Haluk Narbay'dan göze çarpanlar... Trump’ın İran çıkışı, Jeopolitik gerilim tırmanıyor

Abone Ol

GÜNCEL BİLGİLER

TÜRKİYE

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Sanayide dönüşüm, enerji alanında yaşanan gelişmelerle birlikte, oldukça düşük seviyelere gerilemiş olan cari açığın kalıcı şekilde iyileşmesine güç vermektedir" değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefonda görüştü. Görüşmede son gelişmeler ele alındı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara-Samsun Hızlı Tren Projesi'nin Yatırım Programı'na alınacağını ve yılın ilk yarısında ihalesinin yapılacağını bildirdi. (Ankara-Samsun Yüksek Hızlı Tren Projesi ile ilgili Uraloğlu, "2026'da Çorum ile Samsun arasını Yatırım Programı'na alıyoruz, kararını verdik. Aldıktan sonra yılın ilk yarısında ihalesini de yapmış oluruz" ifadelerini kullandı.)

ABD

Trump, "İran'a çok sert adım atacağız."

Trump: "İranlı yurtseverler, protesto etmeye devam edin; kurumlarınızı ele geçirin! Katillerin ve tacizcilerin isimlerini not edin, hepsi büyük bir bedel ödeyecek."

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın göstericiler güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğrarsa İran hedeflerine askeri güç kullanma tehdidini yerine getirmekten "korkmadığını" vurgulayarak, ancak tercihinin Tahran ile diplomasiyi sürdürmek olduğunu belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, The Truth Social hesabından İran'da yaşanan gösterilere ilişkin açıklamalarda bulundu. Trump, protestoculara "yurtseverler" şeklinde hitap ederek eylemlerin devam etmesi çağrısı yaptı. Başkan Trump, mesajında protestocuların devlet kurumlarını kontrol altına alması gerektiğini savundu.

Trump, "İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan herhangi bir ülke, Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan her türlü iş için yüzde 25 gümrük vergisi ödeyecektir. Bu karar nihai ve kesindir" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, "Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda İranlı yetkililerle görüşme planım yok" dedi.

ABD Başkanı Trump, İran'da devam eden protestoları destekleyen açıklamalar ve İran yönetimini tehdit eden ifadeler kullanmış, "Görüşmeden önce harekete geçmemiz gerekebilir" demişti. ABD, ülkede devam eden gösterileri ve güvenlik risklerini gerekçe göstererek İran'daki vatandaşlarına "derhal ülkeyi terk etme" çağrısı yaptı. ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan son güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından "yardıma ihtiyaç duymadan İran'dan çıkış planı yapmaları" istendi.

ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Jerome Powell hakkında cezai soruşturma başlatıldı. Merkez Bankası'nın üç eski başkanı soruşturmayı, FED'in bağımsızlığını zayıflatmaya yönelik bir girişim olarak nitelendirdi. Powell ise, "Bu eşi benzeri görülmemiş eylem, yönetimin tehditleri ve devam eden baskısı bağlamında görülmelidir" ifadelerini kullandı.

Amerika’da yaşayan devrik şahın oğlu Rıza Pehlevi, İran silahlı kuvvetler ve güvenlik güçlerine "halkın yanında yer alma" çağrısında bulundu.

ALMANYA

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İran liderliğini halkı tehdit etmeye son vermeye çağırdı. "O, iktidarın son haftalarını, belki de son günlerini yaşıyor" dedi.
"Rejimin kendi halkına karşı şiddeti gücün değil, zayıflığın işaretidir. Bu, derhal durdurulmalıdır. Bunu vurgulamak için ek Avrupa Birliği yaptırımları üzerinde çalışıyoruz" dedi.

FRANSA

Fransa’da Avrupa Birliği ile Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) arasında imza sürecinde olan serbest ticaret anlaşmasına karşı çıkan ve eylem yapmak üzere traktörleri ile farklı noktalardan Paris’e hareket eden çiftçiler başkente ulaştı.

