Türkiye'de üniversite eğitimini kökten değiştirebilecek yeni bir model gündemde. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar'ın bazı lisans programlarının 4 yıldan 3 yıla indirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıklaması, Türkiye'nin önemli yükseköğretim merkezlerinden İzmir'de de dikkatleri üniversitelere çevirdi. Ege Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir Demokrasi Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve kentteki vakıf üniversitelerinde öğrenim gören öğrenciler, yeni sistemin hangi bölümlerde uygulanacağını merak ediyor. Özellikle eğitim, iktisat ve fen-edebiyat fakültelerindeki programların üç yıllık modele geçebileceği değerlendirilirken uygulamalı eğitimin yoğun olduğu bölümlerde mevcut sürenin korunabileceği belirtiliyor.
İzmir'deki üniversitelerde hangi bölümler etkilenecek?
YÖK tarafından henüz üniversite veya bölüm bazında kesin bir liste açıklanmadı. Ancak eğitim uzmanlarının değerlendirmeleri, İzmir'deki bazı fakültelerin yeni sistem kapsamında ele alınabileceğine işaret ediyor. Dokuz Eylül Üniversitesi ve Ege Üniversitesi başta olmak üzere kentteki üniversitelerin eğitim, iktisadi ve idari bilimler ile fen ve edebiyat alanlarındaki lisans programları, müfredatlarının uygun bulunması halinde üç yıllık modele geçebilecek bölümler arasında değerlendirilebilir. Bununla birlikte İzmir'deki herhangi bir üniversitenin ya da bölümün yeni sisteme alınacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Ege ve Dokuz Eylül'de gözler YÖK'te
İzmir'in köklü yükseköğretim kurumlarından Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi, olası düzenlemenin kentteki etkileri açısından öne çıkıyor. Her iki üniversitede de farklı disiplinlerde dört yıllık lisans eğitimi veriliyor. Yeni modelin hayata geçirilmesi halinde özellikle teorik derslerin ağırlıklı olduğu programların eğitim süreleri yeniden değerlendirilebilecek. Ancak tıp, sağlık ve yoğun mesleki uygulama gerektiren alanlarda eğitim sürelerinin korunması ihtimali bulunuyor. Üniversitelerin mevcut müfredatlarının nasıl değişeceği ise YÖK'ün hazırlayacağı düzenlemelerin ardından netleşecek.
İzmir'deki diğer üniversiteleri de ilgilendiriyor
Olası değişiklik yalnızca Ege ve Dokuz Eylül üniversiteleriyle sınırlı değil. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir Demokrasi Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İzmir Ekonomi Üniversitesi ve Yaşar Üniversitesi gibi yükseköğretim kurumları da düzenlemenin kapsamına göre etkilenebilecek. Üniversitelerdeki lisans programlarının eğitim sürelerinin belirlenmesinde ders içerikleri, uygulamalı eğitim yükümlülükleri ve mesleki yeterlilik koşulları dikkate alınacak. Bu nedenle aynı şehirdeki farklı üniversitelerde benzer bölümlerin nasıl etkileneceği de yeni sistemin ayrıntıları açıklandığında belli olacak.
Eğitim, iktisat ve fen-edebiyat fakülteleri öne çıkıyor
Eğitim Uzmanı Onur Soğuk, yeni modelin hangi bölümlerde uygulanabileceğine ilişkin değerlendirmesinde eğitim, iktisat ve fen-edebiyat fakültelerine dikkat çekti. Soğuk, “Sağlıkla alakalı bölümler, hemşirelik gibi, yani uygulamanın daha fazla olduğu bölümler aynı sürede kalabilir. Eğitim fakülteleri, iktisat fakülteleri, fen edebiyat fakülteleri buradaki bölümlerin çoğu Türkiye şartlarında üç yıla indirilebilir” ifadelerini kullandı. Bu değerlendirme, İzmir'deki üniversitelerde söz konusu alanlarda öğrenim gören öğrenciler açısından önem taşıyor. Ancak uzman görüşleri, YÖK tarafından alınmış resmi bir karar niteliği taşımıyor.
