Türkiye’de dijitalleşme vizyonunun toplumsal hayattaki karşılığı her geçen yıl daha somut verilerle kendini gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 sonuçları, vatandaşların dijital teknolojilerle kurduğu bağın nitelik ve nicelik açısından yeni bir boyuta taşındığını kanıtladı. 16-74 yaş grubundaki bireyleri kapsayan çalışmaya göre, bir önceki yıl %90,9 olan internet kullanım oranı, 2026 yılında %92,3 seviyesine tırmandı. Cinsiyet bazındaki kırılımlar incelendiğinde bu oran erkeklerde %94,8, kadınlarda ise %89,9 olarak tescillendi.
Toplumun dijital evrene erişimindeki bu artış, kamu hizmetlerinin tüketim biçiminden günlük alışveriş tercihlerine, eğitim faaliyetlerinden ev içi teknoloji kullanımına kadar geniş bir yelpazede köklü değişimleri beraberinde getiriyor. Mobil altyapının güçlenmesi ve dijital okuryazarlığın yaygınlaşması, Türkiye'yi küresel dijital dönüşüm endekslerinde üst sıralara taşımaya devam ediyor.
Kamu hizmetlerinde e-devlet kullanımı rekor seviyeye ulaştı
Vatandaşların bürokrasi süreçlerini dijital mecralara taşıma oranı 2026 yılı araştırmasında dikkat çeken en önemli başlıklar arasında yer aldı. Son 12 aylık periyotta kamu kurumlarının web sitelerini ve mobil uygulamalarını aktif olarak kullanan bireylerin oranı %76,0 olarak kayıtlara geçti. Cinsiyet dağılımında e-devlet hizmetlerini tercih eden erkeklerin oranı %82,7 iken, kadınlarda bu oran %69,4 şeklinde gerçekleşti.
Yaş gruplarına göre yapılan detaylı analizler, genç ve orta yaş nüfusun kamusal dijitalleşmeye adaptasyonunun en üst seviyede olduğunu gösteriyor. E-devlet platformlarını kullanım oranı 25-34 yaş grubunda %93,0 ile zirveye ulaşırken, 65-74 yaş grubunda ise %31,3 seviyesinde kaldı. Bireylerin bu sistemleri tercih etme nedenlerinin başında %65,6 ile kişisel bilgilere erişim yer aldı. Bunu %52,6 ile kamu kurumlarından randevu alma ve %45,7 ile resmi sitelerden bilgi edinme süreçleri izledi.
Elektronik ticaret ve dijital eğitim alışkanlıkları güçlendi
Dijitalleşmenin ekonomi alanındaki en somut yansıması olan e-ticaret, tüketicilerin birincil alışveriş kanalı olma konumunu pekiştirdi. Özel kullanım amacıyla internet üzerinden mal veya hizmet satın alma ya da sipariş verme oranı, 2025 yılındaki %55,7'lik seviyesinden 2026 yılında %60,0 noktasına yükseldi. Erkeklerde e-ticaret yapma oranı %63,4 olarak ölçülürken, kadınlarda bu oran %56,6 seviyesinde gerçekleşti. Süreç zamanlaması açısından bakıldığında, bireylerin %48,3'ünün 2026 yılının ilk 3 ayında çevrim içi sipariş verdiği belirlendi.
Çevrim içi öğrenme faaliyetleri de ivme kazanan bir diğer alan oldu. Eğitim, mesleki gelişim veya kişisel ilgi alanları doğrultusunda internet üzerinden öğrenme faaliyeti gerçekleştirenlerin oranı bir önceki yıla göre 5,2 puan artarak %22,9'a ulaştı. Kadınların %23,5 ile erkeklere (%22,4) kıyasla çevrim içi eğitim süreçlerine daha fazla katılım göstermesi araştırmanın göze çarpan verilerinden biri oldu.
Mesajlaşma platformlarında WhatsApp hakimiyeti devam ediyor
Sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamalarının kullanım oranları, iletişim alışkanlıklarının tamamen dijitalize olduğunu doğruluyor. Araştırma sonuçlarına göre bireylerin %90,0'ı anlık mesajlaşma uygulaması WhatsApp kullanıyor. Bunu %77,6 ile video paylaşım platformu YouTube ve %71,1 ile fotoğraf/video odaklı sosyal ağ Instagram takip ediyor.
Cinsiyet dağılımında erkeklerin %92,5'i WhatsApp, %80,1'i YouTube ve %71,9'u Instagram kullandığını belirtirken; kadınlarda bu oranlar WhatsApp için %87,6, YouTube için %75,0 ve Instagram için %70,2 şeklinde sıralandı. Sosyal ağların günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, bilgi akışının ve toplumsal etkileşimin ana mecrası olma niteliğini koruyor.
Akıllı ev teknolojileri ve cihaz tercihlerinde fiyat ön plana çıkıyor
İnternet ekosisteminin genişlemesiyle birlikte nesnelerin interneti (IoT) ve akıllı cihaz kullanımı hanehalkı düzeyinde yaygınlaşıyor. İnternet kullanan bireylerin %62,0'ı internet bağlantılı TV tercih ederken, robot süpürge, akıllı buzdolabı ve kahve makinesi gibi internete bağlı ev aletlerini kullananların oranı %18,6 oldu. Akıllı saat, bileklik ve aksesuarları kapsayan giyilebilir teknoloji ürünlerinin kullanım oranı ise %16,7 olarak tespit edildi.
Tüketicilerin teknolojik donanım satın alma süreçlerindeki kriterleri incelendiğinde ise ekonomik faktörlerin belirleyici olduğu görüldü. Cep telefonu veya bilgisayar satın alırken dikkat edilen hususlarda bireylerin %89,3'ü fiyatı ilk sıraya koydu. Fiyat kriterini %74,7 ile teknik donanım özellikleri, %69,9 ile cihazın enerji verimliliği ve %69,5 ile marka, tasarım veya boyut faktörleri izledi.