BELÇİKA

Binlerce traktörle başkente gelen Belçikalı çiftçiler, Avrupa Parlamentosu önünde polisle çatıştı. Polis, çiftçilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti. Fransa ve Hollanda’dan çiftçiler de AB’nin tarım politikalarını protesto etmek ve Belçikalı meslektaşlarına destek vermek için Brüksel’e geldi.

İRAN

ABD basını: Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff, gizlice İran’ın son şahının oğlu Rıza Pehlevi ile görüştü.

Pehlevi: "İslami Cumhuriyet'i ve onun yıpranmış, kırılgan baskı aygıtlarını dizleri üzerine çökerteceğiz."

İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Larijani: "İranlıların sokaklarda ezici bir çoğunlukla bulunması, halkımızın Amerika ve İsrail ile hesaplaşmaya hazır olduğunu gösteriyor. ABD’nin olası bir saldırısına verilecek karşılık acı verici olacak."

Tahran yönetimi, ABD ile iletişim kanallarının "açık" olduğunu vurgulayan çok sayıda diplomatik mesaj gönderirken, "kargaşa çıkarıcılar" olarak nitelendirdiği kişilere yönelik güvenlik ve yargı söylemini de sertleştirdi.

İran’da can kaybı hızla tırmanıyor; Tahran bir yandan "kontrol" mesajı verirken, Washington askeri seçenekleri ve yeni ekonomik baskı araçlarını açıkça masaya koyuyor. Bu arada hayatını kaybedenlerin sayısının iki bin kişi olduğu, gözaltına alınanların sayısının ise 10 bin 721’e yükseldiği bildirildi.

İran'daki internet kesintisi üzerine Elon Musk, Starlink ağını protestocuların ücretsiz kullanımına açtı.

İran'da internetin neredeyse tamamen engellenmesine rağmen, ülkedeki kaynakların Reuters'e verdiği bilgilere göre bazı vatandaşlar milyarder Elon Musk'ın Starlink uydu hizmeti aracılığıyla ağa erişmeye devam ediyor.

İran’ın Musk’un internetini de kestiği öne sürülüyor.

KATAR

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Sani, İran İslam Cumhuriyeti Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Larijani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

SURİYE

Fırat Nehri'nin batısında kalan YPG/SDG unsurlarını uyaran Suriye Savunma Bakanlığı, örgütün işgal bölgesini askeri alan ilan etti. YPG/SDG'ye bağlı teröristlerin Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesini ihtar etti.

Terör örgütü SDG/PKK'nın Tahran’da camiyi karargâha çevirdiği ortaya çıktı. Uzun bir süre caminin değişik bölümlerinde kaldığı belirlenen teröristler, cami içinde mevzilenmek ve Suriye Ordusu’na ateş etmek için kum torbaları da yerleştirmiş.

Halep'te terör örgütü SDG'ye ait mühimmat deposu imha edildi.

İSRAİL

İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin, savunma açısından hazırlıklı ve İran konusunda sürpriz senaryolara karşı teyakkuzda olduklarını bildirdi.

SUUDİ ARABİSTAN

Suudi Arabistan öncülüğünde Körfez ülkelerinin, İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçilmesi için ABD Başkanı Donald Trump yönetimini ikna etmeye çalıştığı öne sürüldü.

RUSYA

Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Larijani ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran’ın iç işlerine yönelik dış müdahale girişimlerini kınadı. Görüşmede, İran’daki protestolar ele alınırken yaşanan can kayıpları nedeniyle taziye mesajı iletildi. Taraflar, güvenliğin sağlanması için temasların sürdürülmesi ve pozisyonların koordine edilmesi konusunda mutabık kaldı.

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, Trump'ın Venezuela'dan sonra ikinci hedef olarak gösterdiği Grönland'ın referandumla Rusya'ya katılabileceğini iddia etti.

Rus enerji şirketi Gazprom, geçen yıl ilk defa Çin'e Avrupa'dan daha fazla doğal gaz sevkiyatı gerçekleştirdiğini bildirdi. Gazprom'dan yapılan yazılı açıklamada, şirketin 2025'te komşu ülkelere doğal gaz sevkiyatını sürdürdüğü belirtildi.

GÜNEY KORE

Güney Kore'de Aralık 2024'te "sıkıyönetim" ilan ettiği gerekçesiyle yargılanan eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol hakkında idam cezası talep edildi.

ÇİN

Çin'in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu, Pekin yönetiminin her türlü yasa dışı tek taraflı yaptırıma karşı olduğunu ve meşru haklarını ve çıkarlarını korumak için gerekli tedbirleri alacağını belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı da daha önce, ABD askerlerinin yabancı gemileri alıkoymasının uluslararası hukuk ihlali olduğunu belirtmişti.

The Telegraph, Çin’in Londra’daki yeni büyükelçiliğinin altında fiber-optik hatlara komşu gizli odalar bulunduğunu ortaya çıkardı. Uzmanlar, yapının ulusal güvenlik riski oluşturabileceğini belirtiyor.

SİYASİ PARTİLER

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti MYK toplantısı sonrası yaptığı açıklamada: "Halep'in YPG unsurlarından temizlenmesi Suriye'de barış ve huzur açısından önemli kazanım. Halep'teki gelişmeler 10 Mart mutabakatının uygulanması için tarihi bir fırsat. Türkler, Araplar, Kürtler arasındaki kardeşliğin bozulmasına izin veremeyiz, süreci hassasiyetle yönetmeliyiz, tahriklere karşı dikkatli olmalıyız" dedi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, yurt dışı alışveriş yasağı için:
"Teknolojik gereklilik doğuran istisnai durumlar için yeni değerlendirmelere açık olunabilir" dedi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin grup toplantısında İran’daki protestolara ilişkin "İran'ın huzursuzluğu, bölünmüşlüğü Türkiye'yi ve bölge ülkelerini her açıdan tehdit etmektedir" dedi. İran'ın toprak bütünlüğünün hayati öneme sahip olduğunu belirten Bahçeli, "Gün birlik ve beraberlik günüdür" diyerek, milli varlığımız tehlikeye düşerse gereğini yapmaya hazır olduğumuzun unutulmaması gerektiğini vurguladı.

Bahçeli, İran'ın siyasi ve toprak bütünlüğü ile istikrarının "Türkiye için hayat memat konusu" olduğunu söyledi, "İran'ın huzursuzluğu Türkiye'yi tehdit etmektedir" dedi.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, kayyum düzenlemesine ilişkin "Ahmet Türk ve Ahmet Özer'in göreve iade edilmesinde bizce sakınca yok" dedi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, AKP iktidarının yurt dışında "vergisiz alışverişi" sona erdiren kararına sert tepki gösterdi. CHP grup toplantısında konuşan Özel, "Sana bana faydası yok. Trump'a faydası var. Trump'a söz verdi, 'Çin malına vergi koyacağım, Amerikan malından vergiyi kaldıracağım' diye. Sırf Trump'a yaranmak için" dedi.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, yüksek enflasyon nedeniyle maaşların hızla eridiğini, maaş artışı için altı ay beklemenin zulüm olduğunu belirterek maaşlarda hak kaybı yaşanmaması için artışların altı ay yerine üç ayda bir yapılmasını önerdi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Suriye'deki geçiş yönetimi ile ülkenin kuzeydoğusunu kontrol eden SDG arasında imzalanan 10 Mart mutabakatına uymayanın Kürtler değil, Şam yönetimi olduğunu savundu.

ADLİ GELİŞMELER

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesindeki nakliye ihalelerinde usulsüzlük yaparak kamuyu zarara uğrattıkları iddiasıyla 6'sı asker 21 şüpheli gözaltına alındı.

Ankara’daki bazı pavyonlarda "çocuk yaşta kız çocuklarının" zorla çalıştırıldığı ortaya çıktı. 2 kız çocuğunun emniyete gitmesi sonrası polis birçok mekâna baskın yaptı. 11 mekân kapatıldı.

