Orhanlı’da 7. Bilirkişiye Tepki: Yetti Gari

Tue, 07 Apr 2026 10:07:00 +0300

Türkiye’nin en değerli zeytinyağı üretim alanlarından birisi olan Orhanlı köyünde yapılması planlanan Jeotermal Elektrik Santrali (JES) ve 23 jeotermal sondaj kuyusu, Güneş Enerji Santrali (GES) ve Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi karşısında, köylülerin mücadelesi devam ediyor. Birçok dava dahilinde köyü ziyaret eden 6. bilirkişi heyetinin de, Küçük Menderes Enerji Petrol Jeotermal Maden Elektrik Üretim Mühendislik ve İnşaat A.Ş. tarafından hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporunu bilimsel ve teknik açıdan yetersiz bulması üzerine, 5. İdare Mahkemesi ara kararında bir bilirkişi heyeti daha görevlendirdi. Duruma tepki gösteren köylüler, JES alanında toplanarak doğanın tahrip edilmemesini istedi. Zeytinleri, besi hayvanları ile eyleme katılan köylüler, tepkilerini taşıdıkları dövizlerle, “yetti gari” sloganıyla ortaya koydu.

Uzmanlar: “ÇED Raporu Bilimsel Hatalarla Dolu”

Bölgedeki kadim zeytin ormanlarını ve canlı çeşitliliğini tehdit eden proje karşısında 6 yıldır davalarını sürdüren 98 Orhanlı köylüsü ve Doğa Derneği, Orhanlı Doğa Kültürü Derneği, Orhanlı Köyü Kültür Doğa Gençlik ve Spor Kulübü, S.S. Seferihisar Kavakdere Köyü Sulama Kooperatifi temsilcileri; yeni atanan bilirkişi heyetini proje alanında bir kez daha karşıladı. Projenin yaşam alanlarını yok edeceğini savunan köylüler, görüşlerini ve taleplerini Hakim ve bilirkişi heyetine iletti. Hem hukuki hem bilimsel açıdan yanlışlarla dolu Bölgeye yapılması planlanan JES projesinin bilimsel açıdan hatalarını dile getiren Doğa Derneği Koruma Koordinatörü Şafak Aslan, “Bir önceki bilirkişi heyetinin de, şirketin hazırladığı ÇED raporunu, hem bilimsel açıdan hem de teknik açıdan oldukça yetersiz bulması. Orhanlı Vadisi çok fazla yaşam alanını ve canlı türünü içinde barındırıyor. Bölge ötücü kuşlar için önemli bir göç rotası olmasının yanı sıra, endemik bir tür olan Anadolu kertenkelesinin (Anatololacerta anatolica) yaşam alanı ve nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan üveyiklerin de (Streptopelia turtur) üreme alanı. Jeotermal şirketi, Orhanlı Vadisi’ndeki biyolojik çeşitlilikten habersiz. Bu türleri nasıl koruyacağına dair ÇED Raporunda yer verdiği bilgiler, bilimsel ve teknik açıdan hatalarla dolu. Bu projenin, bölgedeki pek çok nadir canlı türüne zarar vereceği aşikardır. Bu yüzden Orhanlı Vadisi’ndeki kadim üretim biçimlerinin korunması ve buradaki biyolojik çeşitliliğin devam edebilmesi için mevcut projelerin iptalini talep ediyoruz” açıklamasında bulundu.

“Köyümüz Bu Projeyi Kesinlikle İstemiyor”

Orhanlı köyü muhtarı ve 98 davacıdan birisi olan Abdurrahim Ener konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Köyümüz zeytinyağıyla, arıcılık ve organik tarım faaliyetleriyle asırlardır üretmeye devam ediyor. Biz atalarımızdan kalan bu topraklarda doğamıza zarar vermeden, çocuklarımızın geleceğini koruyarak yaşıyoruz. 7. değil 57. bilirkişi de gelse köyümüzün doğal zenginlikleri azalmayacaktır. Köyümüzün sakinleri bu projeyi kesinlikle istemiyor.”

Mücadele Çevresel Demokrasi Boyutuna Taşındı

Davacıların avukatlığını üstlenen, Doğa Derneği Hukuk Danışmanı Av. Cem Altıparmak, Orhanlı Vadisi'ndeki mücadelede 6. yılını doldurduklarını belirterek “Dava, basit bir ÇED davası olmaktan çıkmış çevresel demokrasi, hukuk devleti, insanın ve doğanın haklarının korunması mücadelesine dönüşmüştür. Bu süreçte Orhanlı köylüsü sadece toprağını koruma mücadelesi vermemekte aynı zamanda kendisini hukuk devleti ile bağlı hissetmeyen bir idare pratiğine karşı da çevresel demokrasi mücadelesi vermektedir. Bu yüzden Orhanlı köylüsünün verdiği bu mücadele çok değerli bir mücadeledir. Biz de avukatlar olarak Orhanlı köylüsünün yanında olmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Kaynak: Zekiye Ergün

Seferihisar’da zeytinyağı mirası koruma altında

Sat, 28 Mar 2026 11:14:00 +0300

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan 52 yaşındaki Güven Eken, beyaz önlüğünü çıkarıp toprağın sesine kulak vererek başladığı yolculukta, Türkiye’nin en özgün tarım projelerinden birine imza attı. Babasından miras kalan çiftçilik tutkusunu Seferihisar’ın Orhanlı Mahallesi’ne taşıyan Eken, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan aldığı hibeyle kurduğu zeytin işleme tesisini, bir "tadım kütüphanesine" dönüştürdü. Merhum gazeteci Yücel Sönmez’in adını taşıyan bu merkez, sadece bir müze değil; Anadolu’nun binlerce yıllık zeytinyağı mirasını duyusal bir deneyimle geleceğe taşıyan bir laboratuvar niteliği taşıyor.

Kitap yerine musluklardan akan sıvı altın

Tesisin 30 metrekarelik özel bölümünde oluşturulan kütüphane, alışılmışın dışındaki tasarımıyla dikkat çekiyor. Işık almayan özel haznelerde korunan zeytinyağları, raflara entegre edilen küçük musluklar aracılığıyla ziyaretçilerin tadımına sunuluyor. Kurucu Güven Eken, bu tasarımı "Raflarından yağ akan bir kütüphane" olarak tanımlarken, dünyada bu konseptte başka bir örneğin bulunmadığını vurguluyor. Ziyaretçiler, kütüphane sessizliğinde kitap okumak yerine, Anadolu'nun ve dünyanın dört bir yanından gelen yağların aroma profillerini karşılaştırarak adeta bir lezzet yolculuğuna çıkıyor.

90 farklı çeşit ile küresel bir koleksiyon

Kütüphanenin raflarında sadece Ege’nin yerel türleri değil, devasa bir çeşitlilik yer alıyor. Kuzey Amerika’dan Sicilya’ya, Fas’tan Tunus’a kadar dünyanın farklı noktalarından getirilen 15 yabancı türün yanı sıra Anadolu’nun dört bir yanındaki butik üreticilerin gönderdiği örneklerle sayı 90’a ulaşmış durumda. Güven Eken, projenin bir imece usulüyle büyüdüğünü belirterek, "Üreticilerimizden bu yağları satın almak istedik ancak onlar projeye inanarak ürünlerini ücretsiz gönderdiler. Bu, Anadolu topraklarının bize armağan ettiği çeşitliliği beraber yaşatma çabamızın bir sonucudur," ifadelerini kullandı.

Resmi açılış 29 Mart’ta gerçekleşecek

Kütüphane, sadece bir sergi alanı olmanın ötesinde eğitim ve üretim kurslarıyla yaşayan bir merkez olma vizyonu taşıyor. Öğrenciler, araştırmacılar ve meraklılar için kapılarını açan merkezde, zeytinyağı üretim tekniklerinden profesyonel tadım kriterlerine kadar geniş bir yelpazede atölyeler düzenleniyor. Seferihisar ilçesinin gastronomi turizmine büyük katkı sunması beklenen Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi’nin resmi açılışı, 29 Mart tarihinde gerçekleştirilecek. Bu merkez, Türkiye’nin zeytin gen kaynaklarını koruma ve tanıtma noktasında stratejik bir nokta olmayı hedefliyor.

Kaynak: AA

Dokuz Eylül - Güncel İzmir Haberleri