Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sunulan Proje Tanıtım Dosyası'ndan derlediği bilgilere göre, Sütaş Süt Ürünleri AŞ, Tire Organize Sanayi Bölgesi'ndeki (OSB) mevcut tesisine 15 megavat gücünde bir buhar kazanı ile 7,5 megavat gücünde bir indirekt hava ısıtıcı eklemeyi planlıyor.
Toplam yatırım bedeli 91 milyon 31 bin 862 lira olarak belirlenen projenin maliyet kalemleri arasında 37 milyon 638 bin 400 lirayla buhar kazanı ilk sırada yer alıyor. Bunu 17 milyon 665 bin 800 lirayla indirekt hava ısıtıcı, 16 milyon 250 bin lirayla inşaat ve montaj işleri takip ediyor.
Kapasite artmayacak, verimlilik hedefleniyor
Dosyada, projenin mevcut günlük 1.400 ton süt işleme kapasitesi sınırları içinde kalacağı özellikle vurgulanıyor. İlave buhar kazanının, tesise kabul edilen sütün ısıtılması ve pastörizasyon işlemlerinde proses verimliliğinin daha stabil sürdürülebilmesi amacıyla kullanılacağı, aynı zamanda olası acil durumlarda yedek kazan işlevi göreceği belirtiliyor.
İndirekt hava ısıtıcının ise kurutma işleminin daha verimli yapılması için kurulacağı kaydediliyor. Bu ünite, halen inşaatı devam eden süt tozu üretim tesisinde yer alacak.
Süt tozu tesisi ÇED muafiyetiyle ilerliyor
Dikkat çeken bir diğer detay ise süt tozu ve kahve üretim tesisiyle ilgili. Dosyaya göre, söz konusu tesis için İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden 14847763 sayılı yazıyla ÇED muafiyeti alındı. Muafiyet gerekçesi olarak, tesisteki toplam ısıl gücün 19,5 megavatın altında kalması gösteriliyor.
Mevcut ana tesis için ise 2014 yılında "ÇED Olumlu" kararı alınmış, 2018'de kapasite artışı için ikinci bir "ÇED Olumlu" kararı daha verilmişti.
Ana yakıt doğalgaz, biyogaz yedekte
Projede ana yakıt kaynağı olarak doğalgaz kullanılacak. Buhar kazanında saatte 1.536 standart metreküp doğalgaz tüketimi öngörülüyor. Ancak doğalgaz kesintilerine karşı veya yardımcı yakıt olarak biyogaz kullanılması da planlanıyor. Biyogazın, Tire OSB içindeki ENFAŞ Tire Biyogaz Tesisi'nden temin edilmesi hedefleniyor. Bu kullanım için ilgili mevzuat kapsamında gerekli izin ve onay süreçlerinin tamamlanması şartı aranıyor.
İndirekt hava ısıtıcıda ise yalnızca doğalgaz kullanılacak ve saatlik tüketim 645 standart metreküp olarak hesaplandı.
Emisyon değerleri sınırın altında
Dosyada yer alan hesaplamalara göre, ilave buhar kazanından kaynaklanacak azotoksit (NOx) emisyonu saatte 1,742 kilogram, karbonmonoksit (CO) emisyonu saatte 1,011 kilogram olarak belirlendi. Bu değerler, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nde öngörülen sırasıyla 40 ve 500 kilogram/saatlik sınır değerlerin oldukça altında kalıyor.
Mevcut iki adet 3 megavatlık buhar kazanıyla birlikte tesis geneli kümülatif emisyon değerleri de hesaplandı. Buna göre tesis genelinde saatte 3,947 kilogram NOx, 1,434 kilogram CO, 0,015 kilogram kükürtdioksit ve 0,058 kilogram toz emisyonu oluşacağı tahmin ediliyor. Tüm bu değerler yasal sınırların altında bulunuyor.
Buhar kazanının baca yüksekliği 16 metre olarak planlanırken, indirekt hava ısıtıcının bacası tabandan en az 10 metre, çatı üstünden ise en az 3 metre yükseklikte inşa edilecek.
En yakın konuta 1 kilometre mesafe
Proje alanı, Tire OSB sınırları içinde yer alıyor. En yakın yerleşim birimi, kuzeydoğuda kuş uçuşu yaklaşık 1.000 metre mesafedeki Yeni Mahalle'ye ait konutlar. Kuzeybatıdaki Karateke Mahallesi ise 3 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
İnşaat aşamasında oluşacak gürültüye ilişkin yapılan hesaplamalarda, tüm iş makinelerinin eş zamanlı çalıştığı en kötü senaryoda bile gürültü seviyesinin yaklaşık 150 metre mesafeden sonra yasal sınır olan 65 desibelin altına düştüğü tespit edildi. Bin metre mesafedeki gürültü seviyesi ise 45,13 desibel olarak hesaplandı.
İşletme aşamasında ise ana makine ve ekipmanların kapalı alanda bulunması nedeniyle çevreye doğrudan gürültü yayılımı beklenmiyor.
Günlük 100 metreküp ek su ihtiyacı
İşletme aşamasında buhar kazanı için günlük 100 metreküp su kullanılacak. Kazanın kapalı devre çalışacağı, su eksildikçe ilave yapılacağı belirtiliyor. İndirekt hava ısıtıcıda ise su kullanımı olmayacak.
Personel su ihtiyacıyla birlikte tesisin toplam günlük su tüketimi 278,5 metreküp olarak hesaplandı. Su, Tire OSB şebekesinden karşılanacak. Proje kapsamında yeraltı veya yerüstü su kaynağı kullanılmayacak.
Proje alanının yaklaşık 30 metre doğusundan Küçük Menderes Nehri'nin bir yan kolu geçiyor. Dosyada, dere yataklarına herhangi bir atık bırakılmayacağı ve atık su deşarjı yapılmayacağı taahhüt ediliyor.
İnşaat 3 ay sürecek, yeni istihdam yok
Projenin inşaat aşaması 1 ay, montaj aşaması 2 ay olmak üzere toplam 3 ay sürecek. İndirekt hava ısıtıcının montajı, süt tozu üretim tesisinin inşaatı tamamlandıktan sonra başlayacak. İnşaat ve montaj döneminde 20 kişi çalışacak.
İşletme aşamasında ise ilave personel alımı yapılmayacak. Mevcut tesisteki 850 kişilik kadro, yeni ünitelerin işletimini de üstlenecek.
200 metrekarelik kazan dairesi inşa edilecek
Proje kapsamında yalnızca buhar kazanı için yaklaşık 200 metrekarelik bir kazan dairesi inşa edilecek. Bu kazıdan yaklaşık 320 ton hafriyat çıkacağı hesaplanıyor. İndirekt hava ısıtıcı ise devam eden süt tozu tesisi inşaatı bünyesinde yer alacak.
Proje alanı, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında "Organize Sanayi Alanı" olarak işaretli bölgede kalıyor. Alan, orman, tarım, mera veya korunan alan statüsünde bulunmuyor.
Korunan alanlara uzaklık
Dosyaya göre, proje alanına en yakın korunan alan, kuş uçuşu yaklaşık 32 kilometre güneybatıdaki Küçük Menderes Deltası Sulak Alanı Tampon Bölgesi. Alan, milli park, tabiat parkı, özel çevre koruma bölgesi veya sit alanı kapsamında yer almıyor. Proje sahası, Tire Devlet Avlağı sınırları içinde bulunuyor.
En yakın diri fay hattının proje alanının yaklaşık 3 kilometre batısından geçtiği, alanın Türkiye Deprem Tehlike Haritası'na göre PGA 475 değerinin 0,308g olduğu kaydediliyor.
Atık oluşumu sınırlı
Buhar kazanı ve indirekt hava ısıtıcının kapalı devre çalışması nedeniyle proses atığı, cüruf veya atık su oluşmayacağı belirtiliyor. Fosil yakıt yerine doğalgaz ve biyogaz kullanılacağı için kül ve katı yakıt atığı da ortaya çıkmayacak.
İnşaat aşamasında oluşacak evsel nitelikli atıksular, Tire OSB Atıksu Arıtma Tesisi'ne gönderilecek. Katı atıklar ise Tire Belediyesi katı atık sistemi aracılığıyla bertaraf edilecek.
ÇED süreci Ek-2 kapsamında
Proje, 29 Temmuz 2022 tarihli ÇED Yönetmeliği'nin Ek-2 listesindeki "Elektrik, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi için kurulan endüstriyel tesisler (Toplam ısıl gücü 20-300 megavat arası olanlar)" maddesi kapsamında değerlendiriliyor. Mevcut 6 megavatlık kazanlara eklenen 22,5 megavatlık yeni kapasiteyle toplam ısıl güç 28,5 megavata ulaşıyor.
Proje Tanıtım Dosyası, ALMER Çevre Denetim Müşavirlik Mühendislik Ltd. Şti. tarafından hazırlanarak 12 Ağustos 2026'da Bakanlığa sunuldu.
