Araç sahibi olmak isteyen milyonlarca emekli, emekliye ÖTV’siz araç düzenlemesine ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor. 2026 yılında yeniden gündeme gelen teklif, özellikle düşük gelirli emekliler arasında büyük beklenti yarattı. “Emekliye ÖTV’siz araç çıktı mı?”, “Kimler bu haktan yararlanacak?”, “Hangi araçlar kapsamda olacak?” soruları son günlerde en çok araştırılan başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye’de otomobil fiyatlarının yüksek seyretmesi, Özel Tüketim Vergisi’nin araç maliyetleri üzerindeki etkisini daha görünür hale getiriyor. Bu nedenle ÖTV muafiyeti ya da istisnası içeren her düzenleme, geniş kesimler tarafından dikkatle izleniyor. Emekliler için önerilen düzenleme de bu başlıklardan biri olarak kamuoyunun gündeminde yerini koruyor.
Ancak 2026 yılı itibarıyla emekliye ÖTV’siz araç uygulaması yürürlüğe girmiş değil. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan teklif henüz yasalaşmadı. Genel Kurul’dan geçmeyen ve Resmi Gazete’de yayımlanmayan bir düzenleme, uygulama niteliği taşımıyor. Bu nedenle emekliler için şu an geçerli, genel kapsamlı bir ÖTV’siz araç hakkından söz edilemiyor.
Teklif henüz yasalaşmadı
Emeklilere yönelik ÖTV’siz araç düzenlemesiyle ilgili en kritik nokta, teklifin hâlâ yasalaşmamış olması. Meclis’e sunulan düzenleme teklifi, kamuoyunda geniş yankı bulsa da yürürlükte olan bir kanuna dönüşmedi. Bu nedenle araç bayilerinde emeklilere özel genel bir ÖTV muafiyeti uygulanmıyor.
Teklifin yasalaşması için Meclis sürecinin tamamlanması, kabul edilmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu aşamalar gerçekleşmeden düzenlemenin fiilen başlaması mümkün değil. Dolayısıyla “emekliye ÖTV’siz araç çıktı” şeklindeki ifadeler şu an için kesinleşmiş bir uygulamayı yansıtmıyor.
Ayrıca teklifin mevcut haliyle tüm emeklileri kapsamadığı belirtiliyor. Düzenlemenin kapsamına ilişkin metinlerde özellikle bazı Bağ-Kur emeklileri öne çıkıyor. Bu durum, SSK ve Emekli Sandığı emeklilerinin kapsam dışında kalıp kalmayacağı tartışmasını da beraberinde getiriyor.
Her emekliyi kapsamayabilir
Teklif metnine göre düzenleme, bütün emeklilere otomatik olarak ÖTV’siz araç alma hakkı tanımıyor. Kapsamın sınırlı tutulduğu ve özellikle esnaf ve sanatkâr Bağ-Kur emeklileri üzerinde yoğunlaştığı ifade ediliyor.
Buna göre 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf veya sanatkâr statüsünde bulunanlar ile 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alan bazı emeklilerin düzenlemeden yararlanabileceği belirtiliyor. Bu tablo, düzenlemenin kabul edilmesi halinde dahi tüm emekliler için geçerli olmayabileceğini gösteriyor.
SSK yani 4/1-a kapsamındaki işçi emeklileri ile Emekli Sandığı kapsamındaki memur emeklilerinin genel olarak teklif dışında kaldığı ifade ediliyor. Bazı değerlendirmelerde tarım Bağ-Kur emeklileri ve çiftçiler de gündeme gelse de teklifin ana odağının esnaf ve sanatkâr Bağ-Kur emeklileri olduğu görülüyor.
Engelliler için muafiyet devam ediyor
Emeklilere yönelik teklif henüz yasalaşmamış olsa da Türkiye’de ÖTV muafiyeti uygulaması engelli vatandaşlar için devam ediyor. Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında belