Yeni sistemin aşamalı olarak hayata geçirileceği ve tüm paydaşların görüşleri alınarak şekillendirileceği ifade edildi.

Özvar, daha somut sonuçların ilerleyen süreçte kamuoyuyla paylaşılacağını belirterek, üniversitelerde kapsamlı bir dönüşümün kapıda olduğunun sinyalini verdi.

Dokuz temel okuryazarlık ve dijitalleşen müfredat

Yeni modelin en dikkat çeken özelliklerinden biri, programların 9 farklı okuryazarlık becerisiyle donatılmış olması. Özellikle dijital okuryazarlık becerisinin, yakın gelecekte tamamen "yapay zekâ okuryazarlığına" evrilmesi hedefleniyor. Müfredat entegrasyonu kapsamında; ortaokulda Robotik Kodlama ve Yapay Zekâ Uygulamaları, meslek liselerinde ise münhasıran Yapay Zekâ Alanı gibi teknoloji odaklı dersler sisteme dahil edildi. Ayrıca Kimya dersinde "yapay zekâ uygulamalarının sürdürülebilirliğe etkisi" veya Tarih dersinde "araştırmada dijitalleşme" gibi tematik içeriklerle teknolojinin tüm disiplinlere sızması sağlanıyor.

MEBİ ve EBA: Yapay zekâ destekli öğrenme ekosistemi

Bakanlık, teknolojiyi sadece bir ders konusu olarak değil, idari ve akademik bir "karar destek sistemi" olarak da kullanıyor. Bu ekosistemin merkezinde yer alan MEBİ ve EBA platformları, öğrenciyle doğrudan temas eden yapay zekâ destekli araçlar sunuyor. Paylaşılan güncel istatistiklere göre; 17,5 milyondan fazla öğrenci ve 1,2 milyonu aşkın öğretmenin bulunduğu sistemde, 635 binden fazla etkileşimli tahta ve 2,2 milyon tablet ile dijital altyapı güçlendirilmiş durumda. MEBİ platformu içerisinde 708 eğitsel video ve 2.659 öğretim materyali ile öğrencilerin kalıcı öğrenmelerine destek olunuyor.

Yapay zekâ: Ticari kaygı değil, "öğrenme ortağı"

Yapay zekânın eğitimdeki rolüne dair "şüpheci" yaklaşımlara değinen yetkililer, bakanlığın duruşunu net bir şekilde ortaya koydu. Özel sektörün ticari kaygılarından ziyade, etik ilkeler doğrultusunda çocukların faydasını gözeten bir sistem kurulduğu belirtildi. Yapay zekâ, öğrencilerin öğrenme yolculuğunda yanlarında duran bir öğrenme ortağı olarak görülüyor. Bakanlık bünyesinde kurulan Yapay Zekâ Daire Başkanlığı ise bu hızlı teknolojik gelişmeleri büyük sistem içerisine "maharetle" entegre etmek için aksiyon alıyor.

Okullara "Artı AI" uyarısı: Kanıt temelli uygulama şart

Eğitimde yapay zekâ kullanımında metodolojik bir yaklaşım benimseyen MEB, "Yapay Zekâ Hazırlık Ölçeği" ile okullara rehberlik ediyor. "Artı AI" (AI+) eklentisiyle sadece çocukların yapay zekâ okuryazarı olması değil, kullanılan sistemlerin de çocuklara uygunluk kazanması şart koşuluyor. Yetkililer, somut kanıtlar ve pedagojik uygunluk testleri olmadan yapay zekâ sistemlerinin hayata geçirilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Bu çerçevede, teknolojinin etik sınırlar içerisinde ve "insan odaklı" bir yaklaşımla eğitimde yer bulması temel strateji olarak belirlendi.

“GAZETECİLİKTE YALAN OLMAZ”

“Gazetecilikte kesinlikle yalan olmaz” diyen Özdoğan, bülten haberciliğinin tek başına gazetecilik sayılamayacağını ifade etti. Özdoğan gazeteciliğin, yapılan açıklamaların ötesine geçerek saklanan gerçekliği ortaya çıkarmak olduğunu vurguladı.

SORUŞTURMACI GAZETECİLİK VURGUSU

Özdoğan, “araştırmacı gazetecilik” yerine “soruşturmacı gazetecilik” kavramını daha doğru bulduğunu belirterek, gazetecinin zaten doğası gereği araştırmacı olması gerektiğini söyledi. Özdoğan asıl farkın, olayları derinlemesine irdeleyip satır aralarını okuyabilmekten geçtiğini belirtti.

“DERİNLİKLİ ANALİZ ÖNEMLİ”

Gazetecilerin sezgilerine güvenmesi gerektiğini ifade eden Özdoğan, bir olayın üzerine sabırla gidilmeden gerçeklere ulaşılamayacağını söyledi. Haber üretiminde aceleci davranmanın hatalara yol açabileceğini, bu nedenle derinlikli analiz ve zamanın kritik olduğunu dile getirdi.

GÜVEN BİRİKTİRMEK HABER AKIŞINI HIZLANDIRIR

Gazetecilikte kaynak ilişkilerine de değinen Özdoğan, güvenin zamanla inşa edildiğini vurguladı. “Yaptığınız haberlerle güven biriktirirsiniz. Bu güven, haber akışını hızlandırır” diyen Özdoğan, güçlü bir kaynak ağına sahip olmanın gazetecinin en önemli avantajlarından biri olduğunu belirtti.

DENEYİM PAYLAŞIMI ÇOK KIYMETLİ

İGC Başkanı Dilek Gappi ise gazeteciliğin hızla değişen yapısına dikkat çekerek, gerçek gazeteciliğin belgeye ve emeğe dayandığını vurguladı. Deneyim paylaşımının gazetecilikte çok kıymetli olduğunu ifade eden Başkan Gappi, gazeteciliğin masa başında derlenen bilgilerle değil, sahada, araştırma ve soruşturmayla yapılması gerektiğini dile getirdi. Gappi, Dr. Cemalettin Özdoğan’a verdiği bilgiler için teşekkür etti.

İngiltere'nin prestijli Exeter Üniversitesi'nde devam eden "Sihir ve Gizli Bilimler" yüksek lisans programı, sadece Batı efsanelerini değil, Doğu'nun kadim sırlarını da mercek altına alıyor. Programın merkezinde, özellikle Osmanlı ve Selçuklu dönemlerine ışık tutan İslam dünyasındaki sihir, tılsımlar ve astroloji gelenekleri yer alıyor. Akademisyenler, Doğu’nun "havas" ve "simya" kültürünün modern bilim üzerindeki etkilerini Türk ve İslam eserleri üzerinden inceliyor.

Tılsımlı Gömleklerden Yıldıznamelere Akademik Bakış

Türk kültüründe geniş yer tutan "Tılsımlı Gömlekler", "Yıldıznameler" ve "Ebced Hesabı" gibi unsurlar, programın en dikkat çekici araştırma konuları arasında. Dr. Emily Selove liderliğindeki ekip, Orta Çağ İslam dünyasının sihirli metinlerini analiz ederek, bu geleneklerin sadece birer "batıl inanç" değil, o dönemin karmaşık birer sosyal ve felsefi yapısı olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, Türk tarihçiler ve sosyologlar için de yeni bir akademik kapı aralıyor.

Üniversite; Yaşam Bilimleri ve Tıp ana kategorisinin yanı sıra Tarım ve Ormancılık, Tıp, Kimya, Biyolojik Bilimler ve Hemşirelik alanlarında listeye girerek dikkat çekici bir performans ortaya koydu.

Tarımda Türkiye birincisi

Ege Üniversitesi’nin en güçlü olduğu alanlardan biri olan Tarım ve Ormancılık, bu yıl da zirvedeki yerini korudu. EÜ, bu alanda dünya sıralamasında 101-150 bandında yer alırken, Türkiye’de devlet üniversiteleri arasında birinci sıraya yerleşti.

Diğer alanlarda ise tablo şöyle oluştu:
Hemşirelikte dünya sıralamasında 151-225 bandında Türkiye ikinciliği, biyolojik bilimlerde 501-550 bandında Türkiye dördüncülüğü, tıp alanında 451-500 bandında Türkiye beşinciliği ve kimyada 601-700 bandında Türkiye sekizinciliği elde edildi.

Yaşam Bilimleri ve Tıp ana kategorisinde ise EÜ, dünya genelinde 601-700 bandında yer alarak Türkiye’de dördüncü sıraya yerleşti.

“Yükselişimizi sürdüreceğiz”

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, elde edilen başarıyı değerlendirirken üniversitenin uluslararası alandaki yükselişine dikkat çekti.

Alcı, “Köklü geçmişimizden aldığımız güçle akademik üretimimizi sürekli artırıyoruz. QS sıralamasında 6 alanda dünyanın en iyi üniversiteleri arasında yer almak bizim için gurur verici. Bu başarıyı sürdürülebilir kılmak en büyük hedefimiz” ifadelerini kullandı.

Dünya genelinde 1900’ü aşkın üniversitenin değerlendirildiği sıralamada, bu yıl 300 yeni kurumun da listeye dahil edilmesi rekabetin daha da arttığını ortaya koydu. Ege Üniversitesi’nin elde ettiği sonuçlar ise Türkiye’nin bilimsel üretim gücünün uluslararası arenada giderek daha görünür hale geldiğini gösterdi.