Hemşirelik ve uygulamalı bölümlerde süre korunabilir
Eğitim süresinin kısaltılmasının bütün lisans programlarını kapsaması beklenmiyor. Özellikle klinik uygulama, laboratuvar çalışması, staj ve saha eğitiminin önemli yer tuttuğu bölümlerde dört yıllık sistemin devam edebileceği değerlendiriliyor. Eğitim Uzmanı Muhammet Tosun, “Müfredatı aslında çok yoğun olmayan bölümlerde üç yıla düşüşü bekleyebiliriz. Ama yoğun uygulama gerektiren, içinde ciddi şekilde uygulama olan bölümlerin dört yıl kalması muhtemel” açıklamasında bulundu. Bu çerçevede İzmir'deki üniversitelerin hemşirelik gibi uygulamalı eğitim ağırlıklı programlarında mevcut sürenin korunması ihtimaller arasında bulunuyor.
Üniversite eğitimi neden kısaltılmak isteniyor?
YÖK Başkanı Erol Özvar, hazırlıkların gerekçeleri arasında Türkiye'de doğum oranlarının düşmesini ve gençlerin çalışma hayatına katılma yaşının yükselmesini gösterdi. Planlanan modelle üniversite müfredatlarının sadeleştirilmesi, ders sayılarının azaltılması ve öğrencilerin daha erken mezun olabilmesi amaçlanıyor. Eğitim Uzmanı Muhammet Tosun, dört yıllık programlarda öğrenim gören öğrencilerin bir bölümünün üçüncü ve dördüncü sınıflarda üniversiteyi bırakma noktasına geldiğine dikkat çekti. Eğitim süresinin kısaltılmasının öğrencilerin iş hayatına daha erken başlamasını sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa'daki üniversiteler örnek gösteriliyor
Eğitim Uzmanı Onur Soğuk, Avrupa'daki bazı yükseköğretim sistemlerinde üç yıllık lisans programlarının uygulandığını hatırlattı. Almanya, İngiltere ve İtalya'daki örneklere işaret eden Soğuk, “Türkiye'de yüksek lisans eğitimi de iki yıl sürüyor. Dolayısıyla öğrenciler dört yıl lisans, iki yıl yüksek lisans derken altı yıllık bir süreci tamamlamak zorunda kalıyorlar” dedi. Türkiye'de de bazı lisans programlarının üç yıla indirilmesi halinde yüksek lisansla birlikte toplam eğitim süresinin kısalabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte Avrupa ülkelerinde de bütün üniversite bölümleri üç yıllık eğitim vermiyor.
Ders sayıları ve müfredatlar değişebilir
Üç yıllık üniversite modelinin hayata geçirilmesi halinde İzmir'deki üniversitelerin de müfredatlarını yeni sisteme uygun şekilde düzenlemesi gerekebilecek. Hazırlıklar kapsamında ders sayılarının azaltılması, içeriklerin sadeleştirilmesi ve eğitim süreçlerinin yeniden planlanması öngörülüyor. Ancak mevcut öğrencilerin yeni sistemden yararlanıp yararlanamayacağı, geçiş sürecinin nasıl yürütüleceği ve mezuniyet koşullarının değişip değişmeyeceği henüz bilinmiyor. Bu konuların YÖK tarafından hazırlanacak uygulama esaslarıyla açıklığa kavuşması bekleniyor.
İzmir'deki öğrenciler için yeni sistem ne zaman başlayacak?
YÖK Başkanı Erol Özvar'ın açıklamalarına göre üç yıllık lisans modelinin önümüzdeki birkaç yıl içerisinde uygulamaya alınması hedefleniyor. Ancak kesin başlangıç tarihi, kapsam dahilindeki üniversiteler ve eğitim süresi kısaltılacak bölümler henüz açıklanmadı. İzmir'deki devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören öğrenciler için mevcut dört yıllık lisans programları şimdilik aynı şekilde devam ediyor. Yeni modelin ayrıntılarının YÖK'ün çalışmalarını tamamlamasının ardından duyurulması bekleniyor.
