İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin (İGC), Konak Belediyesi iş birliğiyle bu yıl 9’uncusunu “Savaşta ve Barışta Çocuk – Duy Sesimi” temasıyla düzenlediği Eflatun Nuri Ulusal Karikatür Yarışmasının ödül töreni, Ahmet Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) gerçekleştirildi.
Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu ile İGC Başkanı Dilek Gappi’nin ev sahipliğindeki törene; CHP İzmir İl Başkanvekili Murat Aydın, CHP İzmir Milletvekili Ednan Arslan, Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay, İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz, BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş, DEVA Partisi İzmir İl Başkanı Aybar Uygur, Basın Konseyi Başkanı Pınar Türenç, İGC Önceki Dönem Başkanı Misket Dikmen, yarışmanın Genel Koordinatörü Karikatürist Sadık Pala, Eflatun Nuri’nin kızı Sema Çağlar, Mustafa Bora’nın kızı Maya Bora ile çok sayıda davetli katıldı.
Mutlu: İçinde bulunduğumuz karanlıkta hiçbir iş kolay değil
Tutuklu gazetecilerin mücadelesinin dile geldiği, Gazze başta olmak üzere savaşın en ağır yükünün taşıyan çocukların bir kez daha hatırlandığı ödül töreninin açılışında konuşan Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, kararlılık vurgusu yaptı. Yarışmanın sürekliliğinin ise her anlamda önem taşıdığına dikkat çeken Başkan Mutlu şöyle konuştu:
“Bu sürekliliği çok önemsiyoruz. Bizden önce başlayan ve 9 yıldır kesintisiz devam eden bu yarışma biliyoruz ki bundan sonra da hiç ara vermeden sürecek. Yarışmaların gelenekselleşmesi çok zordur ama gerçekten gelenekselleşmiş, çok kıymetli eserlerin katıldığı bu yarışmanın ayrı bir önemi var. Bir yandan 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü. Bugün gazetecilik mesleği, pek çok meslek gibi çok zor şartlarda devam ediyor. İçinde bulunduğumuz karanlıkta hiçbir iş kolay değil kuşkusuz. Bir yandan da karikatür gibi çok kıymetli bir sanat alanını bu vesileyle ödüllendiriyoruz. Bu sanatın Türkiye’deki en büyük isimlerinden Eflatun Nuri’nin adına bu ödülün düzenlenmesi de kuşkusuz çok anlamlı. Eflatun Nuri, yaşamı boyunca bu gücü ustalıkla kullanan, mizahı bir toplumsal duruşa çevirebilen önemli bir isim. Bu yıl Türkiye’nin dört bir yanından çok güzel eserler geldi. Emeğiyle, yaratıcılığıyla bu yarışmaya katılan tüm karikatüristleri kutluyorum ve teşekkür ediyorum, bizleri destekledikleri için. Gazeteciler Cemiyetiyle görüştüğümüzde bu yılın portre konusunu Fatih Altaylı olarak belirlemek istediler. Fatih Altaylı, basın özgürlüğünün son dönemde ne durumda olduğuna ilişkin simge isimlerden.”
“Çocuklarımızın sesi olmaya, gazetecilerin özgür duruşunu savunmaya, sanatın gücünü yaşatmaya kararlıyız”
Savaşın yıkıcı gücünün en çok çocukların etkilediğini, bu durumu yarışmaya katılan eserlerin çarpıcı bir şekilde ortaya koyduğunu dile getiren Başkan Mutlu, “Savaştan en çok etkilenenlerin çocuklar olduğunu da hiçbir zaman unutmadık, unutmuyoruz. Sergideki karikatürler çok çarpıcı. Her şeyden habersiz, bu savaş ortamının hiçbir şekilde yaratanı ya da bir tarafı olmayan çocuklarımızın ne kadar çok etkilendiğini, ne kadar zedelendiğini gösteren karikatürlerle bu konunun bir kez daha gündeme gelmesi anlamlıydı. Çocuklar hep en ağır bedelleri ödüyorlar savaşlarda. Karikatüristlerimizin çizgileri, bombaların gölgesinde büyümek zorunda kalan çocukları bize anlatıyor. Çocukların yaşadığı acılar, barış talebimizin ne kadar önemli olduğunu bir kere daha vurguluyor. Bugün, bu salonda bir araya gelen bizler Çalışan Gazeteciler Günü vesilesiyle bir aradayız belki ama bir kere daha hem çocuklarımızın sesi olmaya, hem gazetecilerin özgür duruşunu savunmaya, hem de sanatın gücünü yaşatmaya kararlıyız" dedi.
