Cerrahinin kalbinde bilim ve deneyim buluştu

Antalya’daki kongre salonu, Türkiye’nin dört bir yanından gelen cerrahlar, akademisyenler ve sağlık profesyonelleriyle doldu. 24. Ulusal Cerrahi Kongresi, yalnızca bir bilimsel toplantı olmanın ötesine geçerek, cerrahinin bugünkü konumunu ve gelecekteki yönünü tartışmaya açtı. Oturumlarda yeni teknikler, klinik deneyimler ve multidisipliner yaklaşımlar ele alınırken, genç cerrahlar ile deneyimli isimler arasında güçlü bir bilgi alışverişi yaşandı.

Kongrenin açılışında konuşan Prof. Dr. Mehmet Haberal, cerrahinin yalnızca teknik beceriden ibaret olmadığını vurgulayarak, mesleğin aynı zamanda bir sanat olduğuna dikkat çekti. Cerrahların yalnızca operasyon yapan kişiler olmadığını ifade eden Haberal, hekimliğin etik değerler ve insan hayatına duyulan saygı üzerine kurulu olduğunu dile getirdi. Haberal, “İyi bir cerrah, yalnızca el becerisiyle değil, düşüncesiyle ve vicdanıyla da yol gösteren bir sanatkârdır” sözleriyle salonda uzun süre alkışlandı.

Organ bağışı çağrısı salonda yankı buldu

Türkiye’de organ nakli alanındaki gelişimin yarım asırlık bir emeğin sonucu olduğunu belirten Haberal, bu alandaki en kritik başlığın organ bağışı olduğunu vurguladı. Nakil bekleyen hastaların sayısının her geçen yıl arttığını ifade eden Haberal, toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine işaret etti.

Haberal, konuşmasında organ bağışı konusunda topluma önemli sorumluluklar düştüğünü belirterek, “Bir hayat kurtarmak, bir insanın yeniden doğmasına vesile olmak demektir. Hayat bağışlayın” çağrısında bulundu. Bu sözler kongre salonunda duygusal anlar yaşanmasına neden olurken, katılımcılar organ bağışı konusunda daha güçlü bir iletişim kurulması gerektiği görüşünde birleşti.

Cerrahi artık teknolojiyle iç içe

Türk Cerrahi Derneği Başkanı Prof. Dr. Serdar Karaca, açılış konuşmasında cerrahinin dönüşüm sürecine dikkat çekti. Karaca, modern tıbbın gelişimiyle birlikte yapay zekâ, robotik cerrahi ve biyoteknoloji alanlarının cerrahi pratiğin ayrılmaz parçası haline geldiğini söyledi.

Cerrahinin artık yalnızca bir ustalık alanı olmadığını belirten Karaca, teknolojinin hekimlerin karar süreçlerini desteklediğini ifade etti. Özellikle yapay zekâ destekli cerrahi planlama ve robotik cerrahi sistemleri sayesinde daha hassas operasyonların mümkün hale geldiğini kaydeden Karaca, bu gelişmelerin hasta güvenliğini artırdığını dile getirdi. Karaca, “Cerrahi artık yalnızca ameliyathanede değil, veri analizi ve inovasyonun merkezinde şekilleniyor” dedi.

Tarihi ödül ilk kez verildi

Kongrenin en dikkat çekici anlarından biri de dernek tarihinde ilk kez verilen Prof. Dr. Cemil Topuzlu Özel Onur Ödülü oldu. Bu anlamlı ödülün ilk sahibi, Türkiye’de organ nakli alanındaki öncü çalışmalarıyla bilinen Prof. Dr. Mehmet Haberal seçildi.

Bilim dünyasına yaptığı katkılar ve yetiştirdiği öğrencilerle cerrahiye yön veren Haberal’a plaket ve özel anı takdim edildi. Ödül töreni sırasında salonda duygusal bir atmosfer oluşurken, birçok katılımcı Haberal’ın tıp dünyasındaki rolüne dikkat çekti. Meslektaşları, Haberal’ın yalnızca cerrahi tekniklerle değil, bilimsel vizyonuyla da bir kuşağa yol açtığını vurguladı.

Bilimsel oturumlarda cerrahinin geçmişi ve geleceği tartışıldı

Kongre kapsamında düzenlenen oturumlarda cerrahinin tarihsel gelişimi de ele alındı. Türkiye’de cerrahi eğitiminin dönüşümü, yeni teknolojilerin klinik pratiğe yansıması ve multidisipliner yaklaşımlar ayrıntılı biçimde tartışıldı. Alanında öncü bilim insanlarının katıldığı panellerde özellikle robotik cerrahi, minimal invaziv teknikler ve yapay zekâ uygulamaları üzerine sunumlar yapıldı.

Genç cerrahların yoğun ilgi gösterdiği oturumlarda, eğitim süreçleri ve mesleki gelişim başlıkları da gündeme geldi. Deneyimli cerrahlar, klinik tecrübelerini paylaşarak yeni nesil hekimlere yol gösterdi. Bilimsel programın yanı sıra vaka tartışmaları ve interaktif sunumlar da kongreye dinamizm kattı.

Antalya programında hastane ziyareti

Prof. Dr. Mehmet Haberal, kongre programı kapsamında Başkent Üniversitesi Alanya Hastanesi’nde de incelemelerde bulundu. Hastanenin cerrahi altyapısı hakkında bilgi alan Haberal, sağlık hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına yönelik değerlendirmelerde bulundu. Sağlık çalışanlarıyla bir araya gelen Haberal, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin önemine dikkat çekti.

Ziyaret sırasında genç hekimlerle sohbet eden Haberal, cerrahi mesleğinin disiplin ve sabır gerektirdiğini ifade etti. Tıp eğitiminin yalnızca teorik bilgiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Haberal, klinik deneyimin önemine vurgu yaptı.

Küçük hastadan büyük teşekkür

Kongre sonrası yaşanan bir an ise programa damga vurdu. 2021 yılında annesinden karaciğer nakli yapılan 7 yaşındaki Zeynep Asel Gülfidan, Haberal ile buluştu. Küçük Zeynep, kendi yaptığı bilekliği Haberal’a hediye etti. Bu anlamlı an, salonda duygusal görüntülere sahne oldu.

Hayata tutunmasını sağlayan organ nakli sürecinin ardından sağlığına kavuşan Zeynep’in hediyesi, kongrenin en unutulmaz karelerinden biri olarak hafızalara kazındı. Haberal, küçük hastaya sarılarak teşekkür etti.

RESTORANLARDA SINIRLI VE İZOLE ALAN ŞARTI
Restoran ve benzeri işletmelerde yalnızca belirli şartları taşıyan sınırlı alanlarda sigara içilmesine izin verilecek. Bu alanların işletmenin yüzde 10’unu geçmemesi, en fazla 20 metrekare büyüklüğünde olması, dışarıdan görünmemesi ve servis yapılmayan izole bölümlerden oluşması gerekecek. Ayrıca bu alanlara 18 yaş altı kişilerin girişi yasak olacak. Taslakta otellere yönelik düzenlemeler de yer aldı. Buna göre tütün kullanımı yalnızca özel olarak ayrılmış odalarda mümkün olacak. Sürücü koltuklarında ve taksiler dahil olmak üzere tüm toplu taşıma araçlarında ise sigara kullanımı tamamen yasaklanacak.

ELEKTRONİK SİGARA DA KAPSAMDA
Düzenlemenin en dikkat çekici başlığı ise 2040 yılı hedefi oldu. Taslağa göre bu tarihten itibaren tütün ürünlerinin üretimi, satışı ve tüketimi tamamen yasaklanacak. Kurallara uymayan üretici ve satıcılara yüksek tutarlı adli para cezaları uygulanırken, kullanıcılar için de idari yaptırımlar öngörülüyor. Taslak ayrıca “tütün ürünü” tanımını genişletiyor. Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm sistemler de yasak kapsamına dahil ediliyor. Satış koşullarına ilişkin düzenlemeler de dikkat çekiyor. Buna göre tütün ürünleri artık dışarıdan görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda muhafaza edilecek, doğrudan erişim engellenecek. Satış işlemleri elektronik sistemler üzerinden yapılacak ve yaş doğrulaması zorunlu hale getirilecek.

Hava kirliliği polen etkisini katlıyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre İzmir, Avrupa bölgesinde havası en kirli 10 şehirden biri olma özelliğini taşıyor. Prof. Dr. Kılınç, bu kirliliğin polenlerle birleştiğinde solunum yolları üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Alerjik rinit ve astım hastalarının bu dönemde şikayetlerinde belirgin bir artış yaşandığını kaydeden Kılınç, düzenli tedavi almayan hastalarda bağışıklık hücrelerinin anormal hareketlenmesiyle bronş ödemi ve akciğer yetmezliği gibi risklerin doğabileceğine dikkat çekti.

Hafife alınan alerji akciğer yetmezliğine yol açabilir

Polen alerjisinin sadece "hapşırık ve göz sulanması" olarak görülmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, sürecin ciddiyetine vurgu yapıyor. Önlem alınmadığı takdirde bronşlarda meydana gelen daralmanın nefes darlığını tetiklediğini söyleyen Kılınç, "Bu durum özellikle KOAH ve astım hastalarında ölümcül sonuçlar doğurabilir. Polenler, vücutta bağışıklık sistemini yanıltarak akciğer kapasitesini ciddi şekilde düşürebilir" uyarısında bulundu.

Bahar kabusundan korunmanın yolları

Prof. Dr. Oğuz Kılınç, polen yoğunluğunun arttığı bu dönemde hastaların uyması gereken temel kuralları şu şekilde sıraladı:

• Doktor Kontrolü: Mevcut şikayetler artsın ya da artmasın, kronik akciğer ve kalp hastaları hekimlerine görünerek ilaç dozlarını düzenletmeli.

• Dışarı Çıkış Saatleri: Polen yoğunluğunun en yüksek olduğu sabah saatlerinde ve rüzgarlı havalarda dışarı çıkmaktan kaçınılmalı.

• Maske Kullanımı: Dışarı çıkmak zorunda kalan risk grubundaki bireyler mutlaka koruyucu maske kullanmalı.

• Ev Havalandırması: Gün içerisinde evler pencereler açılarak havalandırılmamalı; dışarıdaki polenlerin içeri girmesi engellenmeli.

• İç Ortam Kirliliği: Ev içinde sigara içilmemeli ve parfüm, deterjan gibi tetikleyici unsurlardan uzak durulmalı.

İzmir hastanelerinde solunum şikayeti yoğunluğu

Nisan ayının ilk haftasıyla birlikte İzmir genelindeki hastanelerin göğüs hastalıkları polikliniklerinde gözle görülür bir yoğunluk yaşanmaya başlandı. Uzmanlar, özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ani başlayan öksürük nöbetleri ve hırıltılı solunum durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.

7,7 MİLYON KİŞİYE ÜCRETSİZ TARAMA
Bakan Memişoğlu, Türkiye’de meme, rahim ağzı ve bağırsak kanserlerine yönelik ücretsiz tarama programlarının sürdüğünü belirtti. Son bir yılda 7 milyon 700 bin kişiye tarama yapıldığını açıklayan Memişoğlu, bu çalışmaların aile hekimlikleri ve sağlıklı hayat merkezleri koordinasyonunda yürütüldüğünü ifade etti. Yapılan taramalarda 276 bin kişi şüpheli olarak değerlendirilirken, 28 bin kişide erken kanser bulgularına rastlandı. Bu sayede binlerce vatandaşın erken tanı ile tedaviye erişim sağladığı vurgulandı.

ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR
Kanserde erken teşhisin önemine dikkat çeken Memişoğlu, “Kanserden korkma, geç kalmaktan kork. 40 yaş üzerindeki vatandaşlarımız ücretsiz tarama hizmetlerinden faydalanabilir” dedi. Türkiye’de yapay zeka destekli tanı sistemlerinin de aktif olarak kullanıldığını belirten Memişoğlu, sağlık altyapısının dünya standartlarının üzerinde olduğunu söyledi.

HEDEF: DÜNYAYA YERLİ İLAÇ
Memişoğlu, Boğaziçi Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen molekülün faz 2 ve faz 3 çalışmalarının da başarıyla tamamlanması halinde Türkiye’nin kendi geliştirdiği ilk kanser ilacını dünya sağlık sistemine kazandıracağını ifade etti. Çalışmada emeği geçen kurumlar arasında Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi, Koç Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi yer alırken, projede Prof. Dr. Rana Sanyal’ın önemli rol üstlendiği belirtildi.

YAN ETKİLERİ AZALTAN YENİ TEKNOLOJİ
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rana Sanyal ise geliştirilen teknolojinin ilacı doğrudan tümör hücresine yönlendirdiğini belirterek, bu sayede yan etkilerin azaltıldığını ve tedavi etkinliğinin artırıldığını söyledi. Çalışmanın TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekleriyle yürütüldüğü ifade edildi.

Uzmanlar, amatör düzeyde yapılan bu sporun “zararsız” algılanmasının büyük bir yanılgı olduğunu vurgularken, ani ölüm riski taşıyan durumlara dikkat çekiyor.

“Ritim bozuklukları ani ölüme yol açabilir”

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nden Prof. Dr. Telat Keleş, halı saha gibi yüksek tempolu aktivitelerin, özellikle fark edilmeyen kalp rahatsızlıklarını tetikleyebileceğini belirtti.

Keleş, “Haftada bir yapılan halı saha maçı sırasında gelişen bazı hastalıklar, ani ritim bozukluklarına neden olabilir. Bu durum da maalesef ani ölümlere yol açabiliyor” dedi.

Genç yaş grubunda sık görülen kalp kası hastalıklarının, hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğine dikkat çeken uzmanlar, bu tür rahatsızlıkların her yaşta ortaya çıkabileceğini ifade ediyor.

Göğse alınan darbeler ölümcül olabilir

Uzmanlara göre, yalnızca efor değil, maç sırasında yaşanan fiziksel temaslar da büyük risk taşıyor. Özellikle göğüs bölgesine gelen sert darbelerin, nadir de olsa ölümcül ritim bozukluklarına neden olabileceği belirtiliyor.

Bir şutun doğrudan kalp bölgesine isabet etmesi durumunda, daha önce hiçbir sağlık sorunu olmayan bir kişinin bile aniden fenalaşabileceği vurgulanıyor.

Bu belirtiler asla ihmal edilmemeli

Uzmanlar, maç sırasında ortaya çıkan bazı belirtilerin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle şu şikayetlerin ciddiye alınması gerektiği ifade ediliyor:

• Göğüs ağrısı veya sıkışma hissi
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi veya bayılma hissi
• Ani çarpıntı ve halsizlik

Bu belirtiler ortaya çıktığında oyunun derhal bırakılması ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulanıyor.

“Sinsi ilerleyen hastalıklar ilk kez sahada ortaya çıkabilir”

Prof. Dr. Telat Keleş, halk arasında damar sertliği olarak bilinen aterosklerozun çoğu zaman belirti vermeden ilerlediğini ve ilk bulgunun doğrudan kalp krizi olabileceğini söyledi.

Bu nedenle özellikle orta yaş grubundaki bireylerin, yoğun efor gerektiren sporlar öncesinde mutlaka kardiyolojik muayene yaptırması gerektiği belirtiliyor.

Yaralanmalar da artıyor

Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Şervan Gökhan ise halı saha maçlarında sadece kalp değil, ortopedik yaralanmaların da arttığına dikkat çekti.

Gökhan, “Havaların ısınmasıyla birlikte halı saha yaralanmalarında ciddi artış görüyoruz. Ancak en tehlikeli tablo, fark edilmeyen kardiyak problemlerdir” dedi.

Maç öncesi hazırlık hayati önem taşıyor

Uzmanlar, halı sahaya çıkmadan önce yapılması gerekenleri de sıraladı. Özellikle:

• 10-15 dakikalık ısınma egzersizi yapılması
• Ani efor artışından kaçınılması
• Risk grubundaki kişilerin doktor kontrolünden geçmesi

gibi önlemlerin hayati önem taşıdığı vurgulandı.

Sağlık kontrolü ihmal edilmemeli

Uzmanlara göre, özellikle 30’lu ve 40’lı yaşlardan itibaren artan kalp krizi vakaları, yaşam tarzı ve sağlık kontrollerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Sigara kullanımı, stres, yüksek kolesterol ve hareketsiz yaşamın, halı saha gibi ani efor gerektiren aktivitelerde riskleri artırdığı belirtiliyor.

Sırt çantasındaki hayattan gerçek kalbe

Yıllardır sırt çantasında taşıdığı yapay kalp destek cihazıyla hayata tutunan İsmail Kabadayı, Becker Musküler Distrofi (genetik kas hastalığı) nedeniyle zor günler geçiriyordu. Aynı serviste tedavi gören Tufan Küçükateş ile tanışan İsmail, kısa sürede aralarındaki bağı "kalp kardeşliğine" dönüştürdü. İki genç, yan yana odalarda birbirlerine moral vererek uygun donörün bulunacağı günü bekledi.

4 günlük mucizevi bekleyiş

Beklenen haber ilk olarak 27 Ocak'ta Tufan Küçükateş için geldi. Arkadaşını dualarla ameliyata uğurlayan İsmail, sadece 4 gün sonra gece yarısı gelen telefonla hayatının müjdesini aldı. Tufan'ın nakli başarılı geçmiş, yoğun bakımdaki takibi sürerken doktorlar saat 02.45'te bu kez İsmail'e müjdeyi verdi: "Kalp bulundu!"

Yoğun bakımda ilk selam: "Abi kurtulduk"

Ameliyat sonrası yoğun bakım servisinde yan yana yataklara alınan iki arkadaştan İsmail’in, abisi gibi gördüğü Tufan’a ilk seslenişi hafızalara kazındı. O anları anlatan İsmail Kabadayı, "Yoğun bakımda Tufan abiyi görünce 'Abi kurtulduk' dedim, gülümsedik. Artık sırt çantamdaki o cihaz yok. En büyük isteğim Tufan abiyle birlikte Fenerbahçe maçına gitmek" dedi.

Tufan Küçükateş ise o duygusal anı şu sözlerle özetledi: "Hocalarımız İsmail’e kalp geldiğini söylediğinde gözlerim doldu. Ona hep 'İyi olacağız' diyordum. Şimdi o benim kardeşim, evlenirse nikah şahidi ben olacağım. Biz artık kalp kardeşiyiz."

"Organ bağışı hayat kurtarır"

Operasyonları gerçekleştiren Prof. Dr. Çağatay Engin, her iki hastanın da klinik süreçlerini başarıyla tamamladığını ve sağlıklarına kavuştuklarını belirtti. Ege Üniversitesi'nin kalp nakli konusundaki yetkinliğine dikkat çeken Engin, bu tür başarı hikayelerinin organ bağışının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.

Taburcu olan iki dost, şimdi hastane koridorlarında kurdukları hayalleri gerçekleştirmek için gün sayıyor.

“Doğrudan etkiliyor”

Kırmızı ışık ihlali nedeniyle ambulans şoförlerinin ehliyetlerine 60 gün süre ile el konulduğunu söyleyen Bozdoğan, “Bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda 27.02.2026 tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, kamuoyunda çeşitli tartışmaları ve spekülasyonları beraberinde getirmiştir. Bu değişiklikler arasında, toplumumuz açısından büyük önem arz eden hususlardan biri de Kanunun 47. maddesinde yer alan düzenlemedir. Söz konusu düzenleme ile; kırmızı ışık ihlali sonrası trafik kazasına sebebiyet verdiği tespit edilen sürücülerin ehliyetlerine 60 gün süreyle el konulması öngörülmektedir. Ancak bu düzenleme, başta ambulanslar olmak üzere acil sağlık araçları, itfaiye, polis ve jandarma gibi zamanla değil, saniyelerle yarışan kamu hizmeti sunucularını doğrudan etkilemektedir” diye konuştu.

“Mağduriyetlere yok açıyor”

Yasanın ambulans şoförleri için mağduriyet yarattığını ifade eden Bozdoğan, “Toplumun en zor anında hayat kurtarmak için görev yapan bu fedakâr ekipler, her ne kadar geçiş üstünlüğüne sahip olsa da olası bir kaza durumunda yürüttükleri kamu hizmetinin niteliği göz ardı edilmekte ve diğer sürücülerle aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Bu durum, özellikle 112 Acil Sağlık Hizmetleri bünyesinde görev yapan sürücüler açısından ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır. Mevcut uygulamalarda, kazaya bağlı oluşan zararların personele rücu edilmesi gibi ciddi bir yük zaten çalışanlarımızın omuzlarındayken; şimdi buna ek olarak ehliyet kaybı ve cezai yaptırım riski de ortaya çıkmıştır. Paramedik, ATT ve diğer sağlık personelinden oluşan sürücü arkadaşlarımız; vicdani sorumlulukları ile kişisel riskler arasında sıkışmış durumdadır. Bu süreç, çalışanlarda görevden kaçınma eğilimini artırmakta, aynı zamanda olası gecikmeler nedeniyle vatandaş kaynaklı şiddet vakalarının artabileceği endişesini de beraberinde getirmektedir” şeklinde konuştu.

“Mutlu çalışan, güvenli toplum”

Bozdoğan, “Öte yandan; 112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanlarının “beyaz reform” sürecinde yeterince gözetilmemesi, Ücretlerinin emsallerine göre düşük kalması, Fiziki altyapı ve istasyon standartlarının halen istenilen seviyeye ulaşamaması, Mobbing ve angarya iş yükünün artması, İş tanımlarının net ve yeterli olmaması gibi kronik sorunlar da bu tabloyu daha ağır hale getirmektedir. Bu şartlar altında, yıllar içinde yetişmiş ve ilk müdahale konusunda yüksek deneyime sahip sağlık çalışanlarının farklı kurumlara yönelmesi kaçınılmaz hale gelmektedir. Unutulmamalıdır ki, 112 Acil Sağlık Hizmetleri hepimizin hayatında en az bir kez ihtiyaç duyabileceği hayati bir hizmettir. Mutlu çalışan, güçlü sağlık sistemi; güçlü sağlık sistemi ise güvenli bir toplum demektir. Bu nedenle, ilgili mevzuat düzenlemelerinde acil sağlık hizmetlerinin kendine özgü koşulları dikkate alınmalı; görev esnasında meydana gelen olaylarda çalışanlarımızı koruyacak özel düzenlemeler ivedilikle hayata geçirilmelidir” diyerek sözlerini tamamladı.

AİLE ŞİKAYETÇİ OLDU
6 yaşında kızı olan genç kadının ailesi hastaneden şikayetçi oldu. Olaya ilişkin soruşturma başlatıldı. Arapova'nın ailesi yaptığı açıklamada hastaneyi sorumlu tuttu. Mamaja Arapova'nın kardeşi Maksut Arapova, ablasının ameliyat öncesi raporlarında herhangi bir sıkıntı olmadığını, 2-3 saat sürecek ameliyatın 5 saat sürdüğünü dile getirdi. "Yemek yedirip yürütmeye başlamışlar." diye konuşan kardeş Arapova, "10 adım yürümeden sonra bayılıp kalp krizi geçiriyor" diye konuştu.

“Ambulans personeli ne yapacağını şaşırdı”

Söz konusu yazı, hayati müdahalelerde zamanla yarışan 112 çalışanlarını ikilemde bıraktı. Acil vakalara en hızlı şekilde ulaşmakla yükümlü olan personelin, cezai yaptırımlar nedeniyle tereddüt yaşayabileceği ifade ediliyor. Konuya ilişkin açıklama yapan Birlik Sağlık Sen Genel Başkanı Ahmet Doğruyol, uygulamanın ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Doğruyol, sağlık çalışanlarının hızının kesilmesinin doğrudan hastayı etkilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu mesajla bir yandan acil durumu olan hastaya en kısa zamanda ulaşılması için çaba gösteren çalışanlarımızın yavaşlatılmakta, diğer yandan hastanın can güvenliği tehlikeye atılmaktadır”

“Ambulanslar ayrıcalıklı araçlardır”

Doğruyol, ambulansların yalnızca hasta taşıdığı anlarda değil, görev başında oldukları her durumda kritik rol üstlendiğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Acil vakalara müdahale eden ambulanslara, trafik kurallarına uyun diye talimat vermek, trafik cezası yazmak, dolaylı olarak vatandaşı cezalandırmaktır. 112 ambulanslarının içerisinde hasta olmasa bile, o ambulans hizmet verdiği bölgeye ulaşmaya çalışmaktadır. Ambulansta hasta olmadığında, ambulansın yavaş hareketlerle istasyonuna gitmesi, o bölgede ambulans ihtiyacı olan bir başka vatandaşa daha geç ulaşmasına, belki de, vatandaşın ölümüne sebep olabilecektir”

“Saniyeler hayati önemde”

Ambulansların trafikte ayrıcalıklı ve geçiş üstünlüğüne sahip araçlar olduğunu hatırlatan Doğruyol, zaman kaybının telafisi olmayan sonuçlar doğurabileceğini belirtti:

“Ambulanslar makam araçları değildir. Ambulansta hasta olmasa bile, ambulans ya vakaya gidiyordur, ya bölgesine ulaşmaya çalışıyordur. Bu nedenle, ambulanslar hasta taşısa da, taşımasa da trafikte ayrıcalıklı, geçiş üstünlüğü olan araçlarımızdır. Acil bir vakaya ulaşmada saniyelerin bile çok değerli olduğu bir zamanda, ambulansta görevli sağlık çalışanlarımızın tek düşüncesi, vakaya en kısa zamanda ulaşmak ve hastayı en kısa sürede hastaneye yetiştirmektir”

“Çalışma şevkini kırmayalım”

Sağlık çalışanlarının büyük fedakârlıkla görev yaptığını vurgulayan Doğruyol, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Zaman zaman kendi canlarını bile hiçe sayıp, o ambulansta hastadan başka, üç canın daha olduğunun farkında olmak ve hastayı bir yerlere birkaç dakika erken ulaştırmaya çalıştıklarını bilmek gerekir. Sağlık çalışanlarımızın çalışma şevkini kırmayalım”

12 saat süren zorlu operasyon

Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi’nde gerçekleştirilen operasyonlar, organ nakli alanında Türkiye’nin öncü isimlerinden Prof. Dr. Mehmet Haberal ve ekibi tarafından yürütüldü. Yaklaşık 12 saat süren operasyon maratonunda, bir karaciğer, bir kalp ve iki böbrek başarıyla nakledildi.

Bu zorlu süreç, koordinasyon, deneyim ve ekip çalışmasının en güçlü örneklerinden biri olarak dikkat çekti. Aynı anda birden fazla hayatı kurtaran operasyonlar, tıp dünyasında da önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

Yeni bir hayatın ilk adımları

Nakil operasyonlarının ardından hastalar, kısa sürede iyileşme sürecine girdi. Nazmiye Adal (70), yapılan başarılı karaciğer nakli ile sağlığına kavuşurken, Mahmut Özlü (52) ve Birsen Koçaş (58), böbrek nakliyle yeniden yaşam yolculuğuna başladı.

Kalp nakli gerçekleştirilen İsmail Karaca (55)’nın ise sağlık durumunun iyi olduğu ve taburculuk için gün saydığı belirtildi. Nakil yapılan hastaların ortak noktası ise uzun yıllar süren hastalık sürecinin ardından gelen bu ikinci şansı büyük bir minnetle karşılamaları oldu.

10 gün sonra taburcu oldular

Operasyonların ardından geçen 10 günlük kritik süreç, hastaların sağlığına kavuşmasıyla sonuçlandı. Başarılı geçen tedavi sürecinin ardından hastalar taburcu edilerek yeni hayatlarına ilk adımı attı.

Motor nöron kaybı kasları işlevsiz bırakıyor

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Fikret Aysal, hastalığın doğasına ilişkin yaptığı açıklamada, temel sorunun beyin sapı ve omurilikteki motor nöronların kaybı olduğunu ifade etti. Vakaların büyük çoğunluğunda (yaklaşık %90-95) belirgin bir neden saptanamadığını belirten Aysal, genetik geçişli vakaların oranının sadece %5-10 düzeyinde kaldığını vurguladı. Hastalık, motor nöronların etkilenme biçimine göre farklı tablolar çizse de en sık hem üst hem de alt motor nöronların birlikte tutulduğu görülüyor.

"Kökten bir tedavi yok, amaç süreci yavaşlatmak"

Günümüz tıp dünyasında ALS için henüz kesin bir çözüm bulunmadığını hatırlatan Doç. Dr. Aysal, mevcut tıbbi uygulamaların temel amacının hastalığın seyrini yavaşlatmak olduğunu söyledi. Hastalıkta ortalama yaşam süresi genellikle 2 ila 5 yıl arasında değişse de, Stephen Hawking örneğinde olduğu gibi bazı özel vakalarda bu sürecin çok daha uzun yıllara yayılabildiği belirtiliyor.

Hastalığın ilerleyici yapısının yanı sıra, tanı alan hastaların yaşadığı duygusal yükün altını çizen Aysal, "Bu hastalarda depresyon gelişme riski oldukça yüksektir. Bu nedenle yalnızca fiziksel değil, psikiyatrik destek de tedavinin önemli bir parçasıdır" dedi.

Tedavide çok branşlı takip dönemi

ALS hastalarının yaşam kalitesini artırmak için nörolojinin önderliğinde multidisipliner bir yaklaşım sergilenmesi gerekiyor. Doç. Dr. Aysal’a göre, hastaların konforunu sağlamak ve ağrılarını azaltmak için şu branşların koordineli çalışması şart:

• Fizik Tedavi ve rehabilitasyon süreçleri.

• Solunum desteği için Göğüs Hastalıkları.

• Beslenme ve cerrahi müdahaleler için Gastroenteroloji ile Genel Cerrahi.

• Duygusal süreçlerin yönetimi için Psikiyatri desteği.

Bilimsel çalışmaların hızla devam ettiğini belirten uzmanlar, önümüzdeki yıllarda ALS için daha etkili tedavi yöntemlerinin geliştirileceğine dair umutlu olduklarını ifade ediyor.

Çocukların bağışıklık sistemi, mevsim geçişlerinde daha hassas hale gelirken, küçük ihmaller bile hastalığa davetiye çıkarabiliyor.

Uzmandan kritik uyarı: Belirtileri hafife almayın

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Erbil Sak, ebeveynlerin bu dönemde daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Sak, özellikle şu belirtilere dikkat çekti:

• Uzun süren öksürük
• Yüksek ateş
• Halsizlik
• İştahsızlık

Bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirten Sak, erken müdahalenin hastalık sürecini önemli ölçüde hafiflettiğini ifade etti.

Korunmanın yolu günlük alışkanlıklardan geçiyor

Uzmanlara göre enfeksiyonlardan korunmada en etkili yöntem, çocukların günlük yaşam alışkanlıklarını doğru şekilde düzenlemekten geçiyor.

Ebeveynlere önerilen temel önlemler şöyle:

• Düzenli uyku: Bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar
• Dengeli beslenme: Vitamin ve mineral desteği hastalıklara karşı koruma sağlar
• Yeterli sıvı tüketimi: Vücudun direncini artırır
• Hijyen kuralları: Özellikle el yıkama, virüs yayılımını azaltır

Her çocuk farklı tepki verebilir

Uzmanlar, her çocuğun bu süreci farklı geçirdiğine dikkat çekiyor. Bazı çocuklar hastalığı hafif atlatırken, bazıları daha sık ve ağır enfeksiyonlarla karşılaşabiliyor.

Bu nedenle belirtilerin her çocuk için ayrı değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Erken önlem, güçlü bağışıklık

Mevsim geçişlerinde alınacak basit ama etkili önlemler, çocukların hastalıklardan korunmasında kritik rol oynuyor. Uzmanlar, özellikle riskli belirtilerde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğinin altını çiziyor.

Geleneksel tedavilerin aksine, BioNTech’in BNT122 kodlu aşısı her hastanın kendi tümör genetiğine göre özel olarak üretiliyor. 2026 yılının ilk çeyreğinde paylaşılan Faz-3 ara verileri, cerrahi müdahale sonrası uygulanan bu tedavinin kanserin geri dönme riskini %70 oranında düşürdüğünü kanıtladı. Bu oran, özellikle pankreas kanseri ve melanom gibi zorlu türlerde tıp tarihinin en büyük kırılmalarından biri olarak kabul ediliyor.

FDA’dan "Çığır Açan Tedavi" Statüsü

Bağışıklık sistemine kanserli hücreyi bir "düşman" olarak kodlayan bu teknoloji, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından "Breakthrough Therapy" statüsüne alındı. Sürecin hızlanmasıyla birlikte, 2026'nın ikinci yarısında ilk ticari kullanım onaylarının verilmesi ve aşının küresel ölçekte hastanelere ulaştırılması hedefleniyor.

Jenerik İlaçlar Yolda: Daha Ucuz ve Erişilebilir

Patent engelinin kalkmasıyla birlikte, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 10 kilit ülkede yerel üreticiler "jenerik Ozempic" üretimi için onay süreçlerini hızlandırdı. Uzmanlar, rekabetin artmasıyla birlikte şu anki yüksek maliyetlerin yerini çok daha ekonomik seçeneklere bırakacağını öngörüyor. Bazı piyasalarda fiyatların yarı yarıya düşmesi bekleniyor.

Türkiye ve Küresel Pazar Etkisi

Bu gelişme sadece fiyatları düşürmekle kalmayacak, aynı zamanda ilaca erişim kısıtı yaşayan milyonlarca obezite hastası için yeni bir umut kapısı aralayacak. Ancak sağlık otoriteleri uyarıyor: Erişilebilirliğin artması, kontrolsüz kullanımı da beraberinde getirebilir. İlacın mutlaka uzman doktor kontrolünde kullanılması gerektiği vurgulanıyor.

AMBULANS UÇAK HAVALANDI

Prof. Dr. Mehmet Haberal, 15 Mart 1990 da, Türkiye, Avrupa, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'yı kapsayan coğrafyada çocuklarda ilk kez canlıdan segmental karaciğer naklini gerçekleştirmişti. Bu konuda dünyadaki en tecrübeli isimdi.

O tarihi günün önemini anlatırken; kadavradan bağış alarmıyla harekete geçti. Hastanın yakınlarının organ bağışı konusunda gösterdikleri duyarlılık sonucunda organ nakli süreci başlatıldı. Prof. Dr. Mehmet Haberal’ın ekibi ambulans uçak ile Kastamonu’ya giderek operasyonu gerçekleştirdi.

HABERAL, EKİBİNİ ALARMA GEÇİRDİ

Ambulans uçak havadan hareket ederken, hava şartları göz önünde bulundurularak, başka bir ekip de normal ambulans ile karadan yola çıkarıldılar. Haberal hoca talimat vermişti… Operasyonda hata istemiyordu… Bütün süreçler, ihtimaller değerlendirildi. Pazar günü olmasına ragmen izinler kaldırıldı ve bütün ekip Başkent Hastanesi’inde alarmdaydı. Önceki Rektör Sağlık İşleri Direktörü Prof. Dr. Ali Haberal ve ekibi de hastanede hazır bulundular…

NAKİL BEKLEYENLER HASTANEYE GETİRİLDİ

Tam 50 yıl önce… 3 Kasım 1973 yılında Türkiye’de ilk böbrek naklini gerçekleştiren Prof. Dr. Mehmet Haberal, organ bekleyen hastalarının kontrollerini yaparken, ekibi aynı dakikalarda, trafik kazası sonrası beyin ölümü gerçekleşen 67 yaşındaki kadının bağışladığı organları almak için Kastamonu'daydı.

Zamanla yarış başlamıştı. Heyecan yüksekti… Bütün ihtimaller değerlendirildi…

Haberal, karaciğer alıcısının ameliyatına başlamıştı.

ORGANLAR HASTANEYE ULAŞTIRILDI VE OPERASYONA BAŞLATILDI…

Haberal hocanın başarılı ekibi 3,5 saat sonra bağışlanan organla birlikte ameliyathanedeydi.

Ekip gelene kadar dört ayrı ameliyat ekibi kuruldu. Kadavra karaciğer başarılı bir operasyonla 70 yaşındaki Nazmiye Adal'a nakledildi...

Aynı dakikalarda Prof. Dr. Atilla Sezgin ve ekibi, 55 yaşındaki İsmail Karaca'ya kalp naklini gerçekleştiriyordu.

Karaciğer naklinin ardından böbrek nakilleri başladı...

Prof. Dr. Mehmet Haberal, yeni mezun olmuş genç bir hekimin heyecanıyla 3 oda arasında mekik dokuyordu...

52 yaşındaki Mustafa Özlü ve 58 yaşındaki Birsen Koçaş, bağışlanan böbrekle yeniden yaşam yolculuğuna başladı…

YENİDEN YAŞAM YOLCULUĞUNA

Uykusuz geçen bir gecenin sabahında, 12 saat süren aralıksız bir operasyonla, organ bekleyen dört kişiye yeniden yaşama yolculuklarına adımlarını atmışlardı bile… Operasyon sonunda mutlu bir ilk bayramlarını geçirmişlerdi bile..

Prof. Dr. Haberal, sonrasında yoğun bakım ve servise alınan hastalarını ziyaret etti.

Son kontrollerini yaptı. 7/24 hastaneden ayrılmadı, makam koltuğunda iki saat uydu…

Özetle; organ bağışı yine hayat kurtardı...

ORGAN BAĞIŞI YETERSİZ…

Türkiye, canlıdan nakiller dünyada lider konumda. Ancak ölüden bağışlar hala yetersiz...Çok sayıdaki hasta organ bekliyor.

Prof. Dr. Mehmet Haberal, bunu değiştirmek için uğraş vermeye devam ediyor… Toplumu uyarıyor ve diyor ki, “Hasta olmak, hasta sahibi olmak hele ki ölü sahibi olmak çok zordur. Hastaların kaderi ameliyat masasında değişiyor. Bir de yapılan organ bağışlarıyla... Bu son organ bağışı örnek alınmalı… Unutulmamalı ki; hayatı, bağışlanacak bir organa bağlı olan çok hasta var... Ve zaman onların aleyhine işliyor... İhtiyaçları olan tek şey; duyarlı insanların organ bağışı.”

KAÇIŞIN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ

Başvurular yüzeyde “fazla kullanım” gibi görünse de, derinde daha karmaşık bir tablo bulunduğunu dile getiren Bektaş, “Karşımıza gelen durum çoğu zaman bir duygusal düzenleme sorunu oldu. Kişi mutlu olduğu için değil, zorlandığı için ekrana yöneldi” dedi. Bektaş’a göre yalnızlık, değersizlik hissi, başarısızlık korkusu ve ilişkilerde yeterince görülmeme duygusu, danışanların en sık dile getirdiği başlıklar arasında yer aldı. Bektaş, bireylerin çoğu zaman bağımlı oldukları nesneye değil, onun sağladığı kısa süreli rahatlama hissine bağlandığını vurgulayarak, “Bu nedenle davranışsal bağımlılık çoğu zaman bir haz arayışı değil, bir kaçış biçimi olarak ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.

YÜK ARTTI ZEMİN GENİŞLEDİ

Bağımlılığı açıklamanın yalnızca bireysel irade ile mümkün olmadığını belirten Bektaş, son yıllarda artan yalnızlık, tükenmişlik ve gelecek kaygısı gibi unsurların bu davranışların zeminini genişlettiğini söyledi. Danışanların yaşadıklarının ilk bakışta bireysel gibi göründüğünü ancak arka planda ekonomik belirsizlik ve hızlanan yaşam temposunun etkili olduğunu dile getiren Bektaş, özellikle “yetişememe” ve “yetersizlik” hissinin farklı kuşaklarda ortaklaştığını ifade etti.

DIŞARIDAN GÜÇLÜ GÖRÜNEN HAYATLAR

Bağımlılıkla ilgili en yaygın yanlışlardan birinin, bu durumun belirli bir kesime ait olduğu düşüncesi olduğunu belirten Bektaş, gerçekte çok daha geniş bir tablo bulunduğunu söyledi. Bektaş, “Bağımlılıkla mücadele eden pek çok kişi dışarıdan bakıldığında oldukça işlevsel göründü. Çalıştı, sorumluluklarını yerine getirdi, sosyal hayatın içinde yer aldı. Bu görünüm, sorunun uzun süre fark edilmemesine neden oldu” dedi. “İsterse bırakır” düşüncesinin en yanıltıcı yaklaşımlardan biri olduğuna dikkat çeken Bektaş, bağımlılığın irade zayıflığına indirgenmesinin hem yardım arama sürecini geciktirdiğini hem de bireyde yoğun bir suçluluk duygusu yarattığını ifade etti.

BAŞLAMA YAŞI DÜŞTÜ

Başvuru profillerine de değinen Bektaş, özellikle gençlerde bağımlılık eğiliminin belirgin şekilde arttığını söyledi. Ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde yardım arayışının yükseldiğini belirten Bektaş, bağımlılığın çoğu zaman kimlik gelişimi sürerken devreye girdiğini kaydetti. Orta yaş grubunda ise farklı bir sürecin ortaya çıktığını aktaran Bektaş, uzun süre “kontrol bende” düşüncesiyle sürdürülen davranışların zamanla daha ağır sonuçlara yol açtığını ifade etti. Bu durumun, bağımlılığın tek bir yaş grubuna özgü olmadığını açık biçimde gösterdiğini vurguladı.

SESSİZ ALIŞKANLIKLAR

En az fark edilen risk alanının, zamanla normalleşen alışkanlıklar olduğunu belirten Bektaş, bireyin dışarıdan işlevselliğini korusa da iç dünyasında artan bir huzursuzluk ve boşluk hissi yaşadığını söyledi. Sürekli oyalanma ihtiyacı, sessizlikle kalamama ve ekransız zaman geçirememe gibi belirtilerin giderek sıradan kabul edildiğine dikkat çeken Bektaş, bu normalleşmenin yanıltıcı olduğunu ifade etti. Bektaş, sözlerini şöyle sürdürdü; “Bir davranışın tercih mi yoksa kaçınma yolu mu olduğunu ayırt etmek gerekiyor. Çünkü davranışsal bağımlılık çoğu zaman ani bir krizle değil, sessiz alışkanlıklarla başladı.”

Uzman Psikolog Işıl Bektaş kimdir?

Almanya doğumlu olan Işıl Bektaş, üniversite öncesi eğitimini Almanya’da tamamladı. Psikoloji lisansını Ege Üniversitesi’nde, yüksek lisansını ise Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Madde Bağımlılığı Anabilim Dalı’nda yaptı. Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kurumlarda görev aldı. Yetişkin, ergen, çift ve ailelerle çalışan Bektaş, halen Türk Psikologlar Derneği Bağımlılık Birimi İzmir Çalışma Grubu’nda koordinatörlük yapıyor ve bağımlılık alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.

Bilim dünyası için 2026 yılı, insanlık tarihinin en büyük hayallerinden birinin gerçeğe dönüştüğü yıl olarak kayıtlara geçiyor. Laboratuvarlardaki fare deneylerinde elde edilen "gençleşme" başarıları, artık doğrudan insan klinik deneylerine (Human Clinical Trials) taşındı. Artık sadece yaşlanmayı durdurmak değil, biyolojik saati geri sarmak da tıbbın yeni hedefi.

FDA Onayı Çıktı: "ER-100" ile Hücresel Programlama

Yılın en büyük bombası, Life Biosciences şirketinin ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nden (FDA) aldığı tarihi onay oldu. ER-100 kodlu tedavi yöntemiyle, hücrelerin kimliğini bozmadan biyolojik imzalarını sıfırlayan "Yamanaka faktörleri" ilk kez insanlar üzerinde test ediliyor.

Sürecin ilk hedefi ise glokom kaynaklı görme kayıpları. Hayvanlarda %75 başarı sağlayan bu yöntemle, optik sinirlerin "gençleştirilerek" görme yetisinin geri kazandırılması planlanıyor.

Yanağınızdan Bir Sürüntü Alın ve Yaşınızı Öğrenin!

Mart 2026 itibarıyla hayatımıza giren CheekAge teknolojisi, biyolojik yaş ölçümünü kan tahlili zorunluluğundan kurtardı. Tally Health tarafından geliştirilen bu yapay zeka destekli sistem, basit bir yanak sürüntüsüyle hücrelerinizin ne hızla yaşlandığını raporluyor.

• Kanıtlanmış Başarı: Klinik veriler; anti-enflamatuar beslenme ve özel takviyelerle katılımcıların epigenetik yaşlarını ortalama 2.34 yıl gençleştirebildiğini ortaya koydu.

Peki, Genç Kalmak İçin Başka Neler Yapılabilir?

Yaşlanmayı tersine çevirme süreci sadece yüksek teknolojiyle değil, günlük alışkanlıklarla da desteklenebiliyor. 9 Mart 2026'da yayımlanan COSMOS araştırması, şaşırtıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı.

• Multivitamin Etkisi: İki yıl boyunca düzenli multivitamin kullanımı, biyolojik yaşlanmayı yaklaşık 4 ay yavaşlatıyor.

• Hücresel "Güvenli Bölge": 3 milyar dolarlık dev bütçeli Altos Labs, hücrelerin kanserleşme riski olmadan ne kadar gençleştirilebileceğini öngören "Safe Zone" modellerini dünyaya tanıttı.

• Kişiye Özel Epigenetik Diyet: Türkiye'deki sağlık zirvelerinde de yankı bulan "hastalığı oluşmadan önleme" trendi, genetik yapınıza uygun beslenme modelleriyle longevity (uzun ömür) kavramını ana akım haline getiriyor.

Gelecek Artık Kapımızda

2026 yılı, epigenetik saatlerin sadece bir ölçüm aracı değil, aynı zamanda tıbbi tedavilerin başarısını kanıtlayan "resmi karneler" haline geldiği bir dönemi başlattı. Bilim insanları artık şu soruyu sormuyor: "Yaşlanmayı durdurabilir miyiz?" Bunun yerine şu soruluyor: "Biyolojik saati ne kadar geriye alabiliriz?"

Saltürk’e göre, ortamın güzel kokması çoğu zaman yalnızca kimyasal maddelerin havaya karıştığını gösteriyor. Bu da fark edilmeden solunum yollarına zarar verebiliyor.

Oda spreyleri sandığınızdan daha tehlikeli

Günlük yaşamda sıkça kullanılan oda spreyleri, aslında içerdiği kimyasallar nedeniyle önemli sağlık riskleri barındırıyor. Özellikle uçucu organik bileşikler ve aerosoller içeren bu ürünler, solunum yollarında tahrişe yol açabiliyor.

Prof. Dr. Cüneyt Saltürk, bu kimyasalların sadece astım hastalarını değil, sağlıklı bireyleri de etkileyebileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre, bu tür ürünler öksürük, hırıltı, nefes darlığı ve alerjik reaksiyonlar gibi birçok soruna zemin hazırlayabiliyor. Hatta bazı durumlarda ani gelişen astım atakları ile acil müdahale gerektiren tablolar ortaya çıkabiliyor.

Otomatik koku cihazları gece boyunca risk saçıyor

Evlerde giderek yaygınlaşan otomatik koku vericiler, fark edilmeden en büyük tehlikelerden biri haline geliyor. Uzmanlar, bu cihazların özellikle gece boyunca sürekli kimyasal yaymasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Saltürk, kontrolsüz çalışan bu cihazların sabaha karşı yoğun kimyasal maruziyete neden olduğunu belirterek, birçok hastanın sabah saatlerinde nefes darlığı ve alerjik şikayetlerle hastanelere başvurduğunu ifade etti. Bu durumun özellikle hassas bünyeye sahip kişilerde daha ağır seyrettiği vurgulanıyor.

Astım ve alerjisi olanlar daha büyük risk altında

Uzmanlara göre astım hastaları ve alerjik bünyeye sahip kişiler için bu ürünler çok daha büyük bir tehdit oluşturuyor. Solunum yolları zaten hassas olan bireylerde, bu kimyasalların etkisi katlanarak artıyor.

Ancak tehlike yalnızca bu grupla sınırlı değil. Sağlıklı bireylerde bile uzun süreli maruziyetin solunum yollarında daralma ve irritasyona neden olabileceği belirtiliyor. Bu nedenle, koku verici ürünlerin kontrolsüz kullanımı herkes için risk taşıyor.

Temiz hava için en doğru yöntem: Havalandırma

Uzmanlar, temiz hava için en etkili ve sağlıklı yöntemin doğal havalandırma olduğunu vurguluyor. Camların düzenli olarak açılması, ortamın temizlenmesi ve gerekiyorsa hava temizleyici cihazların kullanılması öneriliyor.

Saltürk, özellikle kapalı alanlarda kimyasal kokular yerine doğal hava akışının tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşım, hem solunum sağlığını koruyor hem de gerçek anlamda temiz bir ortam sağlıyor.

Parfüm kullanımında da dikkat şart

Günlük yaşamın vazgeçilmezlerinden biri olan parfümler de masum değil. Uzmanlara göre parfümlerin doğrudan cilde veya kıyafete yoğun şekilde uygulanması, solunum yollarını olumsuz etkileyebiliyor.

Özellikle alerjik bünyeye sahip kişilerin bazı ürünlerden tamamen uzak durması gerektiği ifade ediliyor. Kullanım miktarının sınırlı tutulması ve kapalı alanlarda yoğun koku kullanımından kaçınılması öneriliyor.