Ege Bölgesi'nin en verimli tarım havzalarından biri olan Manisa'nın Salihli ilçesi, bağcılık geleneğini taçlandıracak önemli bir başarıya imza attı. Bölgenin simgesi haline gelen ve dünyaca tanınan çekirdeksiz üzümlerinden hazırlanan Sultani üzüm pekmezi, resmi olarak koruma altına alındı. Bu yıl üzüm rekoltesinde yaşanan yüksek bolluk, üreticileri ham ürün satışının ötesinde katma değerli işleme yöntemlerine yönlendirirken, alınan coğrafi işaret tescili bu çabaların en somut meyvesi olarak kayıtlara geçti.
Dört yıllık takipli başvuru süreci başarıyla tamamlandı
Salihli'nin gastronomik değerlerini ulusal ve uluslararası alanda korumak amacıyla hareket eden Salihli Ticaret ve Sanayi Odası, 2022 yılında Sultani üzüm pekmezi için tescil başvurusunu gerçekleştirdi. Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Yüksel önderliğinde yürütülen çalışmalar, ürünün özgün reçetesini, coğrafi sınırlarını ve üretim tekniklerini içeren kapsamlı dosyanın hazırlanmasıyla devam etti. Yaklaşık dört yıl süren titiz inceleme ve analiz süreçlerinin ardından Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), Salihli'nin geleneksel lezzetine resmi tescil belgesini verdi.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Salihli Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İbrahim Yüksel, bu sezon bağlarda büyük bir bereket yaşandığına dikkat çekti. Üretilen rekoltenin iç piyasada hak ettiği değeri bulması gerektiğini belirten Yüksel, katma değerli ürün geliştirmenin önemini vurguladı. Dört yıl önce başlatılan tescil hamlesinin mutlu sonla tamamlandığını ifade eden Yüksel, yöresel ürünlerin markalaşma yolunda korunmasının bölge ekonomisi açısından stratejik bir adım olduğunu dile getirdi.
Geleneksel üretim yöntemleri koruma altına alınıyor
Sultani üzümden elde edilen pekmezi diğer muadillerinden ayıran en temel özellik, üretiminde kullanılan köklü ve geleneksel yöntemler olarak öne çıkıyor. Salihli ovalarında yetişen şeker oranı yüksek, ince kabuklu Sultani çekirdeksiz üzümler, bağlardan özenle toplandıktan sonra şıra haline getiriliyor. Herhangi bir kimyasal katkı maddesi kullanılmadan, ahşap veya taş teknelerde sıkılan şıra, yöreye özgü beyaz pekmez toprağı ile kestirildikten sonra bakır kazanlarda odun ateşinde ağır ağır kaynatılıyor.
Ustalık gerektiren bu kıvam verme süreci, pekmezin hem kendine has rengini hem de koku ve lezzet profilini kazanmasını sağlıyor. Coğrafi işaret tescili sayesinde, bu özel üretim standartları yazılı kurallara bağlanarak gelecek kuşaklara aslına uygun biçimde aktarılması güvence altına alınıyor. Gelecekte yapılacak üretimlerin bu kriterlere uygunluğu ise kurulan denetim mekanizmaları vasıtasıyla düzenli olarak kontrol edilecek.
Yerel üreticinin ve bölge ekonomisinin gücü artıyor
Ürünün tescillenmesi, sadece bir kültür mirasının korunmasıyla sınırlı kalmayıp doğrudan Manisa ve Salihli kırsalındaki çiftçilerin ekonomik refahına katkı sunacak. Pazarda "Salihli Sultani Üzüm Pekmezi" etiketiyle yer alacak olan ambalajlı ürünler, tüketici nezdinde güvenilirlik kazanarak daha yüksek fiyat marjlarıyla alıcı bulabilecek. Tescilli ürün statüsü, yerel üretici kooperatiflerinin kurulmasına ve kadın girişimcilerin evsel üretimlerini ticari boyuta taşımalarına da zemin hazırlayacak.
Yöresel gastronomi turizmine de canlılık kazandırması beklenen bu gelişme, Salihli'yi Ege'nin gurme rotalarında üst sıralara taşıyacak. Kent merkezinde ve yol üstü tesislerinde satışı yapılan yöresel ürün pazarında tescilli ambalajların kullanılması, bölgeye gelen ziyaretçilerin otantik lezzetlere ulaşmasını kolaylaştıracak. Üreticiler, bağbozumu döneminde elde ettikleri mahsulün bir kısmını yaş olarak satarken, kalan kısmını pekmeze dönüştürerek yıl geneline yayılan sürdürülebilir bir gelir modeli oluşturabilecek.
Coğrafi işaret tesciliyle taklit ürünlerin önüne geçilecek
Son yıllarda gıda sektöründe artan taklit ve tağşiş olaylarına karşı coğrafi işaret amblemi en güçlü kalkan işlevi görüyor. TÜRKPATENT tarafından verilen tescil hakkı, piyasada Salihli ismi kullanılarak satılan ancak bölgenin üzümünden ve geleneksel standartlarından uzak üretilen haksız rekabet unsuru ürünlerin önüne geçecek. Tüketiciler, ambalaj üzerindeki resmi coğrafi işaret amblemini inceleyerek gerçek ve katkısız Salihli pekmezine ulaştıklarından emin olabilecek.
Bölge tarımının sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşıyan bu hukuki koruma, Salihli'nin diğer potansiyel tescilli ürünleri için de emsal teşkil ediyor. Salihli Ticaret ve Sanayi Odası, ilçeye özgü diğer tarımsal ve kültürel değerlerin tescil süreçlerini tamamlayarak Manisa'nın marka değerini ulusal düzeyde yükseltmeye yönelik projelerine devam edeceğini duyurdu.
