Ramazan ayında günün en çok beklenen anı, kuşkusuz iftar vakti. Gün boyu tutulan oruç, sadece aç ve susuz kalmakla sınırlı olmayan bir ibadet olarak görülür; sabır, şükür ve paylaşma duygusunu büyütür. Bu nedenle orucu açarken söylenen sözlerin de ayrı bir anlamı vardır. İftar sofrasına oturmadan hemen önce yapılan dua, hem günün ibadetini tamamlayan bir niyet tazelemesi hem de rızka şükür olarak kabul edilir.
İftar duasını arayanların sayısı özellikle iftara dakikalar kala artıyor. Çünkü birçok kişi, gün içinde yoğunluk nedeniyle ezberindeki duayı tazelemek istiyor; bazıları da Arapça okunuşu ve Türkçe anlamını birlikte öğrenerek daha bilinçli okumayı tercih ediyor. Ramazan’ın manevi atmosferinde dua etmek, sadece bireysel bir alışkanlık değil; aile içinde, sofrada, kalabalık iftarlarda ortak bir ritme dönüşüyor.
İftar duası ne zaman okunur, nasıl bir niyet taşır?
İftar duası, ezan okunmadan hemen önce veya ezanla birlikte orucu açmadan önce okunur. Bazı kişiler önce duayı yapıp ardından hurma ya da suyla orucunu açar; bazıları ise “Bismillah” diyerek orucunu açtıktan sonra dua etmeyi tercih eder. Her iki uygulama da toplumda yaygın şekilde görülür.
Burada esas olan, orucu açarken kalpteki niyeti tazelemek ve rızkın sahibini hatırlamaktır. Özellikle “Senin rızan için oruç tuttum” cümlesi, ibadetin yönünü netleştirir. İftar anında yapılan dua; gün boyunca tutulan oruç ibadetinin kabulü, affa vesile olması ve sofradaki nimetin bereketlenmesi için bir yakarış olarak anlaşılır.
İftar duasının Arapça okunuşu
İftar vaktinde en sık okunan metinlerden biri, şu şekilde aktarılır:
Allahümme leke sumtu ve bike âmentü ve aleyke tevekkeltü ve alâ rızkıke eftartü ve savme'l-Ğadi min şehri Ramazane neveytü, feğfirlî mâ kaddemtü ve mâ ahhartü.
Bu dua, birçok evde iftar öncesi yüksek sesle okunur ve sofradaki herkes “âmin” diyerek eşlik eder. Duygusal olarak da güçlü bir an yaratır: Günün yorgunluğu, açlığın sabrı ve sofraya konulan rızık, aynı cümlede buluşur.
İftar duasının Türkçe okunuşu ve anlamı
Duanın Türkçe karşılığı, iftar duasını anlamıyla birlikte okumak isteyenler için önemli bir rehberdir:
Allah’ım! Senin rızan için oruç tuttum, sana inandım ve sana güvendim. Senin rızkınla orucumu açtım ve Ramazan ayının yarınki orucuna da niyet ettim. Benim geçmiş ve gelecek günahlarımı bağışla!
Bu metinde özellikle Allah’ın rızası, iman, tevekkül ve rızık vurgusu öne çıkar. Yalnızca “bugünün orucu” değil, “yarının orucuna niyet” ifadesiyle süreklilik duygusu da güçlenir. İftar anında bu sözleri içtenlikle söylemek, birçok kişinin Ramazan boyunca aradığı manevi dinginliği destekler.
İftarda neyle başlanır, sofrada hangi adaba dikkat edilir?
İftar açılırken çoğu kişi su ve hurma ile başlamayı tercih eder. Bu, hem pratik bir kolaylık sağlar hem de geleneksel bir alışkanlık olarak sürdürülür. Ancak iftarın esas “görgüsü” sadece neyle başlandığı değil, nasıl bir tavırla oturulduğudur.
Ramazan sofralarında israftan kaçınmak, paylaşmayı büyütmek ve sofrada kimseyi dışarıda bırakmamak sıkça hatırlatılan değerler arasındadır. Bir yandan oruç açmanın sevinci yaşanırken, diğer yandan “nimetin kıymeti” düşünülür. İftar davetleri, komşu sofraları ve aile buluşmaları da bu iklimi güçlendirir.
Oruç açtıktan sonra okunacak yemek duası
İftar sonrası ya da yemek bitiminde, sofradan kalkmadan önce okunan dua da yaygındır. Toplumda sıkça aktarılan metin şu şekilde yer alır:
Bismillâhirrahmânirrahîm
Elhamdülillâhi’llezî et’amenâ ve sekânâ ve cealnâ minel müslimîn. Nimetu celillullah, Berakati Halillullah Şefaat ya Rasulullah, Külû ve’şrabû ve lâ tüsrifû, İnnehû lâ yuhibbü’l müsrifîn. Allahumme zid velâ tengus bi-hürmeti-l Fatiha…
Bu dua, özellikle kalabalık iftarlarda bir “sofra kapanışı” gibi okunur; hem nimete hamd edilir hem de bereket dilenir.
Yemek duasının Türkçe anlamı nedir?
Yemek duasının anlamı, kısa ve net bir mesaj taşır: Nimetin sahibi Allah’tır, hamd O’na yapılır ve sofrada israf edilmemesi gerektiği vurgulanır. Metinde geçen “Yiyin, için ve israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez.” ifadesi, Ramazan ayının sadeleşme ruhuyla örtüşen bir hatırlatmadır.
İftar ve yemek duasını birlikte okuyanlar, günün ibadetini hem niyet hem şükür çizgisinde tamamladıklarını hisseder. Bu da Ramazan’ın “yalnızca aç kalma” değil, bir ahlak ve dikkat ayı olduğunu sürekli canlı tutar.