Türkiye'de finansal ekosistemin dijitalleşme hızı ve nakitsiz toplum vizyonuna yönelik eğilim, açıklanan resmi verilerle bir kez daha tescillendi. Vatandaşların günlük alışverişlerinden büyük ölçekli harcamalarına kadar geniş bir yelpazede kart kullanımını tercih etmesi, ödeme hacimlerinde belirgin bir büyüme trendini beraberinde getiriyor. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından açıklanan Eylül 2026 dönemine ait güncel veriler, kartlı ödeme sistemlerinin ülke genelinde ne kadar yaygınlaştığını ve geleneksel ödeme yöntemlerinin yerini büyük oranda elektronik araçlara bıraktığını net bir biçimde gösterdi.
Kartlı ödeme hacminde eylül ayı rekoru
BKM'nin yayınladığı rapora göre, kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar kullanılarak eylül ayında gerçekleştirilen toplam ödeme tutarı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35 oranında yükselerek 2 trilyon 965,5 milyar lira seviyesine ulaştı. Toplam harcama hacminin aslan payını kredi kartı kullanımı oluşturdu. Eylül ayında kredi kartı ile yapılan ödemelerin tutarı geçen yıla göre yüzde 35 artışla 2 trilyon 515,3 milyar liraya çıkarken, doğrudan hesaba bağlı banka kartları üzerinden gerçekleştirilen harcamalar ise yüzde 39 artarak 442 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Öte yandan, ön ödemeli kart harcamalarında ise dikkate değer bir gerileme gözlemlendi. Bu gruptaki toplam ödeme tutarı yıllık bazda yüzde 44 düşüş göstererek 8,2 milyar liraya indi. Harcama tutarındaki bu yüksek hacimli artışa, işlem sayılarındaki büyüme de eşlik etti. Kartlarla yapılan toplam işlem adedi eylül ayında yüzde 11 artarak 1,95 milyar adet olarak gerçekleşti. Söz konusu işlemlerin 1 milyar 137,7 milyonunu kredi kartı, 783 milyonunu banka kartı ve 34 milyonunu ön ödemeli kart işlemleri oluşturdu. İşlem sayılarındaki yıllık büyüme oranı kredi kartlarında yüzde 12, banka kartlarında yüzde 14 artış yönünde gerçekleşirken, ön ödemeli kart işlemlerinde yüzde 40 oranında bir düşüş yaşandı.
Cüzdanlardaki kart sayısı yarım milyara koşuyor
Ödeme hacimlerindeki bu dikkat çekici genişlemenin arkasında, dolaşımdaki kart sayısının her geçen gün artması yatıyor. Türkiye genelinde plastik kart sahipliği artmaya devam ederken, toplam kart stoğu yarım milyar sınırına yaklaşmış durumda. BKM verilerine göre, eylül ayı itibarıyla Türkiye'deki toplam kart sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 artış göstererek 478,9 milyon adede yükseldi.
Sektörel bazda detaylandırılan veriler incelendiğinde, Türkiye'deki toplam kredi kartı sayısının yıllık yüzde 11 artışla 155 milyon adede ulaştığı görülüyor. Banka kartı sayısı ise yüzde 4 oranında sınırlı bir büyüme kaydederek 225,2 milyon adede çıktı. Finansal kapsayıcılık alanında son yıllarda hızlı bir yaygınlaşma gösteren ön ödemeli kart sayısı ise geçen yıla oranla yüzde 7 gerileyerek 98,7 milyon seviyesinde gerçekleşti. Kart sayılarındaki bu genel artış, finansal sistemin tabana yayılması ve tüketicilerin kayıtlı ekonomiye entegrasyonu açısından kritik bir gösterge sunuyor.
Dijital alışveriş alışkanlıkları e-ticaret hacmini büyütüyor
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarında yaşanan köklü değişim, elektronik ticaret ve internet ödemeleri verilerine de doğrudan yansıyor. Mobil uygulamaların, e-ticaret platformlarının ve dijital kanalların kullanım kolaylığı sağlaması, mesafeli alışverişlerin toplam finansal hareketler içindeki ağırlığını her geçen gün artırıyor. Eylül ayında internet üzerinden kartlarla yapılan toplam harcama tutarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 35 oranında artarak 901 milyar lira gibi devasa bir hacme erişti.
İnternetten yapılan kartlı harcamaların toplam kartlı ödemeler içerisindeki payı yüzde 30 seviyesine ulaşarak her 100 liralık harcamanın 30 lirasının dijital ortamda gerçekleştiğini kanıtladı. İşlem adedi bazında bakıldığında ise internet üzerinden gerçekleştirilen kartlı işlem sayısı yıllık yüzde 14 artışla 262,9 milyona yükseldi. Bu rakam, toplam kartlı ödeme sayısının yüzde 14'lük kısmının online kanallar aracılığıyla yapıldığını ortaya koydu.
Fiziksel kasalarda temassız işlem dönemi hakimiyeti
Perakende noktalarında ve mağaza içi alışverişlerde ödeme süreçlerini hızlandıran temassız ödeme teknolojisi, tüketicilerin birincil tercihi olma konumunu pekiştiriyor. Kasalarda sıra bekleme süresini azaltan ve hijyenik bir alternatif sunan temassız işlemler, alışverişlerin vazgeçilmez bir parçası haline geldi. BKM tarafından paylaşılan veriler, eylül ayında gerçekleşen mağaza içi kartlı ödemelerin ezici bir çoğunluğunun temassız olarak tamamlandığını belgeliyor.
Eylül ayında kartlarla yapılan toplam temassız ödeme sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9 oranında artarak 1 milyar 301,3 milyon adede ulaştı. İşlem tutarı tarafında ise çok daha belirgin bir büyüme kaydedildi; temassız ödeme tutarı yıllık yüzde 43 gibi yüksek bir artış oranıyla 1 trilyon 24,5 milyar liraya yükseldi. Elde edilen veriler doğrultusunda, eylül ayı boyunca fiziki mağazalarda yapılan her 5 kartlı ödemeden 4'ünün temassız olarak gerçekleştirildiği görüldü. Bu tablo, gündelik finansal operasyonlarda kartların fiziksel olarak pos cihazlarına temas ettirilmesi döneminin büyük ölçüde sona erdiğini ve yeni nesil ödeme teknolojilerinin tam anlamıyla benimsendiğini gösteriyor.