Gappi: “Türkiye’nin en büyük sorunu hakikat”
İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, törende yaptığı konuşmada, gazetecilik ve karikatür sanatının önemine vurgu yaptı. Gappi, “Bu akşam, dünyanın en zor ama en onurlu iki mesleğinin temsilcileri olarak sizlerin karşısındayız. Biri hayatı pahasına hakikatin peşinden giden gazeteciler, diğeri kelimelerin susturulduğu yerde çizgileriyle hakikati haykıran karikatüristlerdir” dedi.
"10 Ocak Bayram değil, direniş günü"
Gappi, 10 Ocak’ın anlamına dikkat çekerek, gazetecilerin tarihte haklarını kazandığı bu günün artık bir bayram değil, bir direniş günü olduğunu belirtti:
"İzmirli Eflatun Nuri ustamızın adını verdiğimiz ve 9. Düzenlemekten büyük kıvanç duyduğumuz yarışmamıza bu yıl 120 karikatürist, 233 eserle katıldı. Her biri, çizginin ne kadar güçlü bir ifade aracı olduğunu bir kez daha bizlere gösterdi. Bu yarışmayı 10 Ocak’da yapıyoruz çünkü gazetecilerin tarihte haklarını aldığı bu tarihi gün günümüzde artık bir bayram değil bir direniştir. Gazetecilerin tarihte haklarının ilk kez verildiği 212 sayılı yasa ile kendilerine yüklenen sorumlulukları kabul etmek istemeyen 9 gazetenin patronunun gazetelerini 3 gün kapatma kararları üzerine gazetecilerin boykot boyunca “Basın” adlı gazeteyi yayımlayarak gerçekleştirdiklerin direnişin adıdır 10 Ocaklar. Ve bu mücadeleyi Türkiye’de bire bir yaşayan ender tanıklardan biri basın çınarımız sevgili Öcal Uluç’u sahneye davet ediyorum."
"10 Ocak ruhunu her gün yaşıyoruz"
Gappi, gazetecilerin mesleklerini sürdürürken karşılaştıkları zorluklara değinerek
"Gazeteciler olarak 10 Ocak ruhunu, her gün yaşıyor ve bu koşullar altında hala canla başla mesleğini yapma mücadelesi veren tüm gazetecilerin hakları için mücadele etmeyi sürdürüyoruz. Ancak bu görevi yapmak her zaman zordu şimdi bedeli daha da ağırlaştı. 2025 Ocak ayından bu yana 94 gazeteci hakkında gözaltı kararı verildi. 213 ayrı ceza davasında yüzlerce gazeteci yargılandı. Daha dün bir meslektaşımız Aydın’da kurşunlandı. Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün yayımladığı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre Türkiye, 2025 yılında 180 ülke arasında 159’uncu sırada yer aldı. Raporda ülkemizin durumu “çok vahim” diye geçiyor." diye konuştu.
