Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aramızdan ayrılışının üzerinden 88 yıl geçti. Bir milletin bağımsızlık mücadelesine önderlik eden, Cumhuriyet'i kurarak Türkiye'nin geleceğini şekillendiren Atatürk, ölüm yıl dönümünde bir kez daha minnetle anılıyor. Askeri başarıları, devlet adamlığı ve çağdaşlaşma yolunda gerçekleştirdiği devrimlerle tarihe geçen Büyük Önder'in yaşamı, Selanik'ten Çanakkale'ye, Samsun'dan Ankara'ya uzanan büyük bir mücadeleyle şekillendi.
Selanik'te başlayan yaşam, tarihin akışını değiştirdi
Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te dünyaya geldi. Annesi Zübeyde Hanım'ın isteğiyle mahalle mektebinde başladığı eğitimini, babası Ali Rıza Efendi'nin yönlendirmesiyle Şemsi Efendi Mektebi'nde sürdürdü. Selanik Askeri Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi'nin ardından İstanbul'daki Harp Okulu'na girdi. 1902'de teğmen, 1905'te ise Harp Akademisi'nden kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. Şam, Manastır ve Selanik'teki görevlerinin ardından Trablusgarp ve Balkan savaşlarında önemli askeri deneyimler kazandı.
Çanakkale'de bir milletin kaderini değiştirdi
Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasının ardından cephede görev almak isteyen Mustafa Kemal, 1915'te 19. Tümen Komutanlığına atandı. Çanakkale Savaşları sırasında Conkbayırı ve Anafartalar'da gösterdiği başarılarla düşman kuvvetlerinin ilerleyişinin durdurulmasında belirleyici rol oynadı. Askerlerine verdiği emirler ve cephede sergilediği liderlikle “Anafartalar Kahramanı” olarak tanındı. Çanakkale'nin ardından Doğu Cephesi'nde görev alan Mustafa Kemal, 1916'da Muş ve Bitlis'in geri alınmasını sağladı.
19 Mayıs 1919'da bağımsızlık meşalesini yaktı
Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılması ve Anadolu'nun işgal edilmeye başlanması üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'yi başlattı. Amasya Genelgesi ile milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağını ilan etti. Erzurum ve Sivas kongrelerinde milli egemenlik ve tam bağımsızlık ilkeleri doğrultusunda kararlar alındı. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıylabağımsızlık mücadelesinin siyasi merkezi Ankara oldu.
Sakarya'dan İzmir'in kurtuluşuna uzanan zafer
Mustafa Kemal Paşa'nın başkomutanlığında yürütülen Kurtuluş Savaşı, Türk milletinin bağımsızlık kararlılığının simgesi haline geldi. 1921'deki Sakarya Meydan Muharebesi'nde kazanılan zaferin ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi. 26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi'yle kesin zafere ulaştı. Türk ordusu, 9 Eylül 1922'de İzmir'e girerek kenti işgalden kurtardı. Ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması, bağımsız Türkiye'nin uluslararası alandaki konumunu güçlendirdi.
Cumhuriyet'i kurdu, Türkiye'nin geleceğini şekillendirdi
29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle Türkiye tarihinde yeni bir dönem başladı. Cumhuriyet'in ilk Cumhurbaşkanı seçilen Mustafa Kemal Atatürk, siyasal, hukuksal, toplumsal ve ekonomik alanlarda köklü değişikliklere öncülük etti. Eğitimde çağdaşlaşma, kadınların toplumsal ve siyasal haklarının geliştirilmesi, hukuk sisteminin yenilenmesi ve laiklik ilkesinin güçlendirilmesi Cumhuriyet devrimlerinin temelini oluşturdu. Sanayi ve tarım alanındaki yatırımlarla ekonomik kalkınmaya önem veren Atatürk, dış politikada ise Türkiye'nin bağımsızlığını ve bölgesel barışı esas aldı.
“Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır”
Mustafa Kemal Atatürk, 1926 yılında İzmir'de kendisine yönelik suikast girişiminin ortaya çıkarılmasının ardından yaptığı açıklamada Cumhuriyet'e bağlılığını tarihe geçen şu sözlerle ifade etti: “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” 1934 yılında TBMM tarafından kendisine Atatürk soyadı verilen Büyük Önder, yaşamının son döneminde Hatay'ın Türkiye'ye katılması için yoğun diplomatik çaba gösterdi. “Benim şahsi meselemdir” dediği Hatay, vefatından bir yıl sonra, 1939'da Türkiye'ye katıldı.
Saat 09.05'te Türkiye'nin kalbi durdu
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te, İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda 57 yaşında hayatını kaybetti. Ölümü, Türkiye'nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinde büyük üzüntüyle karşılandı. Naaşı, İstanbul'da düzenlenen törenlerin ardından 19 Kasım'da Ankara'ya uğurlandı. 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konulan Atatürk, 10 Kasım 1953'te ebedi istirahatgâhı Anıtkabir'e nakledildi.
88 yıldır dinmeyen sevgi ve özlem
Aradan geçen 88 yıla rağmen Atatürk'ün bağımsızlık, milli egemenlik, akıl ve bilim temelindeki düşünceleri Türkiye'nin geleceğine ışık tutmayı sürdürüyor. Her yıl 10 Kasım'da saatler 09.05'i gösterdiğinde milyonlarca insanın saygı duruşuna geçmesi, Büyük Önder'e duyulan sevgi ve bağlılığın simgesi olmaya devam ediyor. Cumhuriyet'in kurucusu Atatürk, yalnızca askeri zaferleriyle değil, gelecek kuşaklara bıraktığı Cumhuriyet ve çağdaş Türkiye idealiyle de yaşamaya devam ediyor.