Ünlülere yönelik soruşturma kapsamında aralarında biri oyuncu diğeri şarkıcı olmak üzere toplam 6 kişinin daha gözaltına alındığı bildirildi. Ünlülerin "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurmak" ve "bir kimseyi fuhşa teşvik etmek, bunun yolunu kolaylaştırmak ya da aracılık etmek veya yer temin etmek" suçlamalarıyla gözaltına alındığı belirtiliyor.

İstanbul Kartal’da Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi’nde görevli kadın hâkim, savcı olduğu öğrenilen eski eşi tarafından adliyede ayağından silahla vuruldu. Şüpheli gözaltına alındı. Olayla ilgili adli soruşturma başlatıldı.

Antalya’da Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki ALDAŞ’a operasyon düzenlendi, 14 kişi gözaltına alındı.

DEĞİŞİK KONULAR

Devlet Su İşleri (DSİ), İzmir’in içme suyunu sağlayan yer altı suyu kuyularına ilişkin açıklama yaptı. Son iki yılda İZSU tarafından yapılan tüm kuyu açma ve yenileme taleplerinin kabul edildiğini açıkladı. Buna göre 2024 yılında 61, 2025 yılında ise 200 kuyu için izin verilirken, DSİ tarafından açılan 13 kuyunun da devir ve kira yöntemiyle İZSU’nun kullanımına sunulduğu belirtildi. Açıklamada, İzmir’in yıllık ortalama 250 milyon metreküp içme suyu ihtiyacının yüzde 70’inin yer altı sularından karşılandığı bilgisi paylaşıldı.

Türkiye'de toplam mobil trafik miktarı bu yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 5,4 artarak 80,1 milyar dakikaya çıktı. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerinden yapılan derlemeye göre Türkiye elektronik haberleşme sektöründe mobil arama trafik miktarı artarken sabit arama trafik miktarı düşüyor.

EĞİTİM

Tıp fakülteleri dışındaki bölümlerde uygulanması planlanan, üniversitelerde eğitimi 3 yıla düşürecek düzenlemenin ayrıntılarında; yaz tatilinin 2,5 aydan 1 aya düşürülmesi, akademik takvimin ağustosa kadar sürmesi, üç sömestr tatili olması gibi ayrıntılar bulunduğu belirtiliyor.

EKONOMİ

Dünya Bankası, küresel ekonomik büyüme tahminlerini bu yıl için yüzde 2,4'ten yüzde 2,6'ya ve gelecek yıl için yüzde 2,6'dan yüzde 2,7'ye yükseltti. Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,7 ve gelecek yıl yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği bildirildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2025 yılında küresel ticaretteki zorluklara ve altın kaynaklı artışa rağmen ihracatın dirençli yapısı ile turizm gelirlerindeki güçlü performansın cari dengenin sürdürülebilir seviyelerde korunmasını sağladığını söyledi.
Şimşek, "Sanayi üretimi ve ihracatın teknoloji kompozisyonundaki iyileşmenin yanı sıra düşük enerji fiyatları, avro/dolar paritesindeki destekleyici görünüm ve attığımız yapısal adımlar sayesinde 2026 yılında da cari açığın millî gelire oranının yaklaşık yüzde 1,5 ile sürdürülebilir seviyelerde kalmasını bekliyoruz" dedi.

SANAT

Haldun Dormen'in oğlu Ömer Dormen, enfeksiyon nedeniyle bir süredir hastanede yoğun bakımda tedavi gören 97 yaşındaki usta sanatçının solunumunun daha iyi desteklenebilmesi amacıyla entübe edildiğini duyurdu.

TURİZM

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçen yıl 2 milyon 138 bin 136 kruvaziyer yolcu sayısıyla 2013 yılından sonra ilk defa 2 milyon seviyesinin aşıldığını bildirdi.

KAZA OLAYLARI

Batman'da iki otomobilin çarpışması sonucu 3 kişi öldü, 3 kişi yaralandı.