Türkiye finans tarihinin en çok konuşulan enstrümanlarından biri olan Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasında sona gelindi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 14 Ağustos haftası itibarıyla KKM bakiyesi sadece 4 milyon lira seviyesine kadar gerileyerek tamamen tasfiye olma noktasına ulaştı. Bir dönem trilyonlarca liralık hacme ulaşan finansal mekanizmanın ortadan kalkmasıyla birlikte, bankacılık sektörü kredi hacminde ve toplam mevduat tutarında büyümeyi sürdürdü.
KKM bakiyesinde üç yıllık tarihi serüven resmen bitti
Ekonomi yönetiminin para politikalarındaki sadeleşme adımları ve Türk Lirası mevduatı teşvik eden kararları neticesinde Kur Korumalı Mevduat sistemindeki çözülme tamamlandı. Ağustos 2023 tarihinde 3,41 trilyon lira ile tarihi zirvesini gören KKM hesapları, aşamalı olarak tasfiye sürecine girdi.
-
Zirveden erimeye geçiş dönemi: 2023 yılının ikinci yarısından itibaren TL mevduat faizlerindeki yükseliş KKM'den çıkışları hızlandırdı ve bakiye yıl sonunda 2,62 trilyon liraya indi.
-
Hızlı tasfiye süreci: 2024 boyunca şirketlere sağlanan vergi avantajlarının kaldırılması ve bankalara getirilen TL mevduat oranı hedefleriyle tutar yıl sonunda 1,17 trilyon liraya çekildi.
-
Yeni hesap açılışının durdurulması: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ağustos 2025'te yeni hesap açılışını ve vade yenilemeyi tamamen durdurdu. Bakiye 2025 yılı sonunda 15 milyar lira seviyesine kadar çekildi.
-
Son durum ve sıfırlanma: Uzun vadeli hesapların vadesinin dolmasıyla 2026 yılının ilk yarısından itibaren dip seviyeler görüldü ve 14 Ağustos 2026 itibarıyla tutar 4 milyon liraya düşerek sistemden tamamen silinme noktasına geldi.
Bankacılık sektörünün kredi hacmi ve mevduatı yükselişte
KKM tarafında tasfiye süreci tamamlanırken, bankacılık sektörü toplam kredi hacminde ve kaynak yapısında belirgin bir genişleme kaydetti. BDDK haftalık verilerine göre, sektörün toplam kredi hacmi 14 Ağustos haftasında 201 milyar 298 milyon lira artış gösterdi. Bu yükselişle birlikte kredi hacmi 27 trilyon 481 milyar 976 milyon liradan 27 trilyon 683 milyar 273 milyon liraya tırmandı.
Sektörün ana kaynağını oluşturan toplam mevduat tutarı ise bankalar arası dâhil olmak üzere aynı haftada 528 milyar 905 milyon lira artarak 31 trilyon 810 milyar 6 milyon lira seviyesine ulaştı. Müşterilerin TL mevduat hesaplarına yönelmesi, mevduat tabanındaki sağlıklı büyümenin temel faktörü oldu.
Bireysel kredi kartları ve tüketici kredileri büyümeye devam ediyor
Haftalık verilere bakıldığında vatandaşların ve işletmelerin kredi kullanım eğilimi rakamlara net şekilde yansıdı. Tüketici kredileri tutarı ilgili dönemde 23 milyar 266 milyon lira artarak 3 trilyon 446 milyar 536 milyon lira seviyesine ulaştı. Tüketici kredilerinin alt detayları incelendiğinde;
-
Konut kredileri 821 milyar 956 milyon lira,
-
Taşıt kredileri 41 milyar 352 milyon lira,
-
İhtiyaç kredileri ise 2 trilyon 583 milyar 229 milyon lira olarak gerçekleşti.
Aynı dönemde taksitli ticari krediler tutarı 15 milyar 719 milyon lira artışla 4 trilyon 220 milyar 991 milyon liraya yükseldi. Vatandaşların bireysel kredi kartı borçları ise haftalık yüzde 2 artış göstererek 3 trilyon 430 milyar 409 milyon lira oldu. Bireysel kredi kartı borçlarının 1 trilyon 271 milyar 119 milyon liralık kısmını taksitli, 2 trilyon 159 milyar 290 milyon liralık bölümünü ise taksitsiz harcamalar oluşturdu.
Takipteki alacaklar ve öz kaynak yapısındaki değişim
Sektörün aktif kalitesi ve mali bünyesine ilişkin göstergelerde de hareketlilik göze çarptı. Bankacılık sisteminde takipteki alacaklar 14 Ağustos itibarıyla bir önceki haftaya kıyasla 5 milyar 433 milyon lira artarak 833 milyar 304 milyon lira oldu. Bankalar, riske maruz bu alacakların 621 milyar 551 milyon liralık kısmı için özel karşılık ayırarak ihtiyatlı tutumunu korudu.
Öte yandan bankacılık sisteminin mali dayanıklılığını gösteren yasal öz kaynaklar aynı haftada 12 milyar 805 milyon liralık artış kaydetti. Bu yükselişle birlikte sektörün yasal öz kaynak toplamı 5 trilyon 935 milyar 934 milyon lira seviyesine ulaşarak güçlü sermaye yapısının korunduğunu gösterdi.
