Memet Fuat'ın 1963’ten 73’e değin yayımladığı “Türk Edebiyatı” bir yıllıktan öte seçki özelliği taşır. Bir yıl içinde yayımlanan şiir, öykü, eleştiri türünde ürünlerden örnekler seçilmiştir.
Varlık Dergisi yazın, sanat, ekin alanında bir öncü dergidir. 93 yıldan bu yana yayımını sürdüren Varlık’ın Yaşa Nabi Dönemi ayrıcalıklı sayılır.
Cep kitapları, şiir, öykü, roman, inceleme, çeviri, deneme, anı, mektup alanında ne çok yazın emekçisini günümüze taşımıştır.
VARLIK YILLIK’ları (1960-1981) yıl içindeki yazın, sanat, bilim, ekin, siyaset alanında oylumlu yapıtlardı.
NESİN EDEBİYAT YILLIĞI’nı Aziz Nesin hazırlardı. 1979-1985 yılları arasında düzenli yayımlanan yılık, salt yazınsallığı önceler, başka türler yıllıkta yer almazdı.
***
Yazınımızda şiire ayrılan yıllıkların ilki 1993'te Mehmet H. Doğan tarafından hazırlandı. 1993-2000 yılları arasında ADAM SANAT dergisinin, sonraki üç cildi de KİTAP-LIK dergisinin eki olarak verildi.
Doğan’ın hazırladığı yıllıklar kuşkusuz olumlu yansımaların yanında çok eleştiriler, tepkiler de aldı.
Sanırım şiir yıllıklarının değişmez yazgısı bu. Oysa yıl içinde tüm dergilere ulaşmak, şairlerle buluşmak, şiirleri okumak olanaklı değil. Bu bağlamda şiir yıllıkları hem dergileri gün yüzüne çıkarmak hem onları okurla buluşturmak, yıl içindeki şiir devinimlerini, şiir kitaplarını izlemek, bilgilenmek açısından önemli bellek tutanağıdır.
Gerçekten bu yıllıkları hazırlayan daha çok bir kişi olduğu için, öznel ya da nesnel seçimlerin tartışması da birlikte gelişir.
Ne yazık ki son yıllarda yayınevleri bu yokuşu zorlu, eleştirisi ve tepkisi çok, okuru az yıllıkları yayımlamaktan uzak duruyor.
Geçmişte Mehmet H. Doğan, Bâki Asiltürk, Şeref Bilsel-Cenk Gündoğdu, Veysel Çolak, Mustafa Fırat, Fergun Özelli-Hayri Yetik, Mustafa Ergin Kılıç gibi yazın emekçilerinin hazırladıkları şiir yıllıklarını anmadan geçemeyiz.
Bugün iki şiir yılığından kısaca söz etmek istiyorum. Birini edindiğim diğerini sanal ortamdan izlediğim iki yıllıktan.
NACİ BAHTİYAR’DAN: “2025’TEN KALANLAR 2026 ŞİİR YILLIĞI”
Şiirleri, yazıları Akatalpa, Berfin Bahar, Mor Taka, Mühür, Sincan İstasyonu, Şiiri Özlüyorum, Yazılıkaya gibi yazın-sanat dergilerimde yayımlanan Naci Bahtiyar, bu yıl üçüncü kez şiir yıllığına imza atıyor.
Naci Bahtiyar, Çorum’da eğitimci, yönetici olarak görevini sürdüren bir şair, yazar. Şey Kitap Yayınları’ndan çıkan “2025’ten Kalanlar 2026 Şiir Yıllığı”, Türk şiirinin güncel görünümünü sunuyor yine.
Yıllıkta, 2025 yılı boyunca Türkiye genelinde yayımlanan 45 yazın-sanat dergisinden seçilen 158 şairin şiiri yer alıyor.
Bahtiyar’ın seçkisinde her şair için bir değerlendirme yazısının bulunması, bence yıllığın oldukça yoğun bir çalışmayla, emekle ortaya koyduğunu da gözler önüne seriyor.
Naci Bahtiyar’ın “Son Söz”üne hak vermemek de olanaksız: “Düşman kazanma sanatı olan yıllık hazırlama yolculuğunun üçüncü ve son seferidir.
Bu sanatla yeterince düşman kazandığımı düşünüyorum.”
YEPREM TÜRK’TEN “TÜRK ŞİİRİ 2025 YILLIĞI”
Yeprem Türk adını duymuşluğum var; ancak çok iyi tanıdığımı, bildiğimi söyleyemem. Bu yüzden yayımladığı yıllık üzerine yorum yapmayı da doğru bulmuyorum.
Sanal ortam paylaşımlarında olumlu yansımaların yanında tepki ve eleştirilerin de olduğunu gördüm, okudum.
Bilsen Başaran, İlkiz Kucur Taşdelen, Arzu K.Ayçiçek dostlarım eleştiri ve tepkilerini dile getirmişlerdi. Bu tepkilere Hülya Soyşekerci, Salim Çetin, Gülseren Engin Ünsün dostlarımız da destek vermişti.
Lütfiye Aydın dostumun bu bağlamda verdiği yanıt dikkatimi çekti; paylaşmak isterim: “Kasıtlı olduğunu sanmıyorum. Ya üşengeçlikten ya da dikkatsizliktendir. Bu nedenle seçkiler beni ne üzer ne de sevindirir. ‘Ne seçkiler gördüm zaten yok’ hükmündeydiler.”