İzmir ilinin Kınık ilçesinde yeraltı kömür madenciliği faaliyeti yürüten Polyak Madencilik işletmesinde çalışan işçiler, ücret ödemelerindeki aksaklıklar ve çalışma koşullarına ilişkin taleplerle iş bırakma eylemi başlattı. Bağımsız Maden-İş Sendikası koordinasyonunda alınan sendikal karar sonucunda, sayıları 1243'ü bulan maden işçileri maden ocağına inmeyi reddederek mevcut üretimi tamamen durdurdu. İşçiler, aylık maaşlarının düzenli ve tam yatırılmadığını, ayrıca çalışma alanlarındaki iş güvenliği önlemlerinin yetersiz kaldığını gerekçe göstererek, bu sorunlar çözülene kadar eylemlerini gece ve gündüz tüm vardiyalarda sürdüreceklerini kamuoyuna bildirdi. İşçilerin öne sürdüğü yasal talepler işletme yönetimi tarafından tam anlamıyla karşılanıncaya kadar ocağa inilmeyeceği ve başlatılan eylemin kesintisiz olarak devam edeceği duyuruldu.
Mülkiyet el değiştirdi, sorunlar gün yüzüne çıktı
Sendika yönetimi tarafından konuya ilişkin olarak paylaşılan detaylı basın açıklamasında, maden işletmesinde son dönemde artış gösteren idari ve finansal sorunların doğrudan mülkiyet el değiştirmesiyle bağlantılı olduğu ifade edildi. Yapılan açıklamada, daha önce Özyeğin ailesine ait olan Fiba Holding bünyesinde faaliyet gösteren işletme hisselerinin, Çin merkezli Qitaihe Longcoal Mining şirketine devredildiği ve bu resmi devir sürecinin ardından işçiler açısından çeşitli hak kayıpları yaşanmaya başladığı öne sürüldü. Mülkiyet devrinin ardından maden emekçilerinin çalışma koşullarında ve finansal hak edişlerinde belirgin bir kötüleşme yaşandığı belirtilirken, idari yetkililerle iletişim kurma ve kurumsal bazda yetkili bir muhatap bulma konusunda da sıkıntılar meydana geldiği sendika yönetimi tarafından resmi olarak dile getirildi.
Altı ayda bin yedi yüz işçinin görevine son verildi
Maden işletmesinde yaşanan bu süreçte istihdam rakamlarında da önemli değişiklikler gerçekleştiği kamuoyuyla paylaşılan veriler arasında yer aldı. Sendika yetkililerinin aktardığı rakamlara göre, Fiba Holding yönetiminin aldığı stratejik kararlar ve uygulanan "küçülme" politikası gerekçe gösterilerek geride bırakılan son altı aylık süre zarfında tam 1700 madencinin iş sözleşmesi idare tarafından feshedildi. İşten çıkarma dalgasının ardından mevcut durumda madende aktif olarak çalışmaya devam eden 1243 işçinin ise maaş ödemelerini tam olarak alamadığı, banka promosyonlarının hesaplarına yatırılmadığı ve Toplu İş Sözleşmesi (TİS) kaynaklı geriye dönük yasal alacaklarının tahsil edilemediği belirtiliyor. Sendika yetkilileri, mevcut çalışanların yaşadığı bu çok yönlü finansal mağduriyetlerin, fiili eylemin en temel sebeplerinden birini oluşturduğunu ifade ediyor.
Madende iş güvenliği ve tazminat belirsizliği
Bağımsız Maden-İş Sendikası'nın paylaştığı metinde, finansal taleplerin yanı sıra maden sahasındaki fiziki çalışma şartlarına ve güvenlik uygulamalarına da geniş yer verildi. Açıklamada, ağır ve tehlikeli sanayi kollarının başında yer alan madencilik sektöründe zorunlu olan İş Sağlığı ve Güvenliği (İSİG) kurallarının ihlal edildiği ve mevcut çalışma ortamının işçiler açısından giderek daha güvensiz ve riskli bir duruma geldiği iddia edildi. Bununla birlikte, kurumda hizmet veren emekçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesine ilişkin sözleşmeye dayalı hiçbir yasal güvencenin idare tarafından sunulmadığı vurgulandı. Ortaya çıkan bu güvencesizlik ortamının, madencilerin geleceğe dair kaygılarını önemli ölçüde artırdığı ve toplu eylem kararının alınması sürecini hızlandırdığı belirtildi.
Üretimi durdurma eylemi tüm vardiyalarda sürecek
Sendika yönetimi, eylemin geldiği son aşamada; doğrudan muhatap olarak gördükleri Fiba Holding, Qitaihe şirketi ve mevcut Polyak Madencilik idaresine açık bir çağrıda bulunarak sorumluluk almaları gerektiğini belirtti. Bu kapsamda, işçilerin birikmiş aylık ücretlerinin ve sözleşmeden doğan alacaklarının eksiksiz olarak banka hesaplarına yatırılması, tazminat haklarının net bir yasal güvence altına alınması ve yeraltındaki çalışma koşullarının ivedilikle İSİG standartlarına uygun bir yapıya kavuşturulması talep ediliyor. Maden sektöründe "paşa vardiyası" olarak isimlendirilen ikinci vardiya saatlerinde fiilen başlayan grev niteliğindeki üretimi durdurma eyleminin, söz konusu talepler idare tarafından tam anlamıyla karşılanana kadar diğer tüm vardiyaların katılımıyla tavizsiz bir şekilde devam edeceği açıklandı. Sürece ilişkin olarak sendika temsilcileri, sosyal medya platformları üzerinden destek çağrısında bulunarak, başlatılan eylemlerini herhangi bir kesinti olmadan sürdüreceklerini kamuoyuna ilan etti.