250 dolarlık sınır ne ifade ediyor?

Düzenleme, cep telefonlarının Türkiye’deki satış fiyatının doğrudan 250 dolar olarak belirlendiği anlamına gelmiyor. Gözetim uygulaması kapsamında, ithalat sırasında beyan edilen ürün değerinin belirlenen sınırın altında kalması halinde hesaplamalarda 250 dolarlık alt sınır esas alınacak. Bu değişiklikle birlikte düşük değerle yapılan ithalatların daha yakından takip edilmesi ve ithalat maliyetlerinin yeniden hesaplanması hedefleniyor.

Giriş ve orta segment cihazlar etkilenebilir

Yeni uygulamanın özellikle ithalat değeri 250 doların altında kalan giriş ve orta segment akıllı telefonları etkilemesi bekleniyor. Ortaya çıkacak ek maliyetin ne kadarının tüketici fiyatlarına yansıyacağı ise firmaların fiyat politikalarına ve piyasa koşullarına göre değişiklik gösterecek.

IMEI kayıt ücretleri düzenleme kapsamında değil

Ticaret Bakanlığı’nın düzenlemesi yalnızca ticari amaçla gerçekleştirilen cep telefonu ithalatını kapsıyor. Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen kişisel telefonlar ile IMEI kayıt ücretleri ise yeni uygulamanın dışında tutuluyor. Yetkililer, düzenlemenin temel amacının ithalatta düşük değer beyan edilmesinin önüne geçmek ve cep telefonu ithalat süreçlerini daha etkin şekilde takip etmek olduğunu belirtiyor.

Bahis ve şans oyunu harcamaları mercek altında

Uzmanların dikkat çektiği konuların başında kredi kartlarının bahis ve şans oyunlarında kullanılması geliyor. Kredi kartıyla yapılan yoğun bahis ödemeleri veya şans oyunu harcamalarının, bazı bankaların risk değerlendirme sistemlerinde olumsuz bir finansal davranış göstergesi olarak ele alınabileceği belirtiliyor. Ancak tek bir işlemin doğrudan kredi reddi anlamına gelmediği, bankaların kendi değerlendirme kriterlerine göre farklı kararlar verebildiği vurgulanıyor.

IBAN transferlerinde açıklama dönemi

Bankaların incelemelerinde dikkat ettiği bir diğer konu ise para transferleri. Özellikle yüksek tutarlı ve düzenli gerçekleştirilen IBAN transferlerinde işlem açıklamasının bulunmaması, paranın niteliğinin değerlendirilmesini zorlaştırabiliyor. Uzmanlar, para gönderirken işlemin amacını belirten açıklamalar kullanılmasını öneriyor.

Gelir ve harcama uyumu önem kazandı

Bankaların değerlendirdiği başlıklardan biri de müşterilerin gelirleriyle harcama alışkanlıkları arasındaki denge. Düşük gelir beyanına rağmen sürekli yüksek tutarlı harcamaların yapılması, bankaların ödeme kapasitesini yeniden değerlendirmesine neden olabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, kişilerin bankalardaki gelir bilgilerinin güncel tutulması gerektiğini belirtiyor.

Uzmanlardan tüketicilere uyarılar

Kredi, konut veya taşıt kredisi kullanmayı planlayan tüketicilere finansal hareketlerini düzenli takip etmeleri tavsiye ediliyor.

Uzmanların öne çıkardığı öneriler şöyle:

• IBAN transferlerinde işlem açıklaması kullanın.
• Kredi kartlarını bahis ve şans oyunları için kullanmayın.
• Kredi kartınızı başka kişilerin kullanımına vermeyin.
• Gelir değişikliklerinde banka bilgilerinizi güncelleyin.
• Hesaplarınızdaki yüksek tutarlı ve açıklamasız para giriş-çıkışlarına dikkat edin.

Hürmüz gerilimi sürüyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin, ABD’nin mevcut politikalarını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın güvenli bir geçiş güzergahı olmayacağı yönündeki açıklaması piyasalardaki tedirginliği artırdı. Öte yandan İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki bir rafineriye yönelik İHA saldırısı iddiası ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri güçlendirdi.

Hürmüz Boğazı belirsizliği etkili oldu

Piyasalardaki yükselişte, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarına ilişkin belirsizlikler etkili oldu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin, ABD’nin mevcut politikalarını ve deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın güvenli bir geçiş rotası olmayacağı yönündeki açıklaması, enerji piyasalarında tedirginliği artırdı.

Depolardaki düşük seviyeler baskı oluşturuyor

Avrupa’da etkili olması beklenen sıcak hava dalgasının elektrik talebini artıracağı beklentisi de doğal gaz fiyatlarındaki yükselişte etkili oluyor. Kıtadaki doğal gaz depolarının mevsim normallerine göre düşük seviyelerde bulunması, arz güvenliği endişelerini artırarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

Karar, bölgedeki sanayi kuruluşlarından ve yurttaşlardan toplanacak devasa boyuttaki hurda ve atıkların, çevreye zarar vermeden ayrıştırılmasının önünü açtı. Yılda 300 gün ve günde iki vardiya halinde çalışması planlanan tesis, yalnızca bir geri dönüşüm merkezi olmanın ötesinde, doğal kaynakların korunmasını hedefleyen modern bir sıfır atık üssü olarak tasarlandı.

Yılda 45 bin ton atığa yeni hayat

Tesisin kapasitesi ve işleyeceği atık grupları, çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik bir eşiği temsil ediyor. Onaylanan projeye göre tesiste yılda 4 bin 800 ton elektronik atık (AEEE), 9 bin 600 ton yağsız kablo ve 30 bin ton tehlikesiz atık toplama-ayırma işlemi yapılacak. Eski televizyonlardan bozuk bilgisayar devre kartlarına, ömrünü tamamlamış ev aletlerinden endüstriyel metal hurdalarına kadar birçok materyal, manuel söküm ve fiziksel kırma işlemlerinden geçirilecek. Özellikle bakır, bronz, pirinç ve alüminyum gibi demir dışı metaller, sanayinin hammadde açığını kapatmak üzere ayrıştırılacak. Elde edilen plastik ve cam gibi yan ürünler de lisanslı tesislere gönderilerek yeniden üretime dahil edilecek.

Tehlikeli bileşenler için hassas ayrıştırma

Elektronik atıkların parçalanması sırasında ortaya çıkabilecek kurşun, cıva veya asbest gibi tehlikeli maddeler, projenin en hassas noktalarından birini oluşturuyordu. Ancak onaylanan dosyadaki mühendislik çözümleri, bu riskleri minimize etmeyi hedefliyor. Tesise kabul edilen atıklar, radyasyon ölçüm cihazlarından geçirildikten sonra işleme alınacak. Poliklorlü bifenil (PCB) içeren kapasitörler, cıvalı anahtarlar ve asbestli bileşenler gibi riskli parçalar, özel önlemlerle sökülerek çevre lisanslı bertaraf merkezlerine sevk edilecek. Tesis içindeki geri dönüşüm işlemleri tamamen kapalı alanlarda yürütülecek. Elektronik kırma makinelerinde kullanılacak kapalı devre sistemler, siklon torba filtreler ve azotlu söndürme mekanizmaları sayesinde tehlikeli toz ve gazların atmosfere karışması engellenecek.

