Kademeli emeklilik konusunda gözler yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisine çevrildi. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların talepleri gündemdeki yerini koruyor. Mevcut sistemde işe giriş tarihleri nedeniyle farklı emeklilik koşullarına tabi olan vatandaşlar, yaş ve prim şartlarının yeniden belirlenmesini istiyor.
2026 yılı içerisinde konuyla ilgili Meclise yazılı soru önergeleri sunulurken önceki dönemlerde verilen kanun tekliflerinin yasama süreci de devam ediyor. Ancak 29 Eylül 2026 itibarıyla, 1999 sonrası sigortalılar için yeni bir kademeli emeklilik hakkı getiren düzenleme yürürlüğe girmiş değil.
TBMM'nin resmî kayıtlarında 1999-2008 dönemindeki sigortalıların yaş ve prim koşullarının kademeli olarak uygulanmasını amaçlayan kanun teklifinin hâlen Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunduğu görülüyor.
Kademeli emeklilik çıkacak mı?
Çalışanların en fazla merak ettiği konuların başında yeni düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmayacağı geliyor. Ancak kademeli emekliliğin hayata geçirileceğine ilişkin kesinleşmiş bir karar veya açıklanmış yürürlük tarihi bulunmuyor.
Meclise sunulan kanun teklifleri, mevcut emeklilik sisteminde değişiklik yapılmasına yönelik öneriler içeriyor. Bu tekliflerin uygulanabilmesi için ilgili komisyonlarda görüşülmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Dolayısıyla Meclise bir teklif sunulması veya konuyla ilgili soru önergesi verilmesi, emeklilik şartlarının değiştiği anlamına gelmiyor.
Yeni bir kanun yürürlüğe girinceye kadar vatandaşların emeklilik işlemlerinde Sosyal Güvenlik Kurumunun mevcut yaş, sigortalılık süresi ve prim günü şartları uygulanmaya devam edecek.
Meclisteki teklif hangi aşamada?
Kademeli emeklilik konusunda TBMM'ye sunulan tekliflerden biri, 5 Aralık 2024 tarihinde Meclis Başkanlığına iletildi.
Edirne Milletvekili Ediz Ün tarafından sunulan 2/2755 esas numaralı kanun teklifi, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta başlangıcı bulunan kişilerin emeklilik yaşının ve prim koşullarının kademeli olarak düzenlenmesini amaçlıyor.
Teklif, 6 Aralık 2024 tarihinde esas komisyon olan Plan ve Bütçe Komisyonuna, tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna sevk edildi.
TBMM'nin güncel kayıtlarında teklifin durumu hâlen "Komisyonda" olarak belirtiliyor. Henüz Genel Kuruldan geçmiş veya kanunlaşmış bir düzenleme bulunmuyor.
Öte yandan 30 Ocak 2026 tarihinde Kars Milletvekili İnan Akgün Alp tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yöneltilen yazılı soru önergesinde de 8 Eylül 1999 sonrasında çalışmaya başlayanlara kademeli emeklilik hakkı tanınması gündeme getirildi. TBMM kayıtlarına göre önergeye 29 Haziran 2026 tarihinde yanıt verildi.
1999-2008 arası sigorta girişi olanlar ne bekliyor?
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde, EYT kapsamının dışında kalan çalışanlar bulunuyor.
2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için belirli şartlarla yaş sınırı kaldırılmıştı. Ancak bir gün sonra, 9 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan çalışanlar aynı düzenlemeden yararlanamadı.
Bu durum, birbirine çok yakın tarihlerde çalışma hayatına başlayan kişiler arasında emeklilik yaşına ilişkin önemli farklılıklar oluşmasına neden oldu.
Kademeli emeklilik talebinde bulunan çalışanlar, bu farklılığın sigorta başlangıç yılına göre belirlenecek geçiş koşullarıyla giderilmesini istiyor.
Tartışılan modellerde 1999'dan başlayarak 2008'e kadar uzanan dönemde, işe giriş tarihine bağlı olarak farklı yaş ve prim koşullarının uygulanması gündeme geliyor. Bununla birlikte hangi yıl sigortalı olan kişinin kaç yaşında emekli olacağına ilişkin resmî ve kesinleşmiş bir tablo henüz bulunmuyor.
Kademeli emeklilik şartları neler olacak?
Henüz yasalaşmış yeni bir düzenleme bulunmadığından 2026 yılı için kesinleşmiş bir kademeli emeklilik yaş ve prim tablosu açıklanmış değil.
Gündemdeki taleplerde, sigortalıların ilk işe giriş tarihleri dikkate alınarak emeklilik yaşlarının aşamalı şekilde düzenlenmesi üzerinde duruluyor. Ancak bu taleplerin hangi şartlarla uygulanacağı, kapsamın hangi tarihte başlayıp sona ereceği ve prim gün sayısında değişiklik yapılıp yapılmayacağı konusunda bağlayıcı bir karar alınmadı.
Bu nedenle internette paylaşılan ve 2000 yılında sigortalı olanların belirli bir yaşta, 2001 veya 2002 yılında çalışmaya başlayanların ise farklı yaşlarda emekli olacağını öne süren tabloların yürürlükteki mevzuatla karıştırılmaması gerekiyor.
Yeni bir kanun kabul edilmesi halinde düzenlemenin kapsamı, geçiş süreleri, yaş koşulları ve prim gün sayıları kanun metniyle kesinlik kazanacak.
Mevcut emeklilik tablosunda hangi şartlar geçerli?
Kademeli emeklilik düzenlemesini bekleyenler için mevcut sistemdeki koşullar geçerliliğini koruyor.
SGK'nin yayımladığı bilgilere göre 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan ve 4A (SSK) kapsamında çalışanların normal emeklilik koşulları şu şekilde:
- Emeklilik koşulu Kadın Erkek
- Normal emeklilik yaşı 58 60
- Normal emeklilik prim günü 7.000 7.000
- Alternatif emeklilik yaşı 58 60
- Alternatif prim günü 4.500 4.500
- Alternatif sigortalılık süresi 25 yıl 25 yıl
Bu dönemde işe başlayan 4A sigortalıları, 7 bin prim gününü tamamlayarak veya 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte en az 4 bin 500 prim gününe ulaşarak ilgili yaş şartıyla emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Söz konusu tablo, 4A kapsamındaki çalışanlar için geçerli. Bağ-Kur ve kamu görevlilerinin emeklilik koşulları tabi oldukları sigortalılık statüsüne ve ilgili mevzuata göre farklılık gösterebiliyor.
2008 sonrası sigortalılar için durum farklı
30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan çalışanlar ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında belirlenen koşullara tabi bulunuyor.
Bu grupta emeklilik yaşı, prim ödeme gün sayısının hangi tarihte tamamlandığına göre değişebiliyor. Dolayısıyla 1999-2008 dönemi için gündeme getirilen kademeli emeklilik teklifleriyle 2008 sonrası sigortalıların tabi olduğu mevcut sistemin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle 1 Mayıs 2008 ve sonrasında çalışmaya başlayan 4A sigortalıları için normal emeklilikte 7 bin 200 prim günü şartı uygulanıyor. Prim gününün tamamlandığı tarihe bağlı olarak yaş koşulu da kademeli biçimde değişiyor.
EYT ile kademeli emeklilik arasındaki fark ne?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi ile gündemdeki kademeli emeklilik talepleri aynı kapsamı taşımıyor.
EYT, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan vatandaşların, gerekli sigortalılık süresi ve prim koşullarını yerine getirmeleri halinde yaş şartı aranmadan emekli olabilmelerini sağlayan yasal düzenlemeyi ifade ediyor.
Kademeli emeklilik talepleri ise 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için emeklilik yaşının ve prim şartlarının işe giriş tarihine göre yeniden belirlenmesini öngörüyor.
Mecliste bulunan tekliflerde farklı geçiş modelleri yer alsa da bu modellerin hiçbiri henüz yeni bir emeklilik hakkı olarak yürürlüğe girmiş değil.
Yeni açıklamalar nereden takip edilecek?
Kademeli emeklilik konusunda yapılacak olası bir düzenlemeye ilişkin resmî gelişmeler, Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasama kayıtlarından ve Sosyal Güvenlik Kurumunun duyurularından takip edilebiliyor.
Özellikle kanun tekliflerinin komisyon aşamasındaki durumu, Genel Kurul gündemine alınıp alınmadığı ve yasalaşma süreci TBMM'nin internet sitesinde yayımlanıyor.
Mevcut emeklilik şartlarını öğrenmek isteyen vatandaşlar ise SGK'nin hizmet dökümü ve emeklilik hesaplama hizmetlerinden yararlanabiliyor.
