Maden kapısında yoğun güvenlik önlemi ve karşılıklı açıklamalar

Sürenin dolmasına saatler kala, maden girişinde kolluk kuvvetleri tarafından geniş çaplı güvenlik tedbirleri alındı. Bölgeye çok sayıda çevik kuvvet ekibi sevk edilirken, TOMA araçları da nizamiyede hazır bekletildi. Güvenlik barikatlarının önünde işçilere seslenen Sendika Genel Başkanı Gökay Çakır, saat 15.00'e kadar somut bir adım atılmaması halinde eylemin boyut değiştireceğini belirtti. Çakır, idari makamlara hitaben yaptığı konuşmada, "Siz bariyeri koyarsınız, biz gövdemizi koyarız. Somut bir şey getirmezseniz bu madenciyi burada bulamazsınız" diyerek ocağa girme kararlılıklarını vurguladı. Sendika tarafından yapılan anlık bilgilendirmelerde, beş yüz işçinin maden sahasının içinde, beş yüz işçinin ise dışarıda bekleyişini sürdürdüğü ifade edildi.

Masaya gelen istifa teklifi ipleri kopardı

Gerilimin en yüksek noktaya ulaştığı saat 15.00 sularında, işveren temsilcileri ile sendika yöneticileri arasında işçilerin de bulunduğu bir alanda son bir görüşme gerçekleştirildi. Bu kritik toplantıda şirket yönetiminin, alacakların ödenmesi karşılığında işçilerden 6 Mart tarihine kadar istifa etmelerini talep ettiği öğrenildi. Bu teklif, eylemciler ve sendika yönetimi tarafından kesin bir dille reddedildi. Teklifin reddedilmesinin ardından sendika cephesinden yapılan resmi açıklamada; Fiba Holding yetkililerine, Muzaffer Polat'a ve Çinli firmaya yönelik uyarılar yinelenerek, işçilerin haklarından taviz vermeyeceği belirtildi. Sendikanın örgütlenme uzmanı Başaran Aksu da alanda yaptığı değerlendirmede, holdinglerin uygulamalarını eleştirerek, işçilerin maaş ve tazminatlarına el konulduğunu savundu.

Güvenlik güçlerinden biber gazlı müdahale

Görüşmelerin tıkanması ve işçilerin maden sahasına yönelik ilerleme girişiminin ardından bölgede arbede yaşandı. Kalabalığın dağılması yönündeki uyarılara rağmen bekleyişini sürdüren ve içeri girmek isteyen gruba jandarma müdahalesi gerçekleşti. Güvenlik güçleri, grubu dağıtmak amacıyla biber gazı ve jop kullandı. Müdahale esnasında yaşanan karmaşada, eylemi organize eden isimlerden örgütlenme uzmanı Başaran Aksu, sendika avukatı Abdurrahim Demiryürek ve iki maden işçisi güvenlik güçleri tarafından gözaltı işlemine tabi tutuldu. Yaşanan bu sert müdahaleye ve gözaltılara rağmen, çok sayıda işçinin polis barikatını aşarak maden ocağının içine girdiği ve eylemlerini içeride devam ettirdikleri bildirildi.

Maden içinde alacak tartışması

Olayların maden sahasının içine taşınmasının ardından, sendika avukatlarından Mürsel Ünder içerideki işçilere yönelik hukuki sürece dair iddialarını paylaştı. Şirketin devir işlemlerine dikkat çeken Ünder, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre ilgili firmanın sadece 20 bin lira sermayesi olduğunu öne sürdü. Ünder, bu mali tabloyla yapılan işlemlerin hukuken geçerli olmadığını savunarak madenin başkalarına devredilmesine müsaade etmeyeceklerini belirtti. Öte yandan madenciler, içerideki birikmiş ücretleri, tazminatları ve diğer haklarıyla birlikte toplamda 450 milyon lira alacakları bulunduğunu iddia ediyor. İşçiler, bu borç yükü göz önüne alındığında madenin asıl sermayedarının kendileri olduğunu ve üretimi de bizzat yürüteceklerini ifade ediyor.

Ne olmuştu?

Bugün sıcak çatışmalara sahne olan eylemin temelinde, madenin el değiştirmesinin ardından son altı ayda yaşanan idari ve mali krizler yatıyor. Tesisin yabancı bir şirkete satılma sürecinde, yönetimin "küçülme" politikasına gittiği gerekçesiyle yaklaşık 1700 madencinin iş akdine son verilmişti. İşten çıkarılan bu grubun kıdem ve ihbar tazminatları ödenmezken, hali hazırda çalışmaya devam eden binin üzerindeki işçinin de uzun süredir maaşlarını ve toplu iş sözleşmesinden doğan geriye dönük farklarını alamadığı belirtiliyor. Ücret krizinin yanı sıra, yetersiz bakım ve yönetim boşluğu nedeniyle madendeki çalışma koşullarının işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından ciddi riskler barındırmaya başladığı da sendikanın temel şikayetleri arasında yer alıyor.

İşçiler ve sendika yetkilileri tarafından yapılan ortak açıklamada, şirketin hisseleri devredip bölgeyi tamamen terk etmemesi durumunda radikal bir adım atılacağı duyurulmuştu. Bu açıklamaya göre madenciler, fiili olarak madene el koyacak ve kendi içlerinde oluşturacakları demokratik bir yönetim komitesiyle işletmeyi bizzat kendileri çalıştırmaya başlayacaklar.

Şirketten servis engeli iddiası

İşçilerin yönetime verdiği mühletin dolmasına artık sadece saatler kala, işveren cephesinden eylemi kırmaya yönelik hamleler olduğu öne sürüldü. Maden yönetimi, işçilerin bölgeye ulaşımını sağlayan personel servislerinin faaliyetlerini tamamen durdurdu.

Sendikanın acil çağrısı üzerine hareket geçen madenciler, kendi şahsi imkanları, araçları ve hatta yaya olarak maden sahasına doğru akın etmeye başladı. Servis şoförlerinin yönetim ve kolluk kuvvetleri tarafından tehdit edildiğini belirten sendika yetkilileri, bu baskıların yersiz olduğunu ve hak arayışından asla vazgeçmeyeceklerini bir kez daha vurguladı. Kapıların giriş çıkışlara kapatılması üzerine ise madenciler, kendilerini maden sahasına kilitleyerek eylemlerini bir üst aşamaya taşıdı. Çoğunluğunun oruçlu olduğu öğrenilen işçiler, yöre halkı başta olmak üzere tüm kamuoyunu kendileriyle dayanışmaya çağırdı.

Direnişin dijital alanı

Direnişin dijital cephesinde de oldukça hareketli saatler yaşanıyor. Süreci anbean kamuoyu ile paylaşan sendika, sosyal medya hesapları üzerinden peş peşe çarpıcı açıklamalar yayınlayarak hem yönetime hem de mülki idare amirlerine net mesajlar gönderdi. Gece saatlerinde yapılan paylaşımlarda, "Kalleşçe yollara başvurmayın, saygınca harbice dövüşün" ifadeleriyle yönetimin servis iptali kararına sert bir tepki gösterildi.

Sabah saatlerinde yapılan bir diğer paylaşımda ise eylemin meşruiyetine vurgu yapılarak, 1243 maden işçisi grubunun artık işletmenin yeni ortakları statüsünde olduğu ilan edildi. Çinli şirkete yönelik "Hisseyi devret, Kınık'ı terk et" sloganı direnişin ana mottosu haline gelirken, idari makamlara da "Madencinin karşısında durmayın, soygunculuğa karşı mücadele ediyoruz" şeklinde tarihi bir çağrıda bulunuldu. Saat 15.00'e kadar bekleyeceklerini belirten işçiler, bu saatten sonra kurulacak her türlü planı bozacaklarının altını çizdi.

Güvenlik güçleri ve TOMA maden önünde

Sahadan gelen son dakika bilgileri, maden önündeki tablonun giderek daha da ciddileştiğini ortaya koyuyor. Sabah saat 09.13 sularında, eylem alanına kolluk kuvvetleri ekipleriyle birlikte TOMA araçlarının sevk edildiği bildirildi. Bölgede şu an çok sayıda kolluk kuvveti konuşlandırılmış durumda ve maden girişinde adeta duvar örülmüş vaziyette. İşçilerin "Üreten biziz, yönetmeyi de biliyoruz" sloganlarıyla bekleyişi sürerken, güvenlik güçlerinin olası bir müdahalesine karşı da hazırlıklı oldukları gözlemleniyor.

Ne olmuştu?

Bugün gelinen bu patlama noktasının ardında yatan süreç ise oldukça sancılı. Krizin fitili, tesisin el değiştirmesiyle ateşlendi. Bu devir işlemlerinin hemen ardından, şirket "küçülme" stratejisini gerekçe göstererek tam 1700 madenciyi kapının önüne koydu. İşten çıkarılan bu devasa kalabalığın alacakları gasp edilirken, içeride çalışmaya devam eden işçiler de benzer bir girdabın içine çekildi.

Halen aktif olarak çalışan işçiler; aylardır biriken maaşlarını, banka promosyon haklarını ve en önemlisi Toplu İş Sözleşmesi'nden (TİS) doğan geriye dönük yüklü alacaklarını tahsil edemiyor. Kıdem ve ihbar tazminatlarının geleceği tamamen belirsizliğe terk edilmiş durumda. Ekonomik mağduriyetin yanı sıra, yetersiz yönetim anlayışı nedeniyle maden içerisindeki çalışma ortamının İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) standartları açısından son derece riskli ve hayati tehlike barındıran bir hale geldiği de sahadan gelen en kritik uyarılar arasında yer alıyor. İşçiler, tüm muhatapları derhal sorumluluk almaya ve çalışma koşullarını yasal standartlara çekmeye davet ediyor.