Cezaevindeki Meslektaşlara Selam
İGC Başkanı Dilek Gappi konuşmasında, düşünceleri nedeniyle tutuklu bulunan gazetecilere de selam gönderdi:
"Halen cezaevlerinde 11 meslektaşımız bulunuyor. Ve buradan sadece düşünceleri nedeniyle tutuklu bulunan meslektaşlarımız Merdan Yanardağ, Enver Aysever başta olmak üzere 11 meslektaşımıza selam gönderiyorum. Aslında sayı 12’ydi. Yaklaşık 15 gün önce bir meslektaşımız, Fatih Altaylı tahliye oldu. O demir parmaklıklar ardındayken “Mustafa Bora Özel Ödülü”nün portre konusunu sayın Altaylı olarak belirlemiştik. Birbirinden kıymetli eser yağdı."
Bu Yılın Teması: Çocuklar
Gappi, yarışmanın bu yılki teması ve savaşın çocuklar üzerindeki etkilerini şöyle anlattı:
"Bu yılın teması da çok öneml. Bilhassa“Savaşta ve Barışta Çocuk – Duy Sesimi” dedik. Savaşın da barışın da en ağır yükünü çocuklar taşıyor. Bombaların gölgesinde büyüyen, göç yollarında kaybolan, açlıkla, yoksullukla, korkuyla tanışan çocuklar. Gazze’deki büyük insanlık dramında öldürülen çocukların sayısı 20 bini aştı. Gazze’de çocuk olmak, daha doğarken hayata yenik başlamak demek. Bu yüzden bu gece ödül kazanan tüm çizgiler; başta Gazze’de susturulan çocukların nefesi, haykırışı ve tanıklığıdır."
Gerçek Gazetecilik Ölmeyecek
"Kim ne derse desin gerçek gazetecilik, hakikatin peşinden giden, tarihe not düşen gazetecilik ölmedi ölmeyecek. Asla izin veremeyiz çünkü sorumluluğumuz var. Ocak ayındayız. Bu uğurda hayatlarını kaybeden Metin Göktepe, Hrant Dink, Onat Kutlar, Uğur Mumcu olmak üzere tüm basın şehitlerine söz verdik vazgeçemeyiz. Vazgeçemeyiz çünkü Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün dedği gibi Cumhuriyet ve Basın birlikte yükselir. İkisinin de düşmesine asla izin vermeyeceğiz. O yüzden vazgeçemeyiz, vazgeçmeyeceğiz."
Mesleğin duayeni Öcal Uluç, 1961 yılındaki 10 Ocak sürecini anlattı
İGC Başkanı Dilek Gappi, konuşması esnasında Duayen Gazeteci Öcal Uluç’u sahneye davet etti. Uluç, 1961 yılındaki 10 Ocak sürecinde yaşananları anlattı. O dönemdeki 9 gazete patronunun 212 sayılı yasayı kabullenmek istemediğini dile getiren Uluç, “Gazetelerini 3 gün kapattılar ama meslektaşlarımız bu süreçte Basın Gazetesi’ni çıkardı” diye konuştu.
“Karikatürle dolu parlak günlere yeniden kavuşuruz”
Yarışmanın Genel Koordinatörü Sadık Pala ise yaptığı konuşmada karikatüristlerin yaşadığı zorluklara değinerek emek veren herkese teşekkür etti.
Ödül töreninin ardından Evrim Ateşler ‘Mikis Theodorakis ile Yüzyıl’ konseri ile dinleyenlere unutulmaz anlar yaşattı.
ÖDÜLLER SAHİPLERİYLE BULUŞTU
Bu yılın ödül kazananların listesi ise şu şekilde:
Birincilik Ödülü: Mehmet Kahraman
İkincilik Ödülü: Muhammet Şengöz
Üçüncülük Ödülü: Mustafa Kurmalı
Konak Belediyesi Özel Ödülü: Yüksel Can
Jüri Özel Ödülü: Önder Önerbay
İzmir Gazeteciler Cemiyeti Özel Ödülü: Hikmet Çil
Mustafa Bora Portre Özel Ödülü: Musa Keklik, Halit Kurtulmuş, Serhat Kurt
Karikatür Sanatına Katkı Ödülü: Eray Özbek