Sonuç bildirgesinde özetle; “Hak ve özgürlüklerin kısıtlandığı Olağanüstü Hal dönemlerinde kapsamlı anayasa değişiklikleri yapmak Anayasa normlarına uygun olmadığı gibi; bugüne kadar çeşitli kesimlerce yapılan çalışmaları yok sayan bu teklifin bir toplumsal sözleşme niteliği taşıması ihtimali uzaktır. Kuvvetler ayrılığına, denetim ve denge mekanizmalarına son veren bu teklifin hukuk devletine, bağımsız yargıya, demokrasiye ve toplumsal huzura hiçbir yarar sağlamayacağı gibi doğrudan zarar vereceği açıktır. Metnin Anayasanın değiştirilemez maddelerine de aykırı olduğu açık ve nettir” denildi.
***
22 Temmuz’da 3 ay süreli OHAL ilan eden hükumet, bu süreyi 19 Ekim’de 3 ay uzattı.
OHAL döneminde 12 Kanun Hükmünde Kararname çıkarıldı.
Çıkarılan bu kararnameler ile ne mi oldu?
4 aylık OHAL döneminde FETÖ ve PKK ile iltisakı olduğu gerekçesiyle 118 bin 837 kişi hakkında işlem başlatıldı. Haklarında soruşturma başlatılan kamu görevlilerinden 85 bin 771 kişinin kamudaki görevine son verildi. Bunlardan 46 bin 117 tanesi görevinden uzaklaştırıldı ve haklarındaki işlem devam ediyor. 70 binden fazla mağduriyet başvurusu yapıldı. 18 bin 258 kişi görevine iade edildi.
OHAL'den önce cezaevlerindeki toplam tutuklu ve hükümlü sayısı yaklaşık 180 bin iken, OHAL sonrası sayı 215 bini buldu. OHAL KHK’si ile cezaevlerindekilerin 1 yıl erken koşullu olarak salıverilmesi düzenlemesinden 30 binden fazla tutuklu yararlandı. Ancak tutuklamalar devam ettiğinden cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlü sayısı 195 bine çıktı.
***
HSYK, 14 Kasım tarihli açıklamasına göre, 3 bin 696 hâkim ve savcıyı açığa aldı. Bunların arasında 173’ü yüksek yargı organlarından olmak üzere 3 bin 456 kişi hakkında ihraç kararı verildi. Hakkında soruşturması devam eden 240 hakim ve savcının 203’ü ise 15 Kasım tarihli HSYK Genel Kurulu kararı ile ihraç edildi. Kalan 47 hakim ve savcı hakkında soruşturma devam ediyor. 2 bin 263 hâkim ve savcı ile 142 Danıştay ve Yargıtay üyesi de tutuklandı.
KHK’lerle toplamda 30 bin 382 öğretmen ihraç edildi. 6 bin 7 öğretmen daha sonra göreve iade edildi. Bin 60 özel okul, 345 özel öğretim kurumu ve 844 özel öğrenci yurdu olmak üzere toplam 2 bin 249 özel kurum ile 15 üniversite kapatıldı. Bu üniversitelerdeki 64 bin 533 öğrenciden, 20 bin 110’u devlet üniversitelerine, 25 bin 732’si ise vakıf yüksek öğretim kurumlarına yerleştirildi. Toplamda 45 bin 979 üniversite öğrencisi yüksek öğrenimine devam etti. Kalan 18 bin 554 üniversite öğrencisi ise yatay geçiş yaptı ya da üniversite eğitimini tamamlamadı. Rektör adayları listesinin YÖK tarafından hazırlanması, Cumhurbaşkanlığı’nın bu liste içinden atama yapmasına yönelik düzenleme KHK ile yapıldı. YÖK’ün verdiği listeyi beğenmemesi durumunda Cumhurbaşkanı’na istediği profesörü istediği üniversiteye atama yetkisi verildi. Toplam 3 bin 850 öğretim üyesi de bulundukları yüksek öğretim görevlerinden ihraç edildi.
İçişleri Bakanlığı’na KHK ile belediyelere kayyım atama yetkisi verildi. Bu kapsamda 39 belediyeye kayyım atandı. DBP’li belediyelerin kayyımları mülki idare amirleri arasından, daha önce görevlendirmesi yapılan 3 AKP’li belediyenin kayyımı ise belediye meclislerinin mevcut AKP’li üyeleri arasından belirlendi.
***
OHAL döneminde terör saldırıları da durmadı. 1 Ağustos’ta Bingöl’de seyir halinde çevik kuvvet aracına PKK tarafından saldırı düzenlendi. 7 polis şehit oldu. 18 Ağustos’ta Elazığ Emniyet Müdürlüğü’ne düzenlenen PKK saldırısında üç polis şehit oldu, 217 kişi yaralandı. 20 Ağustos’ta Gaziantep’te sokakta yapılan düğünde kalabalığın arasına karışan canlı bomba 54 kişiyi öldürdü, 91 kişiyi yaraladı. 26 Ağustos’ta Cizre Emniyet Müdürlüğü’ne yapılan PKK saldırısında 11 polis şehit oldu, 78 kişi yaralandı. 9 Ekim’de Hakkâri Şemdinli Durak jandarma karakoluna düzenlenen saldırıda 10’u asker 15 kişi şehit oldu, 13’ü asker 26 kişi yaralandı. 4 Kasım’da Diyarbakır’da emniyet müdürlüğü saldırısında 10 sivil, iki polis şehit oldu, 100 kişi yaralandı. 10 Kasım’da Mardin Derik Kaymakamlığı’na düzenlenen saldırıda Derik Belediyesi’ne kayyım olarak atanan kaymakam Muhammed Safitürk şehit oldu, iki kişi yaralandı. 24 Kasım’da Adana Valiliği’ne düzenlenen saldırıda iki kişi yaşamını yitirdi. 33 kişi yaralandı. 10 Aralık’ta düzenlenen saldırıda İstanbul Beşiktaş’ta düzenlenen saldırıda 36’sı polis, 44 kişi yaşamını yitirdi, 155 kişi yaralandı.
Ve son olarak Kayseri'de hafta sonu iznine çıkan komandoların bulunduğu halk otobüsünün kırmızı ışıkta durduğu sırada yanında bombalı araç patlatıldı. 14 Mehmetçik şehit oldu.
***
Bu halde Anayasa değişikliği için referanduma gidilmesi olasılığı var.
OHAL'ın kendisi sorun oldu.
Biz hala başkanlık derdindeyiz.
OHAL anayasasından çıkacak başkan, ne kadar demokratik olur?
Orasını da tarih yazacak...