Bankacılık işlemlerinde şeffaflığı artırmayı hedefleyen yeni düzenleme kapsamında IBAN’a para transferi işlemlerinde önemli bir değişiklik hayata geçirilmeye hazırlanıyor. Daha önce 200 bin TL olarak planlanan açıklama zorunluluğu sınırının yapılan etki analizleri sonrası 400 bin TL seviyesine çıkarılması öngörülüyor. Bankacılık sektörü kaynaklarına göre uygulamanın 15 Mart 2026 itibarıyla devreye alınması bekleniyor.
Düzenleme yürürlüğe girdiğinde, gün içinde yapılan tek seferlik ya da parçalı transferlerin toplamı belirlenen limiti aşarsa kullanıcılar işlem amacını detaylı şekilde belirtmek zorunda kalacak.
20 karakterlik açıklama zorunlu olacak
Yeni uygulamaya göre internet bankacılığı, mobil bankacılık ve ATM kanalları üzerinden gerçekleştirilen transferlerde, limit aşımı durumunda en az 20 karakter uzunluğunda açıklama girilmesi gerekecek. Açıklama bölümünde transferin amacı açık biçimde ifade edilecek.
Bankalar, işlem türünü seçmeye yardımcı olacak hazır seçenekler sunacak. Ancak kullanıcı genel ifadeler içeren seçenekleri tercih ederse, işlemin niteliğini açıklayan detaylı bir metin girilmesi zorunlu olacak.
İşlem amaçları için yeni kategori seçenekleri
Düzenlemeye göre transfer işlemlerinde kullanıcıya sunulacak seçenekler arasında şu başlıkların bulunması gerekecek:
-
Gayrimenkul alım ödemesi
-
Motorlu taşıt alım ödemesi
-
Borç verme / borç ödeme
-
Hediye, bağış ve yardım ödemeleri
-
Vergi, resim ve harç ödemeleri
-
Tazminat ve sigorta ödemeleri
-
Avukatlık, danışmanlık ve müşavirlik ödemeleri
-
Sağlık ödemeleri
-
Kripto ve dijital varlık işlemleri
-
Şans oyunları ve bahis ödemeleri
-
Eğlence ve sosyal medya ödemeleri
Bu seçenekler dışında genel nitelikte bir kategori seçildiğinde kullanıcıdan ek açıklama talep edilecek.
Yüksek tutarlı transferlerde ek beyan şartı
Yeni sistem yalnızca 400 bin TL üzerindeki işlemlerle sınırlı kalmayacak. Daha yüksek tutarlı transferler için kademeli ek yükümlülükler uygulanacak:
-
2 milyon TL – 20 milyon TL arası transferlerde “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulacak.
-
20 milyon TL üzeri işlemlerde paranın kaynağına ilişkin ek bilgi ve belge sunulması gerekecek.
Yapılan açıklamanın yeterli görülmemesi halinde transfer işleminin gerçekleştirilmesine izin verilmeyebilecek.
ATM işlemleri de kapsama alınıyor
Yeni düzenleme yalnızca dijital bankacılık kanallarını değil, ATM üzerinden yapılan transferleri de kapsayacak. 15 Mart itibarıyla ATM’den yapılan işlemlerde tek seferde veya bağlantılı işlemler toplamında 400 bin TL sınırının aşılması halinde açıklama zorunluluğu uygulanacak.
Amaç: finansal şeffaflık ve suçla mücadele
Uzmanlar, düzenlemenin temel amacının finansal işlemlerde şeffaflığı artırmak ve kara para aklama ile kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi güçlendirmek olduğunu belirtiyor. MASAK tarafından başlatılan uygulamanın, bankacılık sisteminde işlem güvenliğini artırması ve şüpheli para hareketlerinin daha etkin izlenmesini sağlaması hedefleniyor.
Yeni düzenleme ile birlikte yüksek tutarlı para transferlerinde kullanıcıların işlem amacını daha açık şekilde beyan etmesi gerekecek.