BAŞVURULAR 23 MART-10 NİSAN TARİHLERİ ARASINDA YAPILACAK
Sınava katılımın isteğe bağlı olduğu merkezi sınav için başvurular, 23 Mart-10 Nisan tarihleri arasında yapılacak. Resmi ve özel ortaokul öğrencilerinin başvuruları öğrenci velisi tarafından elektronik ortamda gerçekleştirilecek; okul müdürlükleri de başvuru sürecinde öğrenciler ve velilere rehberlik edecek. Başvurular, okul müdürlüklerince 13 Nisan'a kadar onaylanacak. Yurt dışında e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi’ne kayıtlı olmayan okullarda öğrenim gören öğrenciler de kılavuzda yer alan esaslar doğrultusunda başvurularını yapabilecek. Bu öğrencilerin başvuru belgeleri büyükelçilikler veya başkonsolosluklar aracılığıyla 10 Nisan'a kadar ilgili e-posta adresine gönderilecek. Belgelerin asılları ise en geç 17 Nisan'a kadar Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne ulaşacak şekilde gönderilecek. Öğrenciler, başvuru durumlarını elektronik ortam üzerinden takip edebilecek.

İKİ OTURUM ARASINDA BESLENME PAKETİ VERİLECEK
Kılavuza göre bu yıl ilk kez iki oturum arasında öğrencilere kuru meyveli yulaf bar, kuru üzüm, ceviz ve su içeren beslenme paketi dağıtılacak. Beslenme paketi, yalnızca sınav başvurusu sırasında velisi tarafından talep edilen öğrencilere verilecek. Bu kapsamda veli talebi ve rızası başvuru esnasında alınacak. Beslenme paketinin içeriği ise sınav başvuru ekranında ve başvuru onay belgesinde yer alacak.

GÖRME YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER İÇİN DÜZENLEMELER GENİŞLETİLDİ
Kılavuzda özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin sınavlarda özelliklerine uygun hizmet alabilmeleri için uygulanacak tedbirler de ayrıntılı biçimde düzenlendi. Görme yetersizliği olan öğrenciler arasında yer alan az gören öğrenciler tek kişilik salonda sınava alınacak ve bu öğrencilere 20 dakika ek süre verilecek. Ayrıca öğrencinin eğitsel performansına göre RAM müdürlüğünce üç farklı uygulamadan biri tercih edilebilecek. Bu üç farklı uygulama; kodlayıcı eşliğinde 18 punto standart soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdı, okuyucu ve kodlayıcı eşliğinde 18 punto standart soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdı ya da okuyucu ve kodlayıcı eşliğinde resim, şekil ve grafik içeren sorular yerine eş değer soruların yer aldığı soru kitapçığı ve normal puntolu cevap kâğıdından oluşuyor. Az gören öğrencilerin başarı puanı, soru muafiyeti uygulanmaksızın tüm sorular üzerinden hesaplanacak.

Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için sınav tedbir hizmetleri ise okul müdürlükleri ve RAM’lar aracılığıyla yürütülecek

Total düzeyde görme yetersizliği olan öğrenciler ise okuyucu ve kodlayıcı eşliğinde tek kişilik salonlarda sınava alınacak ve bu öğrencilere de 20 dakika ek süre verilecek. Bu öğrenciler için sınavda resim, şekil ve grafik içeren sorular yerine eş değer sorular yer alacak; merkezi sınav puanı yine tüm sorular üzerinden hesaplanacak. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için sınav tedbir hizmetleri ise başvuru sürecinde okul müdürlükleri ve RAM’lar aracılığıyla yürütülecek. Kılavuza göre öğrencilerin sınav giriş belgelerinde kimlik bilgilerinin yanı sıra sınavda alacakları tedbir hizmeti bilgileri de yer alacak.

TOPLAM 50 SORU SORULACAK VE 75 DAKİKA SÜRE VERİLECEK
Merkezi sınavda 8’inci sınıf öğretim programlarında yer alan kazanımlar esas alınacak. Sorular; öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç becerilerini ölçecek nitelikte hazırlanacak. Birinci oturumda Türkçe, T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük, din kültürü ve ahlak bilgisi ile yabancı dilden toplam 50 soru sorulacak ve 75 dakika süre verilecek. İkinci oturumda ise matematik ve fen bilimleri derslerinden toplam 40 soru sorulacak ve 80 dakika süre uygulanacak. Fotoğraflı sınav giriş belgeleri, 3 Haziran'dan itibaren elektronik ortamda okul müdürlüklerince alınacak, mühürlenip onaylandıktan sonra öğrencilere teslim edilecek. Öğrencilerin sınava gelirken fotoğraflı ve onaylı sınav giriş belgesi ile geçerli kimlik belgesini yanlarında bulundurmaları gerekecek.

SONUÇLAR 10 TEMMUZ’DA AÇIKLANACAK
Sınav sonuçları, 10 Temmuz tarihinde "www.meb.gov.tr" adresinden ilan edilecek. Sınav sonuç belgeleri posta yoluyla gönderilmeyecek. Tercihlere esas kontenjan tabloları da aynı tarihte yayımlanacak. Tercih işlemleri, 13-24 Temmuz tarihleri arasında yapılacak. Yerleştirme sonuçları ve boş kontenjanlar 5 Ağustos'ta ilan edilecek. Yerleştirmeye esas 1 ve 2. nakil tercih başvuruları ve sonuçları, 5-14 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek.