Ekonomist Mahfi Eğilmez, Türk Lirası’nın dolar karşısındaki değerine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. “Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?” başlıklı analizinde Temmuz 2026 sonu verilerini ele alan Eğilmez, Big Mac Endeksi üzerinden Türkiye’deki fiyat seviyeleri ile döviz kuru arasındaki farkı değerlendirdi. Eğilmez’in analizinde, The Economist tarafından hazırlanan Big Mac Endeksi verileri kullanıldı. Buna göre 30 Temmuz 2026 itibarıyla dünyada ortalama Big Mac fiyatı yaklaşık 5 dolar seviyesindeyken, Türkiye’de aynı ürünün fiyatı 325 TL olarak hesaplandı. Bu verilere göre satın alma gücü eşitliği dikkate alındığında, Türkiye’deki fiyatın dünya ortalamasıyla dengelenmesi için dolar kurunun yaklaşık 65 TL olması gerektiği belirtildi.
Mevcut kurla fark oluşuyor
Piyasa kurunun yaklaşık 47,50 TL seviyesinde olduğu dönemde Türkiye’deki 325 TL’lik Big Mac’in dolar karşılığı 6,84 dolar olarak hesaplandı. Bu durum, Türkiye’de aynı ürünün dolar bazında dünya ortalamasından yaklaşık yüzde 37 daha pahalı olduğunu ortaya koydu. Eğilmez, 47,50 TL’lik piyasa kuru ile 65 TL’lik satın alma gücü kuru arasında yaklaşık 17,50 TL’lik fark bulunduğuna dikkat çekti.
“65 TL gerçek değer değil” uyarısı
Mahfi Eğilmez, söz konusu 65 TL seviyesinin Türk Lirası’nın kesin veya tartışmasız gerçek değeri olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Bu hesabın yalnızca Big Mac fiyatları üzerinden yapılan bir satın alma gücü paritesi (SAGP) hesaplaması olduğunu ifade eden Eğilmez, döviz kurunun birçok farklı etkene bağlı olarak belirlendiğini vurguladı.
Kurda birçok faktör etkili
Eğilmez’e göre döviz hareketlerinde;
- Faiz oranları,
- Enflasyon beklentileri,
- Sermaye giriş ve çıkışları,
- Dış ticaret dengesi,
- Ülke riski,
- Para politikaları
gibi birçok unsur belirleyici oluyor. Ekonomist, dolar kurunun 65 TL seviyesine yükselmesi durumunda ithal enerji ve ara malı maliyetlerinin artabileceğini, bunun da enflasyon üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceğini belirtti.
Dolar hesabı milli geliri de değiştiriyor
Analizde, dolar kurunun 47,50 TL’den 65 TL seviyesine yükselmesi halinde Türkiye ekonomisinin dolar bazındaki büyüklüğünün de değişeceği hesaplandı. Buna göre yaklaşık 1 trilyon 658 milyar dolar seviyesinde görünen Türkiye Gayrisafi Yurt İçi Hasılası’nın, 65 TL’lik kurla yaklaşık 1 trilyon 189 milyar dolara gerileyebileceği belirtildi. Kişi başına düşen gelirin ise aynı hesaplamaya göre 18 bin 621 dolardan 13 bin 745 dolara düşeceği ifade edildi. Eğilmez, değerlendirmesinde Türkiye’de döviz kurunun ekonomik gerçekliği ne ölçüde yansıttığı ve TL’nin mevcut değerinin satın alma gücüyle ne kadar örtüştüğü konusunun tartışılması gerektiğini belirtti.
