Yerel yönetimlerde sıkça tartışma konusu olan istihdam süreçleri, İzmir’de geliştirilen yeni bir kamu yönetimi modeliyle bambaşka bir boyuta taşındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, işe alımlardaki torpil, kayırmacılık ve adaletsizlik algısını tamamen kırmak adına geçtiğimiz yıl hayata geçirdiği İzleme Kurulu uygulamasını titizlikle sürdürüyor. Kamu kaynaklarının doğru kullanımı ve hak edenin göreve gelmesi prensibiyle şekillenen bu sistem, belediye bünyesindeki mülakatların odağına doğrudan halkın kendisini yerleştiriyor. İstihdam edilecek personelin belirlendiği komisyonların üzerinde bir denetim mekanizması gibi çalışan bu yapı, kamuya olan güveni yeniden inşa etmeyi hedeflerken Türkiye’deki diğer yerel yönetimler için de dikkat çekici bir liyakat örneği sergiliyor.
İstihdam komisyonu ve hemşehri denetimi bir arada yürüyor
Yeni sistemin mutfağında iki temel yapı bulunuyor. İlk olarak, alım yapacak birimin bağlı olduğu Genel Sekreter Yardımcısı, 1. Hukuk Müşavirliği tarafından görevlendirilen uzman bir hukukçu ve İnsan Kaynakları Dairesi Başkanı’nın katılımıyla objektif esaslara dayalı bir İstihdam Komisyonu kuruluyor. Bu komisyon yazılı, sözlü ve uygulamalı beceri sınavlarını yürütmekle mükellef tutuluyor. Ancak modelin asıl fark yaratan ayağını, süreci dışarıdan bir gözle izleyen bağımsız kurul oluşturuyor. Dört hemşehri temsilcisi ve kolaylaştırıcı olarak görev yapan bir kurum temsilcisinden meydana gelen heyet, mülakat salonlarında hazır bulunarak adaylara eşit imkanlar tanınıp tanınmadığını kontrol ediyor. Tamamen gönüllülük esasıyla çalışan ve hiçbir ücret almayan kurul üyeleri, gördükleri aksaklıkları veya olumlu gözlemleri doğrudan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay makamına raporluyor.
Kurul üyeleri sürekli yenilenerek bağımsızlık korunuyor
Sistemde herhangi bir nüfuz ilişkisinin oluşmaması ve tarafsızlığın zedelenmemesi adına İzleme Kurulu’nun bileşeni sabit tutulmuyor. Belirli periyotlarla yenilenen kurul üyeleri, farklı birimlerin personel alım süreçlerinde görev alıyor. İlk etapta Mezbaha Şube Müdürlüğü’ne bağlı Bergama ve Urla mezbahalarına kasap alımı, diyetisyen, denizaltı ve su üstü ulaşımını sağlayan İZDENİZ bünyesine kaptan ile çarkçı alımları ve İZELMAN kreşlerine öğretmen alımları bu kurulun gözetiminde tamamlandı. Ardından görevi devralan yeni kurul üyeleri ise tır şoförü, inşaat ustası, teknik bakım personeli, çevre mühendisi ve orkestra sanatçısı gibi çok farklı nitelik gerektiren mülakat masalarında tarafsızlık nöbeti tuttu. Son olarak İZTARIM bünyesindeki marketlerde çalıştırılmak üzere gerçekleştirilen 9 kasap alımı mülakatı da yine bu denetim süzgecinden geçti.
Herhangi bir eşitsizlik durumunda süreç anında iptal ediliyor
İzleme Kurulu’nun hazırladığı raporlar, işe alım kararlarının nihai onayında belirleyici bir rol oynuyor. İlanın yayınlandığı ilk günden değerlendirme toplantılarının bittiği ana kadar tüm aşamaları şeffaflıkla izleyen kurul, raporunda en ufak bir usulsüzlük, eşitsizlik veya kayırmacılık tespiti sunduğu takdirde söz konusu istihdam süreci tamamen iptal edilebiliyor. Sınav ve mülakat ortamlarında objektif kriterlerin dışına çıkılmasına müsaade etmeyen bu mekanizma, liyakati kağıt üstünde bir söz olmaktan çıkarıp sahada uygulanan bir standarda dönüştürüyor. İlerleyen dönemlerde gerçekleştirilecek tüm personel alımlarında da aynı yöntemle tarafsızlığın korunacağı ve İzmir modelinin kararlılıkla sürdürüleceği vurgulanıyor.