Doğal kaynakların tükenmesine karşı alternatif

Günümüzde maden ocaklarından çıkarılan cevherlerin işlenmesi, ciddi bir karbon ayak izi ve doğa tahribatı yaratıyor. Gaziemir'deki bu yeni tesis ise kentsel madencilik felsefesini benimseyerek, şehirlerde atık halinde biriken metalleri yeni birer maden rezervi olarak görüyor. Devre kartlarından elde edilecek değerli metaller ve kablolardan sıyrılacak bakır, doğadan yeni bir çıkarım yapılmasına gerek kalmadan sanayinin hizmetine sunulacak. Yaklaşık 5,2 milyon liralık yatırımla hayata geçecek tesis, bölgedeki kayıt dışı ve sağlıksız hurdacılık faaliyetlerinin önüne geçilmesine de yardımcı olacak. Proje kapsamında makine ve ekipman alımları, nakliye ve montaj süreçleri yerel ekonomiye de hareketlilik getirecek. Radyasyon dedektörlerinden metal kesicilere, kablo sıyırma makinelerinden vibratör elek sistemine kadar birçok ileri teknoloji cihazın kullanılacağı tesiste, atıkların kaynağından nihai bertarafına kadar olan tüm süreç dijital olarak kayıt altına alınacak. Bu sayede atık takibinde şeffaflık sağlanırken, çevre kirliliğinin önlenmesi de garanti altına alınacak.

Benzinin litre fiyatının 70 TL seviyesini, motorinin ise 80 TL sınırını aşmasının ardından sektör temsilcileri gözünü 2027 yılına çevirdi. Akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren Termopet’in Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Direkci, fiyatların önümüzdeki dönemde üç haneli seviyelere ulaşabileceği uyarısında bulundu.

Petrol fiyatları üzerinde etkili olan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik ve Batı Asya’daki jeopolitik gelişmeler de Türkiye’deki pompa fiyatlarının seyrinde belirleyici unsurlar arasında gösteriliyor.

İndirim geliyor ama pompaya yansımıyor

Akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde son dönemde eşel mobil sistemi yeniden önemli bir rol üstleniyor. Sistem kapsamında uluslararası ürün fiyatları veya döviz kurundaki hareketler nedeniyle oluşan zamların bir bölümü vergiden karşılanırken, indirimlerin ise doğrudan pompa fiyatlarına yansımadığı dönemler yaşanıyor.

Direkci’nin verdiği bilgiye göre, mart ayında devreye alınan sistemle birlikte akaryakıtta ortaya çıkan fiyat artışlarının bir bölümü Özel Tüketim Vergisi üzerinden dengelendi.

3 Temmuz’da yayımlanan yeni düzenlemeyle birlikte sistemin kapsamı yeniden şekillendirildi. Buna göre akaryakıta gelecek zamların yüzde 25’lik bölümünün ÖTV üzerinden karşılanması, kalan yüzde 75’in ise pompa satış fiyatına eklenmesi öngörülüyor.

İndirimlerde ise farklı bir yöntem uygulanıyor. Uluslararası fiyatlardan kaynaklanan düşüşlerin tamamının önce ÖTV’deki eksilen tutarı tamamlamak için kullanılması nedeniyle, tüketiciler bazı indirimleri doğrudan pompa fiyatında göremiyor.

Direkci, son olarak benzinde gündeme gelen 4 lira 35 kuruşluk indirimin de bu nedenle pompa fiyatına yansımadığını belirtti.

Vergi dengesi tamamlanana kadar indirim zor

Sektör temsilcilerinin değerlendirmesine göre, akaryakıtta oluşabilecek yeni indirimlerin kısa vadede doğrudan tüketiciye ulaşması beklenmiyor.

Benzin ve motorindeki ÖTV seviyesi, mart ayındaki uygulama öncesindeki noktaya gelene kadar uluslararası piyasalarda yaşanan bazı fiyat düşüşlerinin vergi kalemlerine aktarılabileceği ifade ediliyor.

Bu durum, küresel petrol fiyatlarında gerileme yaşansa dahi Türkiye’de sürücülerin pompada aynı oranda indirim görmesini engelleyebiliyor.

Akaryakıt fiyatlarının oluşumunda yalnızca ham petrol fiyatları değil; döviz kuru, rafineri çıkış fiyatları, dağıtım maliyetleri ve vergi kalemleri de belirleyici oluyor. Bu nedenle uluslararası piyasadaki düşüşlerin iç piyasaya bire bir yansıması her zaman mümkün olmuyor.

100 TL sınırı için 2027 işaret edildi

Akaryakıt piyasasında en çok merak edilen konuların başında ise litre fiyatlarının 100 TL’yi aşıp aşmayacağı geliyor.

Direkci, mevcut ekonomik koşulların sürmesi halinde üç haneli fiyatların görülmesini güçlü bir olasılık olarak değerlendirdi. Enflasyon, döviz kuru ve ÖTV artışlarının birlikte ele alınması gerektiğini belirten Direkci, 2027 yılının özellikle ikinci yarısına dikkat çekti.

Sektör temsilcisine göre, 2026 yılındaki enflasyonun yüksek seyretmesi ve döviz kurunun da buna paralel şekilde yükselmesi akaryakıt maliyetlerini artırmaya devam edecek.

Bunun yanında 2027 yılında da enflasyonun tamamen ortadan kalkmayacağı, vergi güncellemelerinin devam edeceği ve petrol fiyatlarında çok sert bir gerileme yaşanmaması halinde benzin ile motorinin üç haneli rakamlara ulaşabileceği değerlendiriliyor.

Direkci, 2027’nin hemen başında ya da temmuz ayında kesin bir 100 TL seviyesi beklemenin doğru olmayabileceğini ancak yılın ikinci yarısında bu rakamın görülme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti.

Motorindeki düşüş ekonomiye işaret ediyor

Akaryakıt sektöründe yalnızca fiyatlar değil, tüketim miktarındaki değişiklikler de yakından izleniyor. Özellikle motorin tüketiminin son aylarda gerilemesi, ticari faaliyetlerdeki yavaşlamayla ilişkilendiriliyor.

Motorin; nakliye, lojistik, tarım, sanayi ve ağır ticari araçlarda yoğun şekilde kullanılıyor. Bu nedenle motorin satışlarının seyri, ekonomik hareketliliğin önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.

Direkci, motorin tüketimindeki yavaşlamanın ticari faaliyetlerdeki daralmayla paralel ilerlediğini belirtti. Uygulanan dezenflasyon politikalarının ekonomideki hareketliliği sınırladığını ifade eden sektör temsilcisi, yüksek akaryakıt fiyatlarının da bu yavaşlamayı artırmış olabileceğine dikkat çekti.

Özellikle taşıma maliyetlerindeki yükseliş, üreticiden tüketiciye kadar uzanan zincirin hemen her aşamasına yansıyor. Nakliye giderlerindeki artış ürün fiyatlarını yükseltirken, tarımsal üretimde kullanılan motorinin pahalanması da üretici maliyetlerini artırıyor.

Tarım ve taşımacılık maliyetleri yükseliyor

Motorin fiyatları, özellikle tarım sektörü açısından kritik öneme sahip. Traktörlerden sulama sistemlerine, ürünlerin tarladan pazara taşınmasına kadar birçok aşamada motorin kullanılıyor.

Benzer şekilde şehirler arası yük taşımacılığında da yakıt giderleri işletmelerin en önemli maliyet kalemlerinden biri haline geldi.

Akaryakıt fiyatlarındaki her artış, yalnızca araç sahiplerinin bütçesini değil, raflardaki ürünlerin fiyatlarını da dolaylı olarak etkiliyor. Bu nedenle benzin ve motorindeki yükseliş, enflasyon üzerindeki baskıyı artıran unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Sektördeki yavaşlama özellikle ticari araçların yakıt tüketiminde daha net görülürken, firmaların maliyetleri kontrol altında tutmak için araç kullanımını azaltabildiği veya operasyonlarını sınırlayabildiği belirtiliyor.

Sürücülerin alışkanlıkları da değişti

Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı yükseliş, vatandaşların istasyonlardaki satın alma alışkanlıklarını da değiştirdi.

Geçmiş yıllarda fiyat artışlarına yönelik yapılan esprilerde sık sık kullanılan “50 liralık yakıt alıyorum, zam beni etkilemiyor” söylemi artık ekonomik gerçekliğini kaybetti.

Direkci, istasyonlarda benzer davranışın devam ettiğini ancak tutarın ciddi şekilde yükseldiğini belirterek, eskiden 50 TL’lik yakıt alan sürücülerin bugün aynı yaklaşımı 500 TL’lik akaryakıt alarak sürdürdüğünü dile getirdi.

Bu durum, litre bazında alınan yakıt miktarının azalmasına rağmen tüketicilerin bütçelerini belirli bir sabit tutara göre ayarlamaya çalıştığını gösteriyor.

Açık artırma usulüyle yapılacak ihalede, ilk yıl için toplam muhammen kira bedeli 4 milyon 800 bin TL olarak belirlendi. 10 yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanan geçici teminat tutarı ise 1 milyon 440 bin TL olacak.

13 noktada ATM alanı kiralanacak

İhale kapsamında Alaçatı’dan Ilıca’ya, Dalyan’dan Ovacık’a kadar ilçenin farklı bölgelerinde bulunan ATM alanları kiraya verilecek.

En fazla ATM kapasitesine sahip lokasyon ise Alaçatı Ek Hizmet Binası önü oldu. Bu noktada 5 ATM kabini için alan oluşturulacak.

Diğer önemli lokasyonlar arasında Ilıca Macro Center önü ve Çeşme Otogar Macro Center önü 3’er ATM kapasitesiyle yer alırken, Alaçatı Hacımemiş Camii yanı, Alaçatı giriş Migros önü, Ardıç Muhtarlığı önü, Celal Bayar Muhtarlığı önü, Pırlanta Plaj yolu, Dalyan Yat Limanı, Çeşme Belediyesi önü, Ovacık Pazar yeri, Reisdere Camii önü ve Şifne Anayol üzerindeki alanlar da ihaleye dahil edildi.

İhale 20 Ağustos’ta yapılacak

Çeşme Belediyesi tarafından düzenlenecek ihale, 20 Ağustos 2026 Perşembe günü saat 15.00’te gerçekleştirilecek.

İhale, Çeşme Belediyesi Alaçatı Ek Hizmet Binası Sergi Salonu’nda, İhale Komisyonu (Encümen) huzurunda yapılacak.

İhaleye katılmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin kimlik, ikametgah, adres beyanı, belediyeden alınacak borcu yoktur belgesi ve geçici teminat makbuzu gibi belgeleri hazırlaması gerekiyor.

Tüzel kişilerin ise ayrıca ticaret sicil belgeleri ve yetki belgelerini sunması zorunlu olacak.

Şartname 5 bin TL’ye alınabilecek

İhaleye katılım için gerekli şartname, Çeşme Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü’nden 5 bin TL bedelle temin edilebilecek.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, istenilen belgelerin asıl, noter tasdikli suret veya elektronik imzalı olarak sunulması gerektiği, eksik belgeyle yapılan başvuruların kabul edilmeyeceği belirtildi.

Söz konusu artışın tamamının tüketici fiyatına yansımayacağı, 1,56 TL’lik bölümünün pompa fiyatlarına yansıtılacağı öngörülüyor. Böylece yeni zamla birlikte sürücülerin akaryakıt için ödeyeceği tutar bir kez daha yükselecek.

Zam pompaya ne zaman yansıyacak?

Beklenen düzenlemenin pazartesi gecesi devreye girmesi öngörülüyor. Zam gerçekleşirse yeni fiyatlar gece yarısından itibaren istasyonlardaki pompalara yansıyacak.

Akaryakıt fiyatlarındaki değişiklikler başta benzin olmak üzere motorin ve LPG kullanan milyonlarca sürücünün ulaşım maliyetlerini de doğrudan etkiliyor. Özellikle benzin fiyatlarındaki artışın, bireysel araç kullanıcılarının yanı sıra taşımacılık ve lojistik maliyetleri üzerinde de baskı oluşturması bekleniyor.

İzmir’de benzin 69,62 TL

Zam öncesinde İzmir’de benzinin litre fiyatı 69,62 TL seviyesinde bulunuyor. Kentte motorinin litre fiyatı 81,44 TL, LPG’nin litre fiyatı ise 33,79 TL olarak uygulanıyor.

Beklenen 1,56 TL’lik pompa artışının gerçekleşmesi halinde İzmir’de benzinin litre fiyatı yaklaşık 71,18 TL seviyesine yükselecek.

İstanbul ve Ankara’da güncel fiyatlar

İstanbul’un Avrupa Yakası'nda benzinin litre fiyatı 68,36 TL, motorinin litre fiyatı 80,04 TL, LPG’nin litre fiyatı ise 33,79 TL seviyesinde.

İstanbul Anadolu Yakası'nda ise benzin 68,21 TL, motorin 79,90 TL, LPG 33,19 TL'den satılıyor.

Başkent Ankara'da benzinin litre fiyatı 69,32 TL, motorin 81,16 TL, LPG ise 33,89 TL seviyesinde bulunuyor.

Geçtiğimiz hafta yedi haftanın en yüksek seviyesini gören değerli metal, yeni haftaya ise düşüşle başladı. Son yükselişin ardından yatırımcıların kâr satışlarına yönelmesi, fiyatlarda aşağı yönlü hareketin etkili olmasına neden oldu.

Piyasalarda gram, çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altını başta olmak üzere farklı altın türlerinin güncel fiyatları yakından takip ediliyor.

Gram altın 6 bin 640 lirayı gördü

Günün erken saatlerinde gram altın 6 bin 639,25 liradan alınırken, satış fiyatı 6 bin 640,22 lira olarak kaydedildi.

Geçtiğimiz hafta yaşanan yükselişin ardından başlayan geri çekilme, yatırımcıların yeni haftada altın fiyatlarının seyrine ilişkin beklentilerini de gündeme taşıdı.

Çeyrek altın 10 bin 871 lira

Düğün ve yatırım denildiğinde Türkiye’de en fazla tercih edilen altın türlerinden biri olan çeyrek altın da haftaya düşüşle başladı.

Çeyrek altının alış fiyatı 10 bin 722 lira olurken, satış fiyatı 10 bin 871 lira seviyesinde bulunuyor.

Yarım ve tam altın fiyatları

Yarım altın yeni haftanın ilk işlem gününde 21 bin 445 liradan alınıyor. Yarım altının satış fiyatı ise 21 bin 722 lira olarak belirlendi.

Tam altın için alış fiyatı 42 bin 539,77 lira olurken satış fiyatı 43 bin 377,74 lira seviyesinde.

22 ayar bilezik ne kadar?

Takı ve yatırım amacıyla kullanılan 22 ayar bilezik fiyatlarında da güncel rakamlar belli oldu.

22 ayar bileziğin alış fiyatı 6 bin 21,03 lira, satış fiyatı ise 6 bin 230,96 lira olarak kaydedildi.

“Gelir uçurumu büyüdü”

Bir kamu çalışanının verdiği emeğin emekli olmasıyla birlikte değersizleşmeyeceğini vurgulayan Düdü, görevdeki memurlara yapılan artışın emekli aylıklarına yansıtılmamasının ücret adaletsizliğini derinleştirdiğini savundu. Davayı takip eden hukukçuların hesaplamalarına da değinen Düdü, 2023 yılında verilen 8 bin 77 TL’lik artışın bugünkü karşılığının aylıklara yansıtılması halinde yaklaşık 25 bin TL’lik fark oluşabileceğinin ifade edildiğini belirtti. Temmuz 2023’ten bu yana oluşan toplam kaybın kişi başına 1 milyon TL’ye yaklaşabileceği yönünde hesaplamalar bulunduğunu söyleyen Düdü, bu rakamların henüz kesinleşmiş mahkeme kararına dayanmadığının altını çizdi.

“Mesele sadece bugünün emeklileri değil”

Düdü, seyyanen zam konusunun yalnızca mevcut memur emeklilerini ilgilendirmediğini belirterek, bugün görev yapan milyonlarca kamu çalışanının da gelecekte emekli olacağını hatırlattı. “Bugün memur emeklisinin hakkını savunmak, aynı zamanda bugün çalışan kamu emekçisinin geleceğini savunmaktır” diyen Düdü, talep edilenin yeni bir ayrıcalık değil, çalışan memura verilen hakkın emekliye de yansıtılması olduğunu söyledi.

“İktidar AYM kararını beklemesin”

Birleşik Kamu-İş’in Anayasa Mahkemesi sürecini yakından takip edeceğini belirten Düdü, siyasi iktidarın mahkeme kararını beklememesi gerektiğini savundu. Düdü, çağrısını şu sözlerle sürdürdü:

“Mahkeme kararını beklemeyin. Görevdeki kamu çalışanlarına verilen seyyanen artışı mevzuata uygun bir şekilde emekli aylıklarına yansıtacak düzenlemeyi derhal hayata geçirin.”

“Emeklinin hakkı bütçeye yük değildir”

Emeklilerin yüksek enflasyon karşısında gelir kaybına uğradığını ifade eden Düdü, kamu çalışanları ile kamu emeklileri arasındaki gelir farkının kapatılması gerektiğini söyledi. Yıllarca kamu hizmeti veren emeklilerin insanca yaşayabilecekleri bir gelir düzeyine kavuşmasının sosyal devletin sorumluluğu olduğunu vurgulayan Düdü, “Emeklinin hakkı bütçeye yük değil, devletin yurttaşına olan borcudur” ifadelerini kullandı.

Memur emeklilerinin 2023 yılından bu yana sürdürdüğü seyyanen zam mücadelesinde önemli bir gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz tarafından yapılan bireysel başvuruyu, aynı konudaki mevcut dosyayla birleştirme kararı aldı. Böylece inceleme tek dosya üzerinden sürdürülecek. Hukuki süreci takip eden taraflar, birleştirme kararının dosyanın esastan değerlendirilmesini hızlandırabileceği görüşünde.

8 bin 77 TL’lik fark davanın merkezinde

Sürecin temelini, 2023 genel seçimleri öncesinde görevdeki memurlara verilen 8 bin 77 TL’lik seyyanen artışın memur emeklilerine yansıtılmaması oluşturuyor. Başvuruda, görevdeki memurlar ile memur emeklilerinin aynı mevzuat sistemi içinde yer aldığı ve geçmiş dönemlerde zam ve katsayı artışlarının paralel şekilde uygulandığı savunuluyor. Seyyanen artışın yalnızca çalışan memurlara verilmesinin ise eşitlik ilkesi ve mülkiyet hakkı açısından hak ihlali oluşturduğu ileri sürülüyor.

Dosyalar tek esas altında toplandı

Anayasa Mahkemesi, yeni başvuruyu 2026/7162 esas numaralı mevcut dosyayla birleştirdi. Böylece aynı konuya ilişkin başvurular tek dosya üzerinden değerlendirilecek. Bu gelişmenin ardından gözler artık AYM’nin vereceği nihai karara çevrildi.

25 bin TL’lik artış iddiası

Henüz memur emeklileri lehine verilmiş kesin bir zam kararı bulunmuyor. Ancak başvurucular lehine bir ihlal kararı çıkması durumunda, güncel katsayılar ve aradan geçen dönemdeki artışlar dikkate alınarak seyyanen zammın bugünkü karşılığının yaklaşık 25 bin TL’ye ulaşabileceği öne sürülüyor. Bu rakamın kesinleşmiş bir maaş artışı olmadığı, olası bir olumlu kararın ardından yapılacak hukuki ve mali hesaplamalara bağlı olduğu belirtiliyor.

Geriye dönük ödeme gündeme gelebilir

AYM’den hak ihlali yönünde karar çıkması halinde yalnızca güncel maaşların değil, Temmuz 2023’ten bu yana oluştuğu öne sürülen farkların da tartışmaya açılması bekleniyor. Başvurucular açısından bu durumda geriye dönük maaş farklarının talep edilmesinin hukuki zemini oluşabileceği değerlendiriliyor. Ancak bunun doğrudan ve otomatik olarak tüm emeklilere ödeme yapılacağı anlamına gelmediği, kararın içeriği ve uygulanma biçiminin belirleyici olacağı ifade ediliyor.

Emeklilerden imza kampanyası

Sürecin hızlandırılması ve dosyanın Anayasa Mahkemesi tarafından esastan karara bağlanması talebiyle Türkiye genelinde emeklilerin katılımıyla bir imza kampanyası başlatıldığı da bildirildi. Gözler şimdi AYM’nin vereceği kararda. Olumlu bir karar çıkması halinde, memur emeklilerinin maaş sistemi açısından son yılların en önemli düzenlemelerinden biri gündeme gelebilir.

Küresel petrol piyasalarında yaşanan dalgalanma ve döviz kurundaki hareketlilik, akaryakıt fiyatlarını yeniden yukarı çekiyor. Son olarak litre fiyatına 1,10 TL zam gelen benzinde yeni bir artış daha bekleniyor. Sektör kaynaklarından aktarılan bilgilere göre benzinin litre fiyatına 10 Ağustos Pazartesi’yi 11 Ağustos Salı’ya bağlayan gece yarısından itibaren 1,56 TL zam yapılması bekleniyor. Zam pompaya yansırsa sürücüler 11 Ağustos Salı gününden itibaren yeni tarifeyle karşılaşacak.

İzmir yine en pahalı

Büyükşehirler arasında akaryakıt fiyatlarının en yüksek olduğu kentlerden biri yine İzmir. Güncel pompa fiyatlarında benzinin litresi İzmir’de yaklaşık 68,5 TL seviyesinde bulunurken, İstanbul’da yaklaşık 67 TL, Ankara’da ise 68 TL civarında seyrediyor. Bu tabloya göre İzmir, İstanbul ve Ankara arasında benzinin en pahalı satıldığı büyükşehir konumunda bulunuyor. Beklenen 1,56 TL’lik artışın tamamen pompaya yansıması halinde İzmir’de benzinin litre fiyatı yaklaşık 70 TL’nin üzerine çıkacak. İlçe ve dağıtım şirketine göre fiyatlarda küçük farklılıklar görülebiliyor.

İstanbul ve Ankara’nın önünde

Mevcut fiyatlarda İstanbul Avrupa Yakası’nda benzin yaklaşık 67 TL, Ankara’da ise yaklaşık 68 TL seviyesinde. İzmir’de ise fiyat 68 TL’nin üzerinde seyrediyor. Böylece üç büyükşehir arasında sürücülerin benzine en yüksek bedeli ödediği kent İzmir oluyor. Akaryakıt fiyatlarının il ve ilçelere göre değişmesinde dağıtım ve nakliye maliyetleri de etkili oluyor.

Zam Salı günü pompada olacak

Beklenen fiyat artışının uygulanması halinde yeni tarife pazartesi gece yarısından sonra geçerli olacak. Böylece 11 Ağustos Salı günü İzmirli sürücüler benzini zamlı fiyatla alacak. Akaryakıt fiyatlarında uluslararası ürün fiyatları ile döviz kurundaki değişimler belirleyici olurken, son dönemde vergi mekanizmasındaki düzenlemeler de pompa fiyatları üzerinde etkili oluyor. Ağustos ve eylül aylarında fiyat artışlarının daha büyük bölümünün pompaya yansıdığı eşel mobil yapısının uygulanacağı belirtiliyor.

Altında uzun vadeli beklenti sürüyor

Ons altının 4 bin 200 dolar seviyesini test etmesinin ardından değerlendirmelerde bulunan Memiş, altındaki yükseliş eğiliminin tamamen sona ermediği görüşünü paylaştı. Jeopolitik gelişmeler, küresel ekonomik belirsizlikler ve merkez bankalarının altın talebinin fiyatlar üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirten Memiş, kısa süreli geri çekilmelerin uzun vadeli görünümü tek başına değiştirmeyeceğini savundu.

Gram altında kur etkisine dikkat

Memiş, gram altının yönünde yalnızca ons fiyatının değil, dolar/TL kurunun da etkili olduğuna dikkat çekiyor. Daha önce yaptığı değerlendirmelerde yılın ikinci yarısında gram altında 8 bin lira ve üzerindeki seviyelerin yeniden görülebileceğini ifade eden Memiş, son açıklamalarında ise belirli fiyat hedeflerinden çok piyasadaki yüksek oynaklığa vurgu yaptı.

“Kısa vadeli işlemlerden uzak durun”

Memiş’in yatırımcılara yönelik en önemli uyarısı kısa vadeli al-sat işlemleri konusunda oldu. Altın ve gümüşte sert yükselişlerin ardından aynı ölçüde hızlı geri çekilmeler yaşanabileceğini belirten Memiş, fiyatların peşinden koşarak sürekli işlem yapmanın ciddi zarar riski taşıdığını söyledi. Yatırımcıların tek bir yatırım aracına yönelmek yerine portföylerini çeşitlendirmeleri gerektiğini de vurguladı.

Gümüşte sert hareketler sürebilir

Gümüş piyasasına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Memiş, yükseliş potansiyelinin devam ettiğini ancak dalgalanmanın oldukça yüksek olduğunu belirtti. Memiş daha önce ons gümüşte 75 dolar, daha uzun vadede ise 96 dolar seviyelerinin gündeme gelebileceğini ifade etmişti. Buna karşın gümüşün sert düzeltmelere açık olduğuna dikkat çekerek kısa vadeli yatırımcıların temkinli olması gerektiğini söyledi.

“2026 birikimi koruma yılı”

Memiş’in genel değerlendirmesinde 2026 yılı, yalnızca yüksek kazanç hedeflenen bir dönemden çok mevcut birikimlerin korunmasının önem kazandığı bir yıl olarak öne çıkıyor. Bu nedenle yatırımcıların tüm birikimini tek bir yatırım aracında değerlendirmemesi, ani fiyat hareketleri karşısında panikle karar vermemesi ve daha uzun vadeli bir strateji benimsemesi gerektiğini belirtiyor. Memiş’e göre altın ve gümüşte yükseliş potansiyeli devam etse de yıl sonuna kadar sert fiyat hareketlerinin görülme ihtimali yüksek. Bu nedenle yatırımcının en önemli gündemi, fırsat kovalamaktan çok riski doğru yönetmek olmalı.

SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 7-11 beklentisi

Karakaş’ın değerlendirmesine göre, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 2027 Ocak ayında alacağı zam oranı ikinci yarı enflasyonuna göre şekillenecek. Karakaş, mevcut veriler ve beklentiler üzerinden yaptığı tahminde, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için en düşük yüzde 7, en yüksek ise yaklaşık yüzde 11 civarında bir artışın gündeme gelebileceğini ifade etti. Memur ve memur emeklilerinde ise zam hesabının toplu sözleşme hükümleri ve enflasyon farkı üzerinden yapılacağını hatırlatan Karakaş, bu grupta yüzde 5 ile yüzde 8,5 arasında bir artış ihtimali bulunduğunu belirtti.

Gözler refah payında

Maaş artışlarının yalnızca enflasyon farkıyla sınırlı kalıp kalmayacağı da merak konusu oldu. Karakaş, özellikle emeklilerin alım gücünde reel bir iyileşme sağlanabilmesi için refah payının yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Refah payı, yasal olarak oluşan zam oranının üzerine eklenen ilave artış olarak uygulanıyor. Karakaş, mevcut ekonomik koşullar altında böyle bir adımın kısa vadede kesin olmadığını ancak seçim takviminin yaklaşmasıyla siyasi gündemde daha güçlü şekilde yer bulabileceğini savundu.

Seyyanen zam için 2027'yi işaret etti

Karakaş’ın dikkat çektiği bir diğer başlık ise seyyanen zam oldu. Geçmiş seçim dönemlerinde 3600 ek gösterge ve EYT gibi düzenlemelerin hayata geçirildiğini hatırlatan Karakaş, benzer şekilde maaşlara yönelik yeni düzenlemelerin de seçim öncesinde gündeme gelebileceğini ifade etti. Hükümet ve AK Parti teşkilatları içerisinde memur, emekli ve asgari ücretlilerin ekonomik durumuna ilişkin değerlendirmelerin yapıldığını ileri süren Karakaş, 2027 yılını kritik eşik olarak gösterdi. Karakaş’a göre seçimlerin 2027 Kasım ayında ya da en geç 2028 Nisan ayında yapılması durumunda, 2027 Ocak ayından itibaren emekli ve memurlara yasal zamların yanı sıra refah payı veya seyyanen artış verilmesi ihtimali güçlenebilir.

Kesinleşmiş bir karar bulunmuyor

Karakaş’ın açıklamaları bir beklenti ve değerlendirme niteliği taşıyor. Emekli maaşlarına seyyanen zam veya refah payı verilmesine ilişkin şu aşamada kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor. Ocak ayında uygulanacak zam oranları, yılın ikinci yarısında açıklanacak enflasyon verileri ve alınacak olası siyasi kararlarla netleşecek

28 haftanın en güçlü performansı

Altın ve gümüş başta olmak üzere değerli metaller, son 28 haftanın en güçlü haftalık performanslarından birini sergiledi. Ons altın haftaya 4 bin 42 dolar seviyesinden başladı. Haftanın son işlem gününde 4 bin 371 dolara kadar yükselen ons altın, beş günlük süreçte 329 dolar değer kazandı. Gram altın da ons altındaki yükselişin etkisiyle haftayı güçlü tamamladı. Gram altında beş günlük artış 569 liraya ulaştı.

Küresel ölçekte gerileyen Amerikan tahvil faizleri ve değer kaybeden dolar endeksi, değerli madenlerin üzerindeki baskıyı tamamen ortadan kaldırdı. Hafta başında Orta Doğu’da tırmanan bölgesel gerilimin yerini geçici bir sükunete bırakması da enflasyonist endişeleri hafifleterek piyasalara nefes aldırdı. Tüm bu gelişmelerin birleşimiyle birlikte, yatırımcıların portföylerindeki değerli metal ağırlığını artırdığı ve piyasada güçlü bir alım dalgasının oluştuğu görüldü.

Piyasalardaki faiz beklentisi altın ve gümüşü zirveye taşıdı

Fed’in para politikasında beklenenden daha sınırlı bir sıkılaşmaya gideceği yönündeki öngörüler, değerli metaller üzerindeki faiz baskısını kırdı. Faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesi artarken, piyasa aktörleri likiditeyi hızla güvenli limanlara yönlendirdi. Haftalık bazda gerçekleşen işlemlerde altın ve gümüşün ons fiyatı, yatırımcıların yoğun ilgisi sayesinde son 28 haftanın en güçlü haftalık performansını kaydetti.

Piyasa uzmanları, ABD'de açıklanan istihdam verilerinin ekonomideki soğuma emarelerini netleştirdiğini ve bu durumun sermaye piyasalarında doğrudan risk iştahını şekillendirdiğini vurguluyor. Güvenilirlik tartışmaları ve makro ekonomik belirsizliklerin gölgesinde alımlarını artıran küresel fonlar, ons bazlı varlıklarda son ayların en dikkat çekici haftalık kapanışlarına imza attı.

Gümüş performansıyla altını geride bıraktı

Haftalık rallinin en dikkat çeken aktörü ise hiç şüphesiz gümüş oldu. Gümüş, sadece klasik bir değerli metal olmanın ötesinde sanayi üretkenliğindeki rolü, zayıflayan Amerikan dolarının yarattığı avantaj ve değerli madenler genelinde tırmanan alım dalgasıyla adeta şov yaptı. Sanayi talebinin sunduğu ivmeyi arkasına alan gümüş, bu süreçte altından daha güçlü yükseldi ve yatırımcısına oransal olarak en yüksek getiriyi sunan maden konumuna yerleşti.

Haftalık işlemlerin tamamlanmasıyla birlikte piyasalarda oluşan net tablo, yatırım araçlarının tamamında gözle görülür bir değer artışına işaret etti. Ons bazındaki fiyat hareketleri incelendiğinde; gümüş yüzde 10,2’lik görkemli artışla listenin başını çekti. Gümüşü yüzde 8’lik primle paladyum takip ederken, ons altın fiyatları haftayı yüzde 7,4’lük net bir değer kazancıyla tamamladı. Platinde yaşanan yükseliş oranı ise yüzde 6,2 olarak kayıtlara geçti. Küresel varlık yöneticileri, önümüzdeki günlerde açıklanacak enflasyon verilerinin emtiadaki bu yukarı yönlü trendin kalıcılığı açısından belirleyici olacağını ifade ediyor.

Hukukçular, idari yargılama usulü açısından bu tür birleştirme kararlarının dosyanın esastan incelenme aşamasına geldiğini ve yargılama sürecinin sonuna yaklaşıldığını gösterdiğini vurguluyor. Kamuoyunda geniş yankı bulan bu hukuki hamle, uzun süredir gelir adaletsizliği yaşadığını savunan memur emeklileri arasında büyük bir umut dalgası yarattı.

Yüksek yargının kararı maaş dengelerini baştan değiştirebilir

Sürecin hukuki boyutunu ve olası sonuçlarını değerlendiren avukat Ali Erdem Gündoğan, esas incelemenin ilk dosya üzerinden kararlılıkla devam edeceğini belirtti. Dosyaların birleştirilmesinin mahkemenin nihai kararını yakın bir takvimde açıklayacağına işaret ettiğini vurgulayan Gündoğan, uygulamanın anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu. Görevdeki devlet memurları ile memur emeklilerinin öteden beri aynı mevzuat ve katsayı sistemine tabi tutulduğunu hatırlatan hukukçular, geçmişteki tüm maaş düzenlemelerinin iki kesime de eş zamanlı yansıtıldığının altını çiziyor.

Mahkemenin iptal kararı vermesi durumunda ortaya çıkacak mali tablo ise oldukça çarpıcı. Hukuk temsilcilerinin yaptığı hesaplamalara göre, AYM'nin başvuruyu haklı bulması halinde memur emeklilerinin aylıklarına günümüz ekonomik şartlarındaki karşılığıyla yaklaşık 25 bin liralık net bir seyyanen zam eklenmesi gerekecek. Söz konusu artış, mevcut emekli maaşlarındaki alım gücü kaybını önemli ölçüde telafi edecek bir nitelik taşıyor.

Geçmişe dönük toplu farklar devasa rakamlara ulaşıyor

Davanın sadece aylık artış boyutuyla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda ciddi bir toplu ödeme hakkını da doğurabileceği ifade ediliyor. Temmuz 2023 döneminden bu yana ödenmeyen tutarların yasal faizleriyle birlikte hesaplanması durumunda, emekli bireylerin hak ettiği geçmişe dönük alacak birikiyor. Yapılan simülasyonlarda, dosyanın kabulüyle birlikte hak sahibi her bir emekliye ödenecek birikmiş geçmişe dönük farkların kişi başına 1 milyon liraya yaklaşabileceği öngörülüyor.

Ancak hukukçular ve ekonomi uzmanları, bu kararın sınırları konusunda önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor. Yüksek mahkemedeki yargılama süreci doğrudan 5434 ve 5510 sayılı kanunlara tabi memur emeklilerini kapsadığı için, çıkacak olumlu bir karardan işçi, esnaf ve çiftçi emeklileri doğrudan yararlanamayacak. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin durumunun yasal bir düzenlemeyle ayrıca ele alınması gerekecek.

Toplanan bir milyon imza yüksek mahkemeye sunuldu

Geniş bir toplumsal kesimi etkileyen dava öncesinde memur emeklilerinin başlattığı sivil dayanışma da günden güne büyüdü. Bireysel başvuruyu gerçekleştiren Seyfettin Çilesiz ve beraberindeki heyet, yargılama sürecinin hızlandırılması ve mağduriyetlerin bir an önce giderilmesi amacıyla geniş çaplı bir imza kampanyası yürüttü.

Kısa sürede çığ gibi büyüyen organizasyon kapsamında toplanan yaklaşık 1 milyon imza, dilekçeler eşliğinde resmi olarak Anayasa Mahkemesi'ne teslim edildi. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında mevcut aylıklarla geçinmekte imkansızlık yaşayan emekliler, gözlerini yüksek mahkemeden çıkacak oy birliği ya da oy çokluğu kararına çevirmiş durumda. Mahkemenin önümüzdeki haftalarda dosyayı gündemine alarak karara bağlaması bekleniyor.

Tüketim dalgası öğle saatlerinde zirveye tırmandı

Ulusal şebekeden çekilen güç miktarının saatlik bazdaki seyrine bakıldığında, klimaların ve sanayi yükünün eş zamanlı çalıştığı gündüz periyodu öne çıktı. Resmî veriler doğrultusunda, saatlik bazda dün en yüksek elektrik tüketimi 52 bin 970 megavatsaatle tam 15.00'te gerçekleşti. Günün bu saatinde sıcaklıkların tepe noktasına ulaşması, soğutma sistemlerinin tam kapasite çalışmasına yol açtı.

Buna karşın, üretim faaliyetlerinin durakladığı ve evlerdeki enerji kullanımının asgari düzeye indiği sabahın ilk ışıklarında şebeke oldukça rahat bir nefes aldı. İstatistiklere göre en düşük tüketim ise 39 bin 856 megavatsaatle saat 07.00'de kayıtlara geçti. 24 saatlik zaman dilimi genelinde bakıldığında, Türkiye'nin toplam günlük elektrik üretimi 1 milyon 175 bin 205 megavatsaat seviyesinde gerçekleşti. Toplam günlük elektrik tüketimi ise 1 milyon 153 bin 735 megavatsaat olarak ölçüldü ve üretim miktarı tüketimi rahatlıkla karşıladı.

Üretim çarklarında su ve güneş gücü ön plana çıktı

Enerji üretim kaynaklarının dağılımı incelendiğinde, yenilenebilir kaynakların ve hidroelektrik tesislerinin şebekeyi besleyen ana unsur olduğu görüldü. Yerli ve milli kaynakların üretimdeki payı artmaya devam ederken, mevsimsel şartlar sebebiyle barajlardaki doluluk oranları elektrik arzına olumlu yansıdı. Günlük üretim tablosunda ilk sırayı yüzde 21,5’lik devasa payla barajlı hidroelektrik santralleri elde etti.

Su kaynaklarından elde edilen enerjiyi, baz yük santralleri olarak bilinen ve elektrik arzının kesintisiz sürdürülmesinde kritik rol oynayan tesisler takip etti. Üretim portföyünde ikinci sırayı yüzde 18,1’lik oranla ithal kömür santralleri alırken, gün ortasında tam kapasite devreye giren güneş santralleri ise yüzde 15,1’lik katkıyla üçüncü sırada yer aldı. Özellikle gündüz saatlerinde güneş enerjisinden sağlanan bu yüksek katkı, zirve tüketim saatindeki şebeke yükünü hafifletmede hayati bir rol oynadı.

Sınır ötesi elektrik ticaretinde ihracat farkı yaşandı

Türkiye, ulusal şebekesini uluslararası iletim hatlarıyla entegre şekilde işletmeyi sürdürürken dış ticaret rakamları da pozitif bir tablo sundu. Komşu ülkelerle yürütülen enerji alışverişinde, yerli üretim kapasitesinin yüksekliği sayesinde ihracat kanadı baskın geldi. Verilere göre Türkiye, gün boyunca komşu ülkelere 24 bin 181 megavatsaat elektrik ihracatı gerçekleştirdi.

Aynı zaman diliminde şebeke dengesini korumak ve bölgesal ihtiyaçları karşılamak amacıyla yapılan elektrik ithalatı ise 2 bin 703 megavatsaat seviyesinde kaldı. İthalat ve ihracat arasındaki bu belirgin fark, Türkiye’nin bölgesel bir enerji merkezi olma potansiyelini ve şebeke esnekliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Günün erken saatlerinde tarlalardan tek tek özenle toplanan domatesler, özel olarak hazırlanan sergi alanlarına getirilerek geleneksel ve modern yöntemlerin harmanlandığı bir kurutma sürecine tabi tutuluyor. Güneşin altında ideal nem oranına ulaşana kadar bekletilen, ardından soğuk hava depolarında muhafaza edilen ürünler, yurt içi piyasayı beslemenin yanı sıra dünyanın dört bir yanına ihraç edilerek ülke ekonomisine önemli miktarda döviz girdisi kazandırıyor.

Güneşin altında işlenen katma değerli tarım ürünü

İzmir genelinde devam eden hasat periyodunu ve rekolte beklentilerini değerlendiren İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Kahraman Akdoğan, bu sezon iklim şartlarının ve mevsimsel yağışların üretim kalitesine olumlu yansıdığını ifade etti. Geçtiğimiz yılın verileri incelendiğinde kent genelinde yaklaşık 110 bin dekar alanda 870 bin ton civarında sanayi tipi domates üretimi gerçekleştirildiğini hatırlatan Akdoğan, sanayi odaklı yetiştiricilikte İzmir'in kilit bir noktada bulunduğunu vurguladı.

Coğrafi işaretli ürünlerin pazardaki gücüne dikkat çeken Akdoğan, kentin üretim vizyonunu ve hedeflerini şu sözlerle detaylandırdı:

"Bursa ve Manisa illerinin ardından Türkiye genelinde 3'üncü sırada yer alıyoruz. Bu durum özellikle işlenmiş gıda ve sanayilik yetiştiricilik kulvarında merkez bir il olduğumuzu açıkça gösteriyor. Geniş bir coğrafyada üretimimiz aralıksız sürüyor. Kentimizdeki toplam üretimin yaklaşık yüzde 38'lik devasa bir kısmı tek başına Torbalı ilçemizde gerçekleşiyor. Torbalı'daki üretimimizin de yaklaşık yüzde 15'i doğrudan kurutmalık sektöre yönlendiriliyor. Kalitesi, standartları ve kurutma metotlarıyla coğrafi işaret tesciline sahip olan bu değerimizi koruyarak Türkiye'de birinci sıraya yerleşmeyi hedefliyoruz."

Tarladan sergi alanına uzanan meşakkatli dönüşüm yolculuğu

Nisan ayında fidelerin toprakla buluşmasıyla başlayan tarımsal serüven, temmuz ve ağustos aylarında hava sıcaklıklarının tavan yapmasıyla en yoğun dönemine ulaşıyor. Tarlada günün ilk ışıklarıyla saat 05.00 sularında başlayan hasat süreci, sıcaklıkların yükseldiği öğle saatlerine kadar disiplinli bir tempoda yürütülüyor. Tarlalardan toplanıp işleme tesislerine ve açık sergi alanlarına getirilen ürünler, boyutlarına ve çaplarına göre kalibre edildikten sonra titizlikle kesilerek kurumaya bırakılıyor.

Zorlu dönüştürme işlemlerinde ürünün taze halinden kuru haline geçişinde büyük bir emek harcandığını dile getiren yetkililer, teknolojik altyapının ve hijyen standartlarının önemine değiniyor. İki kademeli yıkama ve kurutma süreçlerinin ardından 13-14 kilogram taze domatesten yalnızca 1 kilogram kuru domates elde edilebiliyor. Fire oranının yüksekliğine rağmen elde edilen katma değer, üreticinin birim alandan sağladığı kazancı katlayarak tarımsal kalkınmayı destekliyor.

Ege Bölgesi dünya piyasasına yön vermeye devam ediyor

Sektörde uzun yıllardır hem yetiştiricilik hem de paketleme tesisi işletmeciliği yapan üretici Onur Yılmaz ise Türkiye'nin kurutulmuş gıda pazarındaki lider konumuna dikkat çekti. Sanayi tipi üretimin temel olarak salça ve kurutulmuş gıda şeklinde iki ana kulvarda değerlendirildiğini belirten Yılmaz, Türkiye genelindeki kurutulmuş ürün firmalarının büyük bir bölümünün İzmir ve çevresinde kümelendiğini ifade etti.

Ülke genelinde yıllık yaklaşık 40 bin ton seviyesinde kurutulmuş domates imalatı gerçekleştirildiğini aktaran Yılmaz, bu rekoltenin en az yarısının Ege ovalarında üretilerek ambalajlandığını ve küresel pazardaki zincir marketlerin raflarına ulaştırıldığını kaydetti.

Tatil harcamalarının ardından nakit sıkışıklığı yaşayanlar için bankalar peş peşe kampanyalarını duyurdu. Bazı bankalar 3 ay vadeli yüzde 0 faizli kredi ve nakit avans imkânı sunarken, bazıları daha uzun vadelerde düşük faiz oranlarıyla kredi seçeneklerini öne çıkarıyor.

İşte bankaların sunduğu kampanyalar ve öne çıkan limitler:

Akbank

Yeni müşterilere özel kampanyada yüzde 0 faizle 3 ay vadeli toplam 100 bin TL'ye kadar finansman imkânı sunuluyor. Bunun 75 bin TL'ye kadarı taksitli Artı Para, 25 bin TL'ye kadarı ise taksitli nakit avans olarak belirtiliyor.

QNB

Yeni müşterilere özel yüzde 0 faizli kampanyada 3 ay vadeyle toplam 100 bin TL'ye kadar limit bulunuyor. Kampanya kapsamında 25 bin TL'ye kadar kredi, 25 bin TL'ye kadar taksitli nakit avans ve 50 bin TL'ye kadar taksitli ek hesap seçeneği yer alıyor.

QNB'nin ayrıca yüzde 3,19 faiz oranıyla 24 ay vadeli, 200 bin TL'ye kadar ihtiyaç kredisi seçeneği bulunuyor.

Garanti BBVA

Yeni müşterilere yönelik yüzde 0 faizli kampanyada 3 ay vadeyle toplam 100 bin TL'ye kadar finansman sağlanıyor. Bunun 50 bin TL'si kredi, 50 bin TL'si ise taksitli avans hesabından oluşuyor.

Garanti BBVA kredi kartı için de yeni müşterilere özel 3 ay vadeli, yüzde 0 faizli 25 bin TL'ye kadar seçenek sunuluyor.

DenizBank

Yeni müşterilere özel yüzde 0 faizli kampanyada 3 ay vadeyle toplam 100 bin TL'ye kadar finansman imkânı bulunuyor. Paket içerisinde 65 bin TL'ye kadar kredi, 25 bin TL'ye kadar nakit avans ve 10 bin TL'ye kadar Kurtaran Hesap yer alıyor.

Türkiye İş Bankası

Yeni müşterilere özel kampanyada yüzde 0 faizle toplam 55 bin TL'ye kadar finansman imkânı sunuluyor. Bunun 30 bin TL'si 1 ay vadeli ek hesap, 25 bin TL'si ise 3 ay vadeli nakit avanstan oluşuyor.

Odea

Mobil üzerinden müşteri olanlara yönelik kampanyada yüzde 3,09 faiz oranıyla 12 ay vadeli 500 bin TL'ye kadar kredi seçeneği bulunuyor.

Enpara Kredi Kartı

QNB çatısı altında sunulan Enpara kredi kartında yüzde 2,84 faiz oranıyla 12 ay vadeli, 100 bin TL'ye kadar finansman seçeneği yer alıyor.

Kuveyt Türk

Kuveyt Türk'ün İhtiyaç Kart ürününde yüzde 1,99 kâr oranıyla 12 ay vadeli, 100 bin TL'ye kadar finansman imkânı sunuluyor.

GetirFinans

GetirFinans'ta yüzde 3,99 faiz oranıyla 36 aya varan vadelerde kredi seçeneği bulunuyor. Kampanyada 650 bin TL'ye kadar kredi limiti belirtilirken, örnek toplam tutar 125 bin TL olarak yer alıyor.

Akbank Axess

İlk kez Axess sahibi olacaklara yönelik kampanyada yüzde 0 faizle 3 ay vadeli, 25 bin TL'ye kadar taksitli avans imkânı sunuluyor. Kampanyaya 22 bin TL'ye kadar Chip-Para fırsatı da eşlik ediyor.