Akaryakıt fiyatlarında durmak bilmeyen artış, İzmir’de hem üreticiyi hem de kent içi ulaşımı kullanan milyonlarca yurttaşı yakından ilgilendiriyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, motorinin litre fiyatına cuma gününden itibaren geçerli olmak üzere 1,43 lira zam yapılması bekleniyor. Zam beklentisi, motorine yalnızca bir gün önce gelen 1 liralık artışın ardından geldi.
Zammın pompaya yansımasıyla birlikte İzmir’de motorinin litre fiyatının yaklaşık 58 lira 63 kuruşa yükselmesi öngörülüyor. Böylece kentte motorin, son aylarda art arda gelen zamlarla birlikte tarihi seviyelere bir adım daha yaklaşmış olacak.
İzmir’de maliyet zinciri yeniden geriliyor
Motorin fiyatlarındaki artış, İzmir gibi sanayi, tarım ve liman faaliyetlerinin yoğun olduğu kentlerde daha geniş bir etki alanı yaratıyor. Özellikle Aliağa’daki sanayi tesisleri, Kemalpaşa ve Torbalı’daki lojistik merkezleri ile Menderes, Menemen ve Tire hattındaki tarımsal üretimde motorin, temel girdilerin başında geliyor.
Nakliyeciler, artan yakıt maliyetlerinin taşıma ücretlerine yansımak zorunda kalacağını belirtirken, bu durumun sebze-meyve fiyatlarından sanayi ürünlerine kadar pek çok kalemde yeni zamları beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.
Toplu ulaşım ve servisler de baskı altında
İzmir’de motorin fiyatlarındaki yükseliş, yalnızca bireysel araç sahiplerini değil, toplu taşıma ve servis taşımacılığını da yakından ilgilendiriyor. Kent genelinde öğrenci ve personel servisleri ile şehirlerarası taşımacılık yapan firmalar, art arda gelen zamların sürdürülebilirliği zorladığını dile getiriyor.
Ulaşım sektöründe faaliyet gösteren bazı işletmeler, mevcut maliyetlerle fiyatları sabit tutmanın her geçen gün zorlaştığını, yeni zam dalgasının bilet ve servis ücretleri üzerinde baskı yaratacağını kaydediyor.
İzmirli sürücüler neyle karşı karşıya?
Yeni zamla birlikte İzmir’de motorin fiyatı, son bir ayda birkaç kez yükselmiş olacak. Özellikle uzun mesafe yol yapan sürücüler, ticari araç kullanıcıları ve kırsalda üretim yapan çiftçiler için motorin gideri, toplam maliyetin en büyük kalemlerinden biri haline gelmiş durumda.
Kentte yaşayan birçok yurttaş, akaryakıt zamlarının artık yalnızca ulaşımı değil, pazardaki fiyatlardan kiraya kadar her alana dolaylı olarak yansıdığını ifade ediyor.
Fiyatlar neden sürekli artıyor?
Uzmanlara göre akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin arkasında birden fazla neden bulunuyor. Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanma, döviz kurundaki yukarı yönlü seyir ve vergi kalemleri, motorin fiyatlarının temel belirleyicileri arasında yer alıyor. Buna ek olarak, rafineri ve dağıtım maliyetlerindeki artış da pompa fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatları belirlenirken gümrüksüz rafineri fiyatı esas alınıyor. Bu fiyata ÖTV ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payı ekleniyor, ardından KDV uygulanarak nihai satış fiyatı oluşturuluyor. Gümrüksüz rafineri fiyatı ise Akdeniz piyasasında oluşan günlük ürün fiyatları ve dolar kuru dikkate alınarak hesaplanıyor.
İzmir’de zam endişesi büyüyor
Motorine beklenen yeni zam, İzmir’de yaşayan yurttaşların bütçesini bir kez daha zorlayacak. Özellikle tarım, sanayi ve taşımacılığın iç içe geçtiği kentte, akaryakıt fiyatlarındaki her artış zincirleme etki yaratarak hayat pahalılığını derinleştiriyor.
Sektör temsilcileri, petrol ve döviz piyasalarında kısa vadede bir rahatlama görülmemesi halinde akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığın devam edebileceği uyarısında bulunuyor.