İzmir’de akaryakıta yeni zam dalgası: Motorin 94 TL sınırında

Küresel petrol ürünleri piyasasında yaşanan arz sıkışıklığı İzmirli sürücülerin de yakından takip ettiği akaryakıt fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşturdu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nda artan riskler, Ukrayna’nın Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırıları ve Moskova’nın akaryakıt ihracatına getirdiği kısıtlamalar, benzin ve motorin arzına ilişkin endişeleri artırdı. Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının hesaplanmasında Akdeniz piyasasındaki petrol ürünleri fiyatlarının referans alınması nedeniyle küresel piyasadaki yükselişin İzmir’deki akaryakıt istasyonlarına da yansıma riski bulunuyor. 9 Eylül 2026 itibarıyla İzmir’de benzin 78,17 TL, motorin 90,29 TL, LPG ise 34,99 TL seviyesinde bulunuyor. Fiyatlar dağıtıcı firma ve istasyona göre küçük farklılıklar gösterebiliyor.

İzmir’de güncel akaryakıt fiyatları

İzmir’de 9 Eylül itibarıyla öne çıkan pompa fiyatları şöyle:

Dağıtıcı şirketlere göre benzinin litre fiyatı yaklaşık 78,10-78,25 TL, motorinin ise 90,25-90,40 TL bandında değişiyor. İzmir’de özellikle motorin fiyatındaki yükseliş dikkat çekiyor. 1 Eylül'de kentte motorinin litresi 82,46 TL, benzinin litresi ise 75,62 TL seviyesindeydi. Böylece eylül ayının ilk günlerinden 9 Eylül’e kadar motorinde yaklaşık 7,8 TL, benzinde ise yaklaşık 2,5 TL’lik yükseliş yaşandı.

İslam Memiş’ten yatırımcılara uyarı: Bu hataya düşmeyin

İçeriği Görüntüle

Rafineri marjı üçe katlandı

Petrol piyasasında yeni fiyat baskısının temelinde rafineri marjlarında görülen sert yükseliş bulunuyor. Rafineri marjı, rafinerilerin ham petrolü işleyerek benzin, motorin ve jet yakıtı gibi ürünlere dönüştürmesi sonucunda ürünlerin değeri ile ham petrol maliyeti arasındaki farkı ifade ediyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından bir gün önce, 27 Şubat'ta Akdeniz havzasında varil başına yaklaşık 27 dolar olan rafineri marjı, mart ayında 47,5 dolara çıktı. Aradan geçen dönemde Rus rafinerilerindeki üretim kayıpları, ihracat kısıtlamaları ve küresel ürün stoklarındaki daralma fiyatları daha da yukarı çekti. Akdeniz havzasında rafineri marjı 8 Eylül itibarıyla varil başına 78,5 dolara yükselirken, eylül ayındaki gün içi işlemlerde 81 dolar seviyesi de görüldü. Böylece yaklaşık altı ay içerisinde rafineri marjları üç kata yakın arttı.

Zam İzmir’de pompayı nereye taşıyabilir

9 Eylül 2026 itibarıyla benzin veya motorin için gece yarısından itibaren uygulanacağı kesinleşmiş yeni bir zam tutarı açıklanmış değil. Sektör kaynaklarında da aynı gün için kesinleşmiş yeni bir fiyat değişikliği bulunmuyor. Ancak rafineri marjındaki artış, pompa fiyatlarının hangi seviyelere ulaşabileceği konusunda önemli bir baskıya işaret ediyor. 27 Şubat'taki 27 dolarlık rafineri marjı ile 8 Eylül'deki 78,5 dolarlık seviye arasında varil başına yaklaşık 51,5 dolarlık fark bulunuyor. 9 Eylül'de dolar/TL'nin yaklaşık 48,48 seviyesinde olduğu dikkate alındığında, bu farkın litre başına teorik karşılığı yaklaşık 15,7 TL’ye ulaşıyor. Ancak bu rakamın doğrudan pompaya 15,7 TL zam olarak yansıması beklenmemeli. Rafineri marjı tek başına pompa fiyatını belirlemiyor. Döviz kuru, Akdeniz ürün fiyatları, vergiler, dağıtım maliyetleri ve Eşel Mobil sistemi nihai fiyat üzerinde etkili oluyor. Eşel Mobil sisteminin fiyat artışının yüzde 75’ine kadar olan bölümünü ÖTV indirimiyle karşılaması durumunda ve rafineri marjındaki artışın ürün fiyatlarına tamamen yansıdığı varsayıldığında, tüketiciye kalan teorik yük litre başına yaklaşık 3,9 TL seviyesinde hesaplanıyor. Sistem, fiyat artışının yüzde 75'ine kadar olan bölümünün ÖTV üzerinden karşılanmasına imkan sağlıyor.

