Türkiye'de göçün nedenleri değişirken büyükşehirlerin nüfus hareketliliğinde dikkat çeken gelişmeler yaşanıyor. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından milyonlarca insanın yaşamını etkileyen afet süreci, güvenli barınma ihtiyacını Türkiye'nin en önemli gündemlerinden biri haline getirdi. Deprem riski, yüksek kiralar, geçim sıkıntısı ve daha iyi yaşam koşulları arayışı, vatandaşların yerleşim tercihlerini etkileyen unsurlar arasında bulunuyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı İç Göç İstatistikleri ise İzmir açısından dikkat çekici bir tabloyu ortaya koydu. Türkiye'nin en fazla göç alan üçüncü ili olan İzmir'de net göç kazancı son yılların en düşük seviyesine geriledi.
Türkiye'de 2,5 milyona yakın kişi şehir değiştirdi
TÜİK'in 2025 yılı İç Göç İstatistikleri'ne göre Türkiye'de 2 milyon 475 bin 19 kişi yaşadığı ili değiştirerek başka bir şehre taşındı. İstanbul, Ankara ve İzmir, en fazla göç alan iller arasında ilk üç sırada yer aldı. Ancak bu üç büyükşehrin nüfus hareketliliğinde farklı sonuçlar ortaya çıktı. İstanbul aldığı göçten daha fazlasını verirken, Ankara ve İzmir net göç almaya devam etti. Veriler, büyükşehirlerin nüfus çekme kapasitesinin yanı sıra mevcut sakinlerini kentte tutabilme koşullarının da önem kazandığını gösterdi.
İstanbul'dan 371 bin kişi ayrıldı
Türkiye'nin en kalabalık kenti İstanbul, 2025 yılında 329 bin 912 kişi göç alırken 371 bin 258 kişi göç verdi. Böylece kentin net göç kaybı 41 bin 346 kişi oldu. İstanbul, hem en fazla göç alan hem de en fazla göç veren il olmayı sürdürdü. Son yıllarda yaşanan bu hareketlilikte barınma maliyetleri, iş ve eğitim olanakları, ailevi nedenler ve yaşam koşulları gibi farklı etkenler bulunuyor. Deprem endişesi de büyükşehirlerdeki konut tercihleri açısından önem taşısa da İstanbul'dan ayrılan 371 bin kişinin tamamının deprem nedeniyle göç ettiğini söylemek mümkün değil.
İzmir'de göçün yönü değişiyor mu?
İzmir, 2025 yılında 106 bin 83 kişiyle Türkiye'nin en fazla göç alan üçüncü ili oldu. Ancak aynı dönemde 98 bin 728 kişi de İzmir'den başka şehirlere taşındı. Böylece kentin net göç kazancı yalnızca 7 bin 355 kişide kaldı. Bir önceki yıl 117 bin 889 kişi göç alan ve 102 bin 40 kişi göç veren İzmir'de, net göç kazancı 2024'te 15 bin 849 kişi olarak hesaplanmıştı. Buna göre İzmir'in net göç kazancı bir yılda 8 bin 494 kişi azaldı. Kent göç almaya devam etse de aldığı ve verdiği göç arasındaki farkın daralması dikkat çekti.
İzmir'in göç kazancı 17 yılın en düşük düzeyinde
İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği'nin (İZSİAD) 2025 yılı göç verileri üzerinden hazırladığı çalışmada, İzmir'in net göç kazancının 2008-2025 döneminin en düşük seviyesine gerilediği belirtildi. İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, İzmir'in göç almaya devam ettiğini ancak insanları kentte tutma kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. İzmir'in net göç hızının binde 1,63 olduğu ve bu gösterge bakımından 81 il arasında 25'inci sırada bulunduğu açıklandı. Kentin güçlü ekonomik ve sosyal olanaklarına rağmen göç kazancındaki gerileme, barınma ve yaşam maliyetleri konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
İzmir'den ayrılanların yüzde 22'si konut ve yaşam koşullarını gösterdi
İZSİAD'ın TÜİK verilerinden hazırladığı araştırmada İzmir'den başka illere göç edenlerin yüzde 22,2'sinin daha iyi konut ve yaşam koşullarını gerekçe gösterdiği ortaya çıktı. Bu oran, Türkiye ortalamasının 1,6 puan üzerinde gerçekleşti. İzmir'den ayrılanların yaklaşık beşte birinden fazlasının barınma ve yaşam koşullarını gerekçe göstermesi, özellikle konut maliyetleri açısından dikkat çekici bulundu. Ancak bu kategorideki göçlerin büyük bölümü deprem korkusuna bağlanıyor. Daha uygun kira, konut niteliği, ulaşım ve genel yaşam koşulları önemli gerekçe gösterilirken asıl nedenin deprem olduğu vurgulanıyor. 2020 Ege Denizi Depremi veya Uluslararası Sismoloji Merkezi'ndeki ismiyle Samos Depremi (30 Ekim 2020) alınan göç miktarını bayağı etkiledi.
Depremler göç hareketlerini etkiledi
Türkiye'de son yılların en büyük nüfus hareketlerinden biri 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yaşandı. İLKE Vakfı Toplumsal Düşünce ve Araştırmalar Merkezi'nin 2025 yılında yayımladığı Toplumun Görünümü 2024 raporunda, depremden etkilenen dokuz ilden toplam 651 bin 151 kişinin göç ettiği belirtildi. Raporda, deprem bölgesindeki toplam net göç kaybının yaklaşık 290 bin kişi olduğu ifade edildi. Malatya, Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman gibi illerde yaşanan nüfus hareketliliği, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki kentleri de etkiledi. Mersin, Antalya, Ankara, Kayseri ve Konya, deprem sonrası nüfus hareketlerinden etkilenen iller arasında yer aldı.
İzmir'de deprem korkusu yerleşim tercihlerini etkiliyor
30 Ekim 2020'de yaşanan İzmir depremi ve 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından güvenli konut konusu İzmir'de önemini korumaya devam etti. Özellikle eski yapı stoku, zemin koşulları ve binaların depreme dayanıklılığı, vatandaşların konut tercihlerini değerlendirirken dikkate aldığı başlıklar arasında yer alıyor. İzmir'de merkez ilçelerden çevre ilçelere yönelik taşınma hareketleri de zaman zaman deprem güvenliği tartışmalarıyla ilişkilendiriliyor. Ancak Torbalı, Urla, Menderes, Menemen, Kemalpaşa veya diğer ilçelere taşınan kişilerin büyük bölümü deprem endişesi nedeniyle yer değiştirdiğini beyan ediyor.
İzmir'in deprem haritası yeniden inceleniyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin deprem tehlikesini ve yapı stokunu değerlendirmeye yönelik çalışmalarını 2026 yılında da sürdürdü. Bornova ve Karşıyaka'daki mikrobölgeleme çalışmalarının ardından Konak ve Bayraklı'da da zemin araştırmaları başlatıldı. Ekim 2026 itibarıyla Konak'ta 40 sondaj tamamlandı. Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi'ne uzanan bölgede yer altı tabakalarının özellikleri, anakaya derinliği ve zeminin deprem sırasındaki davranışı araştırılıyor. Çalışmaların tamamlanmasıyla elde edilecek verilerin kent planlaması ve yapılaşma kararlarında kullanılması hedefleniyor.
İzmir'de 120 bin bina incelendi
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 30 Ekim 2026 tarihinde açıkladığı verilere göre Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka'da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarıldı. Çalışmalarda binaların mevcut özellikleri değerlendirilerek ayrıntılı mühendislik incelemesi gerektiren yapıların belirlenmesi amaçlandı. Öte yandan İzmir Deprem Master Planı hazırlıkları da Dokuz Eylül Üniversitesi koordinasyonunda sürdürülüyor. Hazırlanan çalışmalarla yapı stoku, yerel zemin koşulları, ulaşım altyapısı ve olası deprem senaryolarının birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor.
İzmir'de hangi ilçeler daha güvenli?
Deprem endişesiyle ev değiştirmek isteyen vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de İzmir'deki ilçelerin güvenlik durumu. Ancak uzmanlık gerektiren zemin ve yapı değerlendirmelerinde bir ilçenin tamamını güvenli ya da tehlikeli olarak sınıflandırmak mümkün değil. Aynı ilçe içerisinde farklı zemin özelliklerine sahip mahalleler, hatta farklı yapı güvenliği seviyelerine sahip binalar bulunabiliyor. Deprem riskinin değerlendirilmesinde faylara uzaklık kadar yerel zemin koşulları, binanın yaşı, taşıyıcı sistem özellikleri ve mühendislik hizmeti alıp almadığı da belirleyici rol oynuyor. Bu nedenle İzmir'de konut tercihi yaparken yalnızca ilçe adına göre değil, binaya ve parsele özgü teknik verilere göre değerlendirme yapılması gerekiyor.
İzmir için yeni dönemin en önemli sorusu
Türkiye'de iç göç hareketliliği devam ederken İzmir'in karşı karşıya bulunduğu temel konulardan biri, kentin hem yeni nüfus çekebilmesi hem de mevcut sakinlerinin yaşam koşullarını iyileştirebilmesi olarak öne çıkıyor. 2025 yılında İzmir'e gelen ve İzmir'den ayrılanların toplamı 204 bin 811 kişiye ulaştı. Kentin net göç kazancı ise 7 bin 355 kişiyle sınırlı kaldı. Deprem güvenliği, konut maliyetleri, ulaşım olanakları ve istihdam koşulları, İzmir'in gelecekteki nüfus hareketliliğini değerlendirmek açısından önemini koruyor. Son veriler, İzmir'in göç alan bir kent olmayı sürdürdüğünü ancak bu avantajını korumak için yaşam ve barınma koşullarının daha fazla önem kazandığını gösteriyor.
İzmir'de deprem açısından hangi ilçeler riskli, hangileri daha güvenli?
İzmir'de deprem tehlikesi her ilçede aynı değil. Özellikle alüvyon ovalar, kıyı dolguları, sıvılaşma potansiyeli bulunan zeminler ve aktif faylara yakın bölgeler daha ayrıntılı inceleme gerektiriyor.
Buna karşılık sağlam kaya zeminin bulunduğu bazı yamaç ve yüksek kesimler, zemin büyütmesi ve sıvılaşma açısından avantaj sağlayabiliyor. Ancak sağlam zemin, binanın depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Deprem açısından daha fazla dikkat gerektiren bölgeler
|
İlçe |
Öne çıkan bölgeler |
Başlıca tehlike |
|---|---|---|
|
Bayraklı |
Mansuroğlu, Manavkuyu, Adalet çevresi |
Alüvyon zemin, sarsıntı büyütmesi |
|
Bornova |
Bornova Ovası ve düşük kotlu kesimler |
Kalın alüvyon, havza etkisi |
|
Karşıyaka |
Mavişehir, Bostanlı'nın kıyı kesimleri |
Dolgu ve alüvyon, sıvılaşma potansiyeli |
|
Çiğli |
Gediz Deltası çevresi, ova kesimleri |
Yeraltı suyu, yumuşak zemin |
|
Konak |
Alsancak ve kıyı düzlükleri |
Dolgu zemin, sıvılaşma ve sarsıntı büyütmesi |
|
Menemen |
Gediz Ovası ve kıyıya yakın alanlar |
Alüvyon, aktif faylar |
|
Seferihisar |
Sığacık kıyıları, faylara yakın alanlar |
Fay kaynaklı sarsıntı, kıyı tehlikeleri |
|
Menderes |
Kıyı ve ova kesimleri |
Alüvyon, fay kaynaklı tehlike |
|
Torbalı |
Ova tabanındaki yerleşimler |
Alüvyon ve zemin davranışı |
|
Balçova–Narlıdere |
Kıyı düzlükleri ve bazı yamaçlar |
Yerel zemin farklılıkları, fay ve şev koşulları |
|
Kemalpaşa |
Ova tabanı, faylara yakın kesimler |
Fay kaynaklı sarsıntı ve zemin koşulları |
Bu tablo, AFAD'ın İzmir İl Afet Risk Azaltma Planı, İzmir Kalkınma Ajansı'nın bölge planı ve Büyükşehir Belediyesinin zemin araştırmalarından hareketle hazırlanmış bölgesel dikkat alanları listesidir; resmî bir ilçe risk sıralaması değildir.
Zemini açısından görece avantajlı olabilecek bölgeler
Aşağıdaki yerlerde kaya zeminli bazı kesimler, gevşek alüvyon ve dolgu alanlarına kıyasla avantaj sağlayabilir. Bu, ilçenin veya mahallenin tamamının depreme karşı güvenli olduğu anlamına gelmez.
|
İlçe |
Görece avantaj sağlayabilecek kesimler |
Dikkat edilmesi gerekenler |
|---|---|---|
|
Bornova |
Evka 3 ve Atatürk Mahallesi'nin kaya zeminli yamaçları |
Yerel zemin farklılıkları, bina dayanımı |
|
Karşıyaka |
Yamanlar yönündeki yüksek, kaya zeminli alanlar |
Eğim, heyelan ve yapı güvenliği |
|
Buca |
Yüksek kotlardaki kaya zeminli kesimler |
Faylara yakınlık, yapı stoku |
|
Karabağlar |
Kaya birimleri üzerindeki yüksek kesimler |
Eski yapı stoku, yerel zemin koşulları |
|
Gaziemir |
Kaya zeminli bazı yüksek kesimler |
Yerel zemin değişimleri, fay tehlikesi |
|
Balçova |
Teleferik yönündeki bazı kaya zeminli alanlar |
Fay yakınlığı, yamaç duraylılığı |
|
Güzelbahçe |
Kaya zeminli iç ve yüksek kesimler |
Faylar, eğim ve yapı kalitesi |
|
Urla |
Kaya birimleri üzerindeki bazı iç kesimler |
Aktif faylar ve yerel zemin koşulları |
|
Karaburun |
Kaya zeminli bazı yerleşim alanları |
Fay tehlikesi ve dik yamaçlar |





