SGK Uzmanı İsa Karakaş, engelli bireyler ve ailelerinin yararlanabileceği vergi indirimleri ile muafiyetlere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) mevzuatı kapsamında uygulanan düzenlemeler, çalışanların maaşlarından daha az vergi kesilmesini sağlarken, araç ve konut sahiplerine de belirli koşullarda ekonomik avantajlar sunuyor. Gelir vergisi indirimi yalnızca engelli çalışanları değil, mevzuata göre bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan ücretlileri ve serbest meslek sahiplerini de kapsıyor.
Maaşlarda vergi indirimi nasıl uygulanıyor?
Engellilik indirimi, çalışanın gelir vergisi matrahından belirlenen tutarın düşülmesi esasına dayanıyor. Böylece hesaplanan gelir vergisi azalıyor ve şartları sağlayan çalışanların eline geçen net ücret artabiliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 2026 yılı için belirlenen aylık engellilik indirimi tutarları şöyle:
|
Engellilik derecesi |
Çalışma gücü kaybı |
Aylık indirim |
|---|---|---|
|
Birinci derece |
En az %80 |
12.000 TL |
|
İkinci derece |
En az %60 |
7.000 TL |
|
Üçüncü derece |
En az %40 |
3.000 TL |
Bu rakamlar doğrudan maaşa eklenen tutarlar değil, gelir vergisi matrahından düşülen miktarlardır. Net maaşa yansıyan avantaj ise çalışanın tabi olduğu vergi dilimine ve hesaplanan vergisine göre değişiyor.
Engelli yakını bulunan çalışanlar da yararlanabiliyor
Gelir vergisi indirimi hakkından engelli olarak ücretli çalışanlar, engelli serbest meslek mensupları ve bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan çalışanlar yararlanabiliyor. Bu kapsamda eş, çocuk, anne veya babanın engelli olması durumunda, ilgili sosyal güvenlik ve çalışma mevzuatındaki bakmakla yükümlülük şartlarını sağlayan kişiler de vergi indirimine başvurabiliyor. Mimar, avukat, doktor ve mali müşavir gibi serbest meslek sahipleri de gerekli koşulları taşımaları halinde indirimden faydalanabiliyor.
Araç alımında ÖTV ve MTV avantajı
Engelli vatandaşlara yönelik vergi avantajlarının bir diğer bölümünü araç alımlarındaki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası oluşturuyor. Engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan kişiler, mevzuatta belirlenen araç ve diğer koşulları sağlamaları durumunda ÖTV istisnasıyla araç satın alabiliyor. Engellilik oranı yüzde 90'ın altında olan bireyler için ise sağlık raporunda belirtilen engellilik durumuna göre özel tertibat ve sürücü belgesi şartları değerlendiriliyor. ÖTV istisnasından yararlanılarak alınan veya ilgili mevzuattaki engellilik şartlarını karşılayan araçlar için Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) istisnası da uygulanabiliyor. Ancak ÖTV istisnası sınırsız bir hak değil. Araç bedeli, teknik özellikler, yerlilik şartı ve yeniden araç alma süresi gibi yasal koşulların sağlanması gerekiyor.
Tek konutu olanlara emlak vergisi muafiyeti
Brüt alanı 200 metrekareyi aşmayan tek meskene sahip engelli vatandaşlar, gerekli şartları sağlamaları durumunda emlak vergisinde sıfır oran uygulamasından yararlanabiliyor. Kişinin kendisine ait konutunu kiraya vererek başka bir evde kirada oturması da belirli şartlarda bu hakkı ortadan kaldırmıyor. Bunun için taşınmazın bulunduğu belediyeye gerekli belgelerle başvurulması gerekiyor.
Su faturası ve iletişim giderlerinde de indirim imkânı
Vergi avantajlarının yanı sıra engelli bireylere yönelik farklı destekler de bulunuyor. Belediyelerin uygulamalarına göre su faturalarında indirim sağlanabilirken, bazı GSM ve internet operatörleri de engelli müşterilerine özel tarifeler sunuyor. Ayrıca engelli bireylerin kullanımına yönelik belirli tıbbi cihazların ve yardımcı ekipmanların yurt dışından getirilmesinde, ilgili şartlar kapsamında gümrük vergisi muafiyeti uygulanabiliyor.
Vergi indiriminden yararlanmak için nereye başvurulacak?
SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre hak sahiplerinin öncelikle yetkili hastanelerden engellilik durumlarını belgeleyen sağlık kurulu raporunu almaları gerekiyor. Gelir vergisi indirimi için ilgili vergi dairesine veya Gelir İdaresi Başkanlığının elektronik başvuru kanallarına müracaat edilebiliyor. İndirim hakkı onaylanan çalışanların ilgili yazıyı işverenlerine bildirmesi gerekiyor. Emlak vergisi muafiyeti için ise konutun bulunduğu belediyeye ayrıca başvuru yapılması gerekiyor. Başvurulara ilişkin güncel bilgiye Gelir İdaresi Başkanlığının resmî internet sitesinden veya VİMER 189 hattından ulaşılabiliyor. Önemli ayrıntı: Gelir vergisi indirimi, ÖTV istisnası ve emlak vergisi muafiyeti birbirinden farklı haklardır. Her biri için ayrı koşullar geçerlidir. Engellilik raporunun bulunması, bütün vergi avantajlarından otomatik olarak yararlanılabileceği anlamına gelmiyor.