Bu tamamen teorik senaryoda İzmir’de fiyatlar şöyle şekillenebilir:

Rafineri marjının gün içinde test ettiği 81 dolarlık seviye esas alınırsa aynı hesapta tüketiciye yansıyabilecek teorik tutar yaklaşık 4,12 TL’ye çıkıyor. Bu durumda benzinin litresi yaklaşık 82,29 TL, motorinin litresi ise 94,41 TL seviyesine ulaşabilir.

Bu rakamlar kesinleşmiş zam fiyatları değil. Yalnızca rafineri marjındaki yükseliş ve Eşel Mobil sisteminin azami yüzde 75 telafi sağladığı varsayımı üzerinden yapılan matematiksel senaryoyu gösteriyor.

50 litrelik depo ne kadara doluyor

İzmir’de mevcut fiyatlarla 50 litrelik bir benzin deposunun dolum maliyeti yaklaşık 3 bin 908,50 TL'ye ulaşıyor. Motorin kullanan bir araçta ise 50 litrelik depo yaklaşık 4 bin 514,50 TL'ye doluyor. Teorik 3,93 TL'lik artışın gerçekleşmesi halinde 50 litrelik benzin deposunun maliyeti yaklaşık 4 bin 105 TL'ye, motorin deposunun maliyeti ise yaklaşık 4 bin 711 TL'ye çıkabilir. Başka bir ifadeyle olası 3,93 TL'lik artış, tek depo dolumunda sürücünün cebinden yaklaşık 196,50 TL daha fazla çıkması anlamına geliyor.

Dünya genelinde marjlar rekor kırdı

Akaryakıt fiyatları üzerindeki baskı yalnızca Akdeniz piyasasıyla sınırlı değil. Uluslararası Enerji Ajansı'nın temmuz ayına ilişkin petrol piyasası raporuna göre, mevsimsel talepteki artış, ürün arzındaki açık ve düşük stoklar özellikle motorin, jet yakıtı ve benzin fiyatlarını yukarı taşıdı. Küresel rafinerilerin günlük ham petrol işleme miktarı temmuzda önceki aya göre 1,8 milyon varil artmasına rağmen geçen yılın aynı döneminin yaklaşık 5 milyon varil altında kaldı. Deniz yoluyla gerçekleştirilen petrol ürünü ticaretinin de geçen yıla göre günlük yaklaşık 3,8 milyon varil gerilemesi arz sıkışıklığını daha da artırdı. Rusya, Orta Doğu ve Asya'dan gerçekleştirilen günlük motorin ihracatındaki yıllık yaklaşık 1,3 milyon varillik düşüş ise küresel deniz yoluyla yapılan motorin ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geldi. Avrupa’da motorin rafineri marjı eylül başında varil başına 78,91 dolarla rekor seviyeye çıkarken, ABD'de motorin rafineri marjı ilk kez 100 dolar sınırını aştı ve gün içi işlemlerde 108,02 dolar seviyesini gördü.

Türkiye Akdeniz piyasasına göre fiyatlıyor

Küresel fiyat hareketleri Türkiye açısından ayrı bir önem taşıyor. Çünkü Türkiye'deki benzin ve motorin fiyatlarının hesaplanmasında Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları temel referanslardan biri olarak kullanılıyor. Türkiye, benzin ihtiyacının tamamına yakınını yerli rafinerilerden karşılıyor. Motorinde ise ihtiyacın yaklaşık yüzde 53'ü yurt içi üretimden sağlanırken yüzde 47'lik bölüm ithalat yoluyla karşılanıyor. Bu nedenle özellikle motorin tarafındaki küresel arz daralması, Türkiye ve İzmir'deki fiyatlar açısından daha büyük bir risk oluşturuyor. Hükümet, küresel petrol fiyatlarındaki olağanüstü yükselişlerin tüketiciye doğrudan yansımasını azaltmak amacıyla 5 Mart 2026'da geçici Eşel Mobil sistemini devreye sokmuştu. Sistem kapsamında 2 Mart fiyatları baz alınarak meydana gelen artışların yüzde 75'ine kadar olan kısmının ÖTV indirimiyle karşılanması öngörülüyor. Buna rağmen küresel petrol ve petrol ürünü fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde vergi tamponunun da sınırlarının zorlanması ve İzmir’de benzin ile motorinde yeni fiyat artışlarının gündeme gelmesi bekleniyor. Şimdilik İzmirli sürücüler için tabela benzinde 78,17 TL, motorinde 90,29 TL, LPG’de 34,99 TL seviyesinde. Kesinleşmiş yeni bir zam bulunmamakla birlikte, rafineri marjlarında görülen rekor yükseliş pompa fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının sürdüğünü gösteriyor.