Uzmanlardan İzmir için kritik deprem uyarısı; Bu 5 faya dikkat!

Türkiye'nin deprem tehlikesi yüksek kentlerinden İzmir'de, aktif fay hatlarına ilişkin araştırmalar sürüyor. Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür'ün daha önce yaptığı değerlendirmelerde İzmir ve çevresindeki en az 15 aktif fayın 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline işaret etmesi, kentteki deprem hazırlıklarını yeniden gündeme taşıdı. Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir'in 29 Ekim 2026 tarihli açıklaması ise İzmir'de özellikle dikkat edilmesi gereken fayları ortaya koydu.

İzmir'de hangi 5 fay öne çıkıyor?

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, son beş yılda gerçekleştirilen araştırmalar sonucunda İzmir Fayı, Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı, Gülbahçe Fayı ve Bergama Fayı'nın yakın gelecekte deprem üretme potansiyelinin bulunduğunu açıkladı. Bu fayların geçmişte ürettiği depremlerin araştırıldığını belirten Sözbilir, bilimsel çalışmaların İzmir'in deprem tehlikesinin daha ayrıntılı anlaşılmasına katkı sağladığını ifade etti. Ancak söz konusu değerlendirme, bu faylarda belirli bir tarihte deprem meydana geleceği anlamına gelmiyor.

Naci Görür 7 ve üzeri büyüklüğe dikkat çekmişti

Prof. Dr. Naci Görür, İzmir'in deprem tehlikesine ilişkin önceki açıklamalarında kent ve çevresinde en az 15 aktif fay bulunduğunu, bunların 7 ve üzeri büyüklükte depremler üretme potansiyeline sahip olduğunu belirtmişti. Fayların hangi tarihte kırılacağının kesin olarak bilinmediğini vurgulayan Görür, deprem hazırlıklarının ertelenmemesi gerektiğine dikkat çekmişti. Görür, yalnızca binaların sağlamlaştırılmasının yeterli olmadığını; yollar, köprüler, su şebekeleri ve diğer kritik altyapının da depreme dirençli hale getirilmesi gerektiğini savunmuştu.

İzmir'de en çok hangi bölgeler etkilenebilir?

Olası bir depremde ortaya çıkabilecek hasar, yalnızca fay hattına olan uzaklığa bağlı değil. Depremin büyüklüğü, derinliği, kırılmanın özellikleri, yerel zemin koşulları ve binaların dayanıklılığı da belirleyici rol oynuyor. Özellikle alüvyon zeminlerde sarsıntının büyümesi ve uygun koşullarda sıvılaşma yaşanması mümkün olabiliyor. Bu nedenle İzmir'de herhangi bir ilçenin tamamını güvenli veya tehlikeli ilan etmek yerine mahalle, parsel ve bina ölçeğinde bilimsel incelemeler yapılması gerekiyor.

İzmir'de adı parka verilmişti: Şehit binbaşının katil zanlısı 11 yıl sonra yakalandı!

İçeriği Görüntüle

İzmir'de yeni deprem araştırmaları sürüyor

İzmir'de fayların geçmişteki hareketlerini ortaya çıkarmak ve olası depremlerin kent üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülen çalışmalar devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve üniversitelerin iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırmalarda aktif fayların özellikleri incelenirken, Deprem Master Planı kapsamında yapı stoku ve altyapı da değerlendiriliyor. Bilim insanları, deprem tehlikesinin bilindiği İzmir'de asıl önceliğin olası can ve mal kayıplarını azaltacak hazırlıkların tamamlanması olduğunu vurguluyor.

İzmir'de hangi ilçeler deprem açısından dikkat çekiyor?

İzmir'de olası bir büyük depremde ortaya çıkabilecek hasar bakımından Bayraklı, Bornova, Karşıyaka ve Konak'ın bazı kesimleri, geçmiş deprem deneyimleri ve zemin özellikleri nedeniyle öne çıkıyor. Bunun yanında Seferihisar, Urla, Menderes ve Bergama'da aktif fayların oluşturabileceği tehlikeler araştırılıyor. Karabağlar, Buca, Menemen, Narlıdere ve Kemalpaşa'da ise resmî olarak riskli alan ilan edilmiş bölgeler bulunuyor. Ancak bir ilçenin deprem tehlikesinin yüksek olması, o ilçedeki bütün mahallelerin ve binaların aynı düzeyde risk taşıdığı anlamına gelmiyor.

Bayraklı'da hangi mahalleler dikkat çekiyor?

30 Ekim 2020 İzmir depreminde en ağır yıkımların yaşandığı Bayraklı, deprem araştırmalarında öncelikli ilçelerden biri olmayı sürdürüyor. Özellikle Adalet, Mansuroğlu ve Manavkuyu mahalleleri, geçmişte yaşanan yapı hasarları ve yerel zemin koşulları nedeniyle dikkat çekiyor. Bu bölgelerde alüvyon zeminlerin deprem dalgalarını büyütebilmesi önemli bir araştırma konusu. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Bayraklı'da başlattığı yeni mikrobölgeleme çalışmalarıyla zemin özelliklerinin daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Bornova'da hangi mahalleler öne çıkıyor?

Bornova'da özellikle Kazımdirik, Erzene ve Yeşilova mahallelerinin ova kesimleri, zemin yapısı bakımından incelenmesi gereken bölgeler arasında bulunuyor. Bornova Havzası'nda yer alan alüvyon birikimleri, olası depremlerde sarsıntının büyümesine neden olabilecek yerel koşullar oluşturabiliyor. İlçede yaklaşık 7 bin hektarlık alanda gerçekleştirilen mikrobölgeleme çalışmaları kapsamında binlerce sondaj ve laboratuvar deneyi yapıldı. Bu araştırmalar, deprem sırasında zeminin nasıl davranacağını belirlemeye yönelik bilimsel veriler sağlıyor.

Karşıyaka'da hangi mahallelerde zemin araştırmaları önemli?

Karşıyaka'da Mavişehir ve Bostanlı'nın kıyıya yakın kesimleri, alüvyon ve dolgu zemin özellikleri ile yeraltı suyu koşulları nedeniyle dikkat çekiyor. Bu tür zeminlerde uygun koşulların oluşması halinde sıvılaşma tehlikesi ortaya çıkabiliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka'nın 27 mahallesinde yaklaşık 23 bin binayı kapsayan yapı envanteri çalışmasını tamamladı. İlçede gerçekleştirilen sondajlar, jeofizik ölçümler ve laboratuvar analizleriyle deprem ve sıvılaşma tehlikesinin daha ayrıntılı haritalandırılması amaçlanıyor.

Konak'ta hangi bölgeler inceleniyor?

Konak'ta özellikle Alsancak'ın kıyı ve dolgu alanları ile Konak İskelesi çevresindeki zemin özellikleri önem taşıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi'ne kadar uzanan bölgede yeraltı tabakalarını, anakaya derinliğini ve deprem sırasında zeminin davranışını araştırıyor. Çalışmalarda zemin büyütmesi ve yeraltı suyu koşulları gibi etkenler değerlendiriliyor. Ancak araştırma yapılması, bu bölgelerdeki bütün binaların riskli olduğu anlamına gelmiyor.

Fay hatları nedeniyle hangi ilçelere dikkat çekiliyor?

İzmir'de deprem tehlikesi yalnızca kent merkezindeki zemin koşullarıyla sınırlı değil. Prof. Dr. Hasan Sözbilir'in değerlendirmelerinde İzmir, Tuzla, Seferihisar, Gülbahçe ve Bergama fayları öne çıkıyor. Bu kapsamda Seferihisar'da Sığacık ve kıyı kesimleri, Urla'da Gülbahçe çevresi, Menderes'te Tuzla Fayı yakınındaki yerleşimler ve Bergama'da fay çevresindeki bölgeler bilimsel araştırmalar açısından önem taşıyor. Seferihisar kıyılarında ayrıca deprem kaynaklı tsunami tehlikesinin de göz önünde bulundurulması gerekiyor.

Karabağlar'da 540 hektarlık riskli alan: Hangi mahalleler var?

İzmir'de resmî olarak riskli alan ilan edilen en geniş bölgelerden biri Karabağlar'da bulunuyor. 2012 yılında alınan Bakanlar Kurulu kararıyla 540 hektarlık alan, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli alan ilan edildi. Bakanlığın planlama belgelerinde Cennetçeşme, Salih Omurtak, Bahriye Üçok, Limontepe, Ali Fuat Erden, Umut, Gazi, Özgür, Yüzbaşı Şerafettin ve Devrim mahalleleri yer alıyor. Riskli alan sınırları ayrıca Yurtoğlu, Abdi İpekçi, İhsan Alyanak, Uzundere ve Peker mahallelerinin bazı bölümlerini de kapsıyor. Resmî riskli alan kararı, sınır içindeki bütün binaların tek tek depreme dayanıksız bulunduğu anlamına gelmiyor.

İzmir'de dikkat çeken mahallelerin listesi

İzmir'deki deprem araştırmaları, geçmiş hasarlar ve resmî planlama kararları doğrultusunda öne çıkan yerleşimler şöyle:

Oturduğunuz mahalle riskli mi, nasıl öğrenebilirsiniz?

Uzmanlara göre yalnızca mahalle veya ilçe adına bakarak bir binanın depreme dayanıklı olup olmadığı belirlenemiyor. Aynı mahallede, hatta aynı sokakta bile zemin özellikleri ve bina güvenliği farklılık gösterebiliyor. Vatandaşların bulundukları adresin deprem tehlikesini incelemek için AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası'nı kullanması, parsellerine ilişkin jeolojik-jeoteknik etüt bilgilerini ilgili belediyeden öğrenmesi ve binalarının güvenliğini yetkili mühendislik kuruluşlarına değerlendirtmesi gerekiyor. Depremin ne zaman gerçekleşeceği kesin olarak öngörülemediğinden, bilim insanları asıl önceliğin binaları ve altyapıyı güvenli hale getirmek olduğunu vurguluyor.