İnci ONGUN/Sağlık sisteminde yaşanan sorunlar her geçen gün yenileriyle gündemde. Yaklaşık 1800 hasta yatak kapasitesi, 1500’e yakın doktoru ve binlerce sağlık çalışanıyla Türkiye’nin en büyük sağlık kampüslerinden Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde yaşanan sorunlar şaşkınlıkla karşılanıyor. Yurdun dört bir yanından hasta ağırlayan hastane, yaşanan altyapı sorunlarından randevu problemine, personel yetersizliğinden hijyen endişelerine kadar birçok aksaklıklarla gündemde.
TRAFİĞİN ORTASINDA SEDYEYLE HASTA
Hasta yakınlarının görüntü ve fotoğraflarla belgelediği anlatımlara göre bazı hastalar eski bina ile yeni bina arasında sedye ile taşınıyor.
Ameliyat için eski binadan yeni binaya götürülen hastaların, açık alanlardan ve araç trafiğine açık güzergâhlardan geçirildiği ifade ediliyor. Ameliyat sonrası hastalar aynı güzergâh üzerinden tekrar servislerin bulunduğu bölümlere taşınıyor.
HASTANE Mİ ENFEKSİYON MERKEZİ Mİ?
Hastanenin ana binasında bulunan yataklı servislerde ameliyat sonrası hastane mikrobu kaptığı için izolasyon altına alınan hastaların kaldığı odalar bulunuyor. Servis katlarının büyük bölümünde birden fazla odanın bu hastalar için ayrıldığı görülüyor.
Ameliyata giren bazı hastaların operasyonun ardından hastane mikrobu kaparak bu izole odalara alındığı ve tedavilerinin bu odalarda sürdürüldüğü görülüyor.
TUVALETTEN GELEN KİRLİ SU TAVANDAN AKIYOR
Hastanenin bazı servislerinde tuvaletlerden gelen kirli suyun tavanlardan sızdığı görülüyor. Eskiyen tesisat nedeniyle yaşanan bu sızıntıların, personel eksikliği nedeniyle günlerce giderilemediği ifade ediliyor. Tuvaletlerden gelen kirli suyun tavandan damladığı bu odalarda hastalar tedavi görmeye devam ediyor. Servislerde boş oda bulunmadığı için bazı hastaların kirli su sızıntısının yaşandığı odalarda kalmak zorunda kaldığı görülüyor.
ARIZALI TUVALETLER ÇÖP POŞETİYLE KAPATILDI
Ege Üniversitesi Hastanesi ana binasında bulunan İç Hastalıkları Servisi’ndeki tuvaletler arıza nedeniyle kullanım dışı durumda. Arızalı tuvaletlerin kapıları siyah çöp poşetleriyle kapatılmış halde. Serviste tedavi gören hastalar, refakatçiler ve ziyaretçiler tuvalet ihtiyaçlarını gidermek için diğer katlardaki tuvaletleri kullanmak zorunda kalıyor. Bu durum farklı servislerden gelen çok sayıda kişinin aynı tuvaletleri kullanmasına neden oluyor. Özellikle enfeksiyon riski taşıyan hastaların bulunduğu servislerde aynı tuvaletlerin ortak kullanımı hijyen açısından ciddi endişe yaratıyor. Hasta yakınları, hastane ortamında hijyenin korunmasının bu koşullarda oldukça zorlaştığını dile getiriyor.
SERVİSLERDE ORTAK TUVALET KULLANIMI
Hastanenin ana binasındaki servislerde hastalara özel bir tuvalet bulunmuyor. Servislerde yer alan tuvaletleri odalarda yatan hastalar, refakatçiler ve ziyaretçiler birlikte kullanıyor. Gün içinde çok sayıda kişinin kullandığı bu tuvaletlerin çoğu zaman kirli olduğu ve bazı arızalar nedeniyle düzenli çalışmadığı görülüyor. Özellikle enfeksiyon riski taşıyan hastaların bulunduğu servislerde bu durum hijyen açısından ciddi tartışma yaratıyor.
PERSONEL YETERSİZLİĞİ ŞİKAYETİ
Hastanede görev yapan sağlık çalışanlarının sayısı mevcut hasta yoğunluğuna yetişmekte zorlanıyor. Özellikle acil servis, servis katları ve temizlik hizmetlerinde personel sayısının yetersiz olduğu dikkat çekiyor. Acil serviste görev yapan temizlik personelinin yalnızca iki kişi olduğu ifade edilirken, yoğunluk nedeniyle temizlik hizmetlerinin aksadığı ve personelin iş yükünün oldukça ağır olduğu görülüyor. Yoğunluk nedeniyle bazı birimlerde hemşire ve yardımcı sağlık personeli aynı anda çok sayıda hastayla ilgilenmek zorunda kalıyor. Bu durum sağlık çalışanlarının iş yükünü artırırken hastaların bekleme sürelerinin de uzamasına neden oluyor.
ACİLDE YATAK BEKLEYEN HASTALAR
Servislerde yer bulunamadığı için bazı hastaların acil servis alanında uzun süre yatış beklemek zorunda kaldığı belirtiliyor. Özellikle şehir dışından gelen hastalar için bu durum ciddi mağduriyetlere yol açabiliyor.
