Türkiye'nin zengin tarımsal potansiyeli ve elverişli iklim koşulları, dünya pazarlarındaki meyve tedarikinde ülkeyi ön plana çıkarmaya devam ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerinden derlenen bilgilere göre, 2026 yılının ocak-eylül dönemini kapsayan dokuz aylık zaman diliminde Türk üreticisinin emeği dünya sofralarıyla buluştu. Bu dönemde Türkiye genelinden gerçekleştirilen yaş meyve ihracatı, hem miktar hem de parasal değer bazında dikkat çekici bir büyüme grafiği sergiledi. Geçen yılın aynı döneminde 650 bin 42 ton olarak gerçekleşen toplam dış satım miktarı, bu yılın dokuz aylık sürecinde yüzde 11'lik artış kaydederek 721 bin 858 ton seviyesine yükseldi.
Miktar bazındaki bu artışın ötesinde, katma değerli satış stratejileri ve küresel pazarlardaki yüksek talep sayesinde elde edilen döviz girdisinde çok daha çarpıcı bir sıçrama yaşandı. Geçen yıl ocak-eylül döneminde 918 milyon 554 bin dolar olan toplam ihracat geliri, bu yılın aynı periyodunda yıllık bazda yüzde 48 oranında dev bir artış göstererek 1 milyar 363 milyon 753 bin dolara ulaştı. Türk tarım sektörünün küresel ölçekteki rekabet gücünü gözler önüne seren bu performans, tarladan limana kadar uzanan tüm tedarik zinciri aktörlerinin yüzünü güldürdü.
Şeftali ve kiraz dış satımda zirveye yerleşti
Dokuz aylık ihracat maratonunun ürün gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, şeftalinin sergilediği performans sektörün en büyük başarı hikayelerinden biri olarak öne çıktı. İhracat listesinin ilk sırasında yer alan şeftali ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla değer bazında yüzde 137 oranında rekor bir artış kaydederek 373 milyon 272 bin dolarlık dev bir ekonomik büyüklüğe ulaştı. Söz konusu dönemde yurt dışı pazarlara gönderilen toplam şeftali miktarı ise 211 bin 582 ton olarak kayıtlara geçti.
Şeftalinin ardından döviz girdisi bakımından ikinci sırayı alan kiraz ve vişne grubu ise büyüme oranlarıyla adeta göz doldurdu. Geçen yıla göre dış satım geliri yüzde 403 gibi olağanüstü bir oranda yükselen kiraz ve vişne ihracatından, 70 bin 239 ton ürün karşılığında 240 milyon 161 bin dolar gelir elde edildi. Sektörün bir diğer geleneksel ihraç kalemi olan kayısı ise yüzde 95'lik gelir artışıyla 166 milyon 220 bin dolarlık dış satım rakamına imza attı. Bu dönemde ihraç edilen kayısı miktarı 74 bin 510 tonu buldu.
Diğer meyve türlerinde de küresel pazarlardaki güçlü seyir devam etti. Elma dış satımından 99 milyon 998 bin dolar, nar ihracatından 97 milyon 707 bin dolar ve incir ihracatından 88 milyon 521 bin dolar gelir sağlandı. Erik ihracatı ise geçen yıla oranla yüzde 106 artış göstererek 77 milyon 823 bin dolar seviyesine ulaştı.
Irak ve Rusya pazarlarında güçlü talep patlaması
Türk meyvelerinin dünya pazarlarındaki coğrafi dağılımı incelendiğinde, komşu ülkeler ve geleneksel pazarlar ana ihracat rotaları olmayı sürdürdü. Türkiye'nin yaş meyve dış satımında en büyük pazar konumunda yer alan Irak, ihracat artışında başı çekti. Irak'a yapılan yaş meyve satışı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 78 oranında artarak 414 milyon 432 bin dolar seviyesine ulaştı.
Irak'ın ardından ikinci en büyük pazar olan Rusya Federasyonu'na yapılan dış satım da ivmesini korudu. Rusya pazarına gerçekleştirilen ihracat, yüzde 64 artış göstererek 393 milyon 437 bin dolar olarak gerçekleşti. Avrupa Birliği pazarındaki en önemli alıcı durumundaki Almanya ise Türk meyvelerine olan talebini artırmaya devam etti. Almanya'da tüketiciyle buluşan yaş meyvelerden elde edilen gelir yüzde 63'lük artışla 158 milyon 757 bin dolara yükseldi. Bu üç ana pazarın yanı sıra Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrupa'nın muhtelif ülkelerine yapılan sevkiyatlarda da gözle görülür bir hareketlilik yaşandı.
Üretimden sofraya uzanan tedarik zincirinde kalite vurgusu
Elde edilen sevindirici ihracat rakamlarını ve sektörün genel durumunu değerlendiren Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, Türkiye'nin sahip olduğu mikroklima iklim çeşitliliğinin ürün deseni üzerinde büyük bir avantaj yarattığını belirtti. Yaş meyve sektörünün her geçen yıl ihracat potansiyelini katlayarak artırdığını ifade eden Uçak, yılın 9 aylık döneminde yakalanan yüzde 48'lik değer artışının tüm sektörü gururlandırdığını dile getirdi. Özellikle şeftali, kiraz ve kayısının bu dönemde ihracata damga vuran ana ürünler olduğuna dikkat çekti.
İhracattaki bu başarı grafiğinin sürdürülebilir kılınması için yoğun bir çaba içerisinde olduklarını vurgulayan Hayrettin Uçak, mevcut pazarlardaki müşteri ilişkilerini sağlamlaştırırken bir yandan da Türk meyvelerini henüz ulaşılamamış yeni coğrafyalara taşımayı hedeflediklerini kaydetti. Ürünün bahçedeki ilk hasat anından yurt dışındaki nihai tüketiciye ulaşana kadarki kalitesinin korunmasının hayati bir zorunluluk olduğunu belirten Uçak; üretim, paketleme, lojistik ve pazarlama zincirinin her bir halkasında aynı titizliğin gösterilmesi gerektiğini ifade etti. Çiftçi ile ihracatçının omuz omuza çalışmasının sürdürülebilir ihracatın en temel teminatı olduğunu da sözlerine ekledi.
