Türkiye genelinde gayrimenkul sektörünün takip ettiği güncel TÜİK verileri, eylül ayında konut pazarında hissedilen yavaşlamayı gözler önüne serdi. Açıklanan Eylül ayı istatistikleri kapsamında ülke genelinde el değiştiren gayrimenkul sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 oranında azalarak 142 bin 390 adede çekildi. En fazla satışın yapıldığı metropoller listesinde başı çeken İstanbul (22 bin 212) ve Ankara'nın (12 bin 406) ardından üçüncü sırada yer alan İzmir konut pazarı, Türkiye genelindeki düşüş trendinden daha sert etkilendi. Ege'nin incisinde gerçekleşen konut satışları, geçtiğimiz yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,9 oranında düşüş göstererek 7 bin 535 adede geriledi. Türkiye haritasının diğer ucunda yer alan Tunceli 115, Hakkari 82 ve Ardahan ise 67 konut satışı ile en az hareketliliğin yaşandığı kentler olarak kayıtlara geçti.
İzmir gayrimenkul piyasasında ikinci el ağırlığı sürüyor
Ege metropolündeki konut piyasasının iç dinamikleri incelendiğinde, alıcıların yeni projelerden ziyade mevcut yapı stoğuna yöneldiği görülüyor. Kentte eylül dönemi boyunca ilk defa satılan konut sayısı geçen yılın eylül ayına oranla yüzde 9,4 oranında düşerek 2 bin 224 seviyesinde kaldı. Bu rakam, İzmir genelindeki toplam işlemler içerisinde sıfır konutların payının yüzde 29,5 gibi sınırlı bir seviyede kaldığını kanıtlıyor.
Buna karşılık, pazarın ana omurgasını oluşturan ikinci el konut satışları yüzde 17,1'lik bir gerilemeyle 5 bin 311 olarak gerçekleşti. Kentteki her 10 konut satışından 7'sinden fazlasının (yüzde 70,5) ikinci el piyasasında el değiştirmesi, artan inşaat maliyetleri ve yüksek sıfır konut fiyatlarının tüketici tercihlerini doğrudan şekillendirdiğini gösteriyor. Kredi imkanlarındaki daralma da alım yöntemlerine yansımış durumda. İzmir genelinde ipotekli konut satışı işlemleri yüzde 3,9 azalarak bin 392 adede indi. Toplam satıştaki ipotekli işlem payının yüzde 18,5 seviyesinde kalması, finansman erişimindeki zorlukların pazar üzerindeki baskısını teyit eder nitelikte.
Menemen ve çevre ilçeler yatırımcının odak noktası oldu
İzmir'in geniş coğrafyasında gayrimenkul hareketliliği kentsel dönüşüm aksları ile çeperdeki yeni yerleşim alanlarında yoğunlaşıyor. İlçe detayları incelendiğinde, kentin kuzey gelişim aksında yer alan Menemen, açık ara farkla yatırımcıların ve konut arayanların ilk tercihi olmayı başardı. Eylül ayı boyunca Menemen konut satışı bin 101 adede ulaşarak kentin en hareketli gayrimenkul bölgesi unvanını perçinledi.
Menemen'i takip eden ilçeler listesinde ise kentin köklü ve yüksek nüfuslu yerleşim merkezleri öne çıkıyor. Öğrenci nüfusu ve kiralık konut talebinin yüksek olduğu Buca 748 satışla ikinci sırada yer alırken, sanayi ve ulaşım projeleriyle büyüyen Torbalı 699 satışla üçüncü sıraya yerleşti. Kentin merkezi noktalarından Karşıyaka 611, Konak 446, Çiğli 440, Bornova 409, Karabağlar 406 ve Bayraklı ise 328 satışla ilçe bazlı konut satışları listesinde üst sıralardaki yerini korudu. Bu dağılım, İzmir'deki gayrimenkul yatırımlarının merkezdeki yoğunluktan ziyade ulaşım kolaylığı sunan gelişmekte olan çeper ilçelere doğru kaydığını gösteriyor.
Yabancı yatırımlarında sınırlı artış ve ticari gayrimenkul tablosu
Yurt dışı yerleşiklere yapılan satışlar tarafında ise yerel pazarın aksine hafif ölçekli bir hareketlilik gözlendi. İzmir'de eylül ayı boyunca yabancılara konut satışı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,9 oranında küçük bir artış göstererek 36 adet olarak kayıtlara geçti. Ülke genelinde ise yabancılara yapılan satışlar eylül döneminde yüzde 9,9 artışla 2 bin 167 adede ulaştı. Toplam konut satışları içerisinde yabancı payı ülke genelinde yüzde 1,5 düzeyinde gerçekleşti. Ancak yıllık bazdaki kümülatif verilere bakıldığında, Ocak-Eylül dönemini kapsayan dokuz aylık süreçte yabancıya yapılan satışlar yüzde 4,3 azalarak 15 bin 308 adede geriledi. Türkiye genelinde en çok konut edinen ülke vatandaşları sıralamasında 388 konut ile Rusya Federasyonu liderliğini korurken, Rusya'yı 166 konut ile Irak ve 162 konut ile Almanya takip etti.
Konut sektöründeki bu ivme kaybı, ticari gayrimenkul alanında da benzer bir seyir izledi. Ege Bölgesi gayrimenkul pazarının ticari kalbinde yer alan İzmir'de iş yeri satışları, eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 oranında azalarak 862 adede düştü. Gerçekleşen ticari gayrimenkul işlemlerinin 256'sını ilk el satışlar oluştururken, kalan 606 işlem ise ikinci el iş yeri el değiştirmeleri olarak kayıtlara girdi.