MR İÇİN 1 YIL SONRASINA RANDEVU
Hastaların en çok şikâyet ettiği konulardan biri de MR ve bazı görüntüleme işlemleri için randevuların aylar hatta bir yıl sonrasına verilmesi. Hasta yakınları bu sürenin özellikle acil tedavi gerektiren hastalar için büyük bir mağduriyet yarattığını ifade ediyor. Öte yandan parası olan vatandaşlar 1.771,05 TL ödeyerek randevularını birkaç ay sonrasına öne alabilirken, parası olmayan hastalar bir yılı aşkın süre beklemek zorunda kalıyor. Bu durum sağlık hizmetine erişimde ekonomik eşitsizlik tartışmasını da beraberinde getiriyor.
GECE SAATLERİNDE GÜVENLİK TARTIŞMASI
Hasta yakınlarının aktardığına göre gece saatlerinde hastane bahçesi, ameliyathane önleri ve bazı bekleme alanlarında evsiz kişilerin barındığı görülüyor. Ayrıca madde kullandığı iddia edilen bazı kişilerin de bu alanlarda bulunduğu öne sürülüyor.
SAĞLIK SİSTEMİ ELEŞTİRİSİ
İzmir Tabip Odası Başkanı Uzman Dr. Fahri Yüce Ayhan ise yaşanan sorunların sağlık sisteminin genel yapısıyla ilişkili olduğunu belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Türkiye’de sağlık alanındaki politik tercihler, Sağlık Bakanlığı’nın kamusal sağlık hizmetini planlayan bir kurumdan ziyade sağlık sektörüne finans aktarımı sağlayan bir yapıya dönüştüğü yönünde eleştirilere neden oluyor. Sağlık bütçesinin önemli bir kısmının şehir hastaneleri ve özel sektöre yönelmesi kamu hastanelerini kaynak açısından zor durumda bırakıyor.”
Üniversite hastanelerinin normal şartlarda sağlık sisteminin en üst basamağını oluşturduğunu hatırlatan Ayhan, sevk sisteminin işlememesi nedeniyle bu kurumların kapasitesinin üzerinde hasta yükü taşıdığını söyledi: “Üniversite hastanelerinin ileri düzey tedavi, eğitim ve araştırma merkezi olması gerekirken bugün üçüncü basamağı gerektirmeyen başvurularla yoğunluk artıyor. Bu durum hem hizmet kalitesini hem de eğitim ve araştırma faaliyetlerini olumsuz etkiliyor.” Hastanelerdeki altyapı sorunlarının sağlık hizmetini doğrudan etkilediğini belirten Ayhan, “Hastane enfeksiyonları dünyanın her yerinde görülebilir ancak fiziksel koşulların yetersiz olması bu riskle mücadeleyi zorlaştırır. Tesisat sorunları, bina kusurları ve biyogüvenlik eksiklikleri mutlaka giderilmelidir” dedi. Acil servislerde yaşanan yoğunluğun da sistemsel bir soruna işaret ettiğini ifade eden Ayhan, “Acil servislerin acil olmayan hastalara da hizmet vermek zorunda kalması sağlık sistemini zorlayan en önemli nedenlerden biri. Hasta şikâyetlerinin ve sahadaki gözlemlerin yöneticiler tarafından dikkate alınması ve liyakat temelli bir yönetim anlayışıyla çözüm üretilmesi gerekiyor” diye konuştu.
“SAĞLIK SİSTEMİ ÖZELLEŞTİRMEYE DOĞRU GİDİYOR”
Birlik Sağlık Sen Genel Başkanı Ahmet Doğruyol, Türkiye’de sağlık sisteminin giderek kamucu anlayıştan uzaklaştığını belirterek şunları söyledi: “Türkiye’de sağlık sistemi her geçen gün özelleştirmeye doğru ilerliyor. Bunun temel nedeni kamunun sağlık hizmetlerinden adım adım geri çekilmesidir. Kamu hastanelerine yeterli yatırım yapılmaması, yükün üniversite hastanelerinin üzerine binmesine yol açıyor. Son yıllarda yatırımların büyük bölümünün şehir hastanelerine yönelmesi mevcut kamu hastanelerinde fiziki ve personel sorunlarını artırdı.”
Randevu krizinin önemli nedenlerinden birinin sevk zincirinin uygulanmaması olduğunu ifade eden Doğruyol, “Vatandaş doğrudan uzman hekime başvurabildiği için sistemde ciddi bir yığılma oluşuyor. Bu da gerçekten ihtiyacı olan hastaların randevu bulmasını zorlaştırıyor” dedi. Üniversite hastanelerinde personel eksikliğinin kronik hale geldiğini vurgulayan Doğruyol, yoğun çalışma koşullarının sağlık çalışanlarını meslekten uzaklaştırdığını belirterek, “Özellikle acil servisler ve bazı kritik birimlerde çalışanlar ağır iş yükü nedeniyle görevlerinden ayrılıyor. Yatak yetersizliği nedeniyle hastalar günlerce acil servislerde beklemek zorunda kalabiliyor” ifadelerini kullandı. Hastanelerde güvenlik ve sosyal sorunların da arttığını söyleyen Doğruyol, kış aylarında evsiz vatandaşların hastanelerde barınmasının hem güvenlik hem de hijyen açısından yeni problemler doğurduğunu dile getirdi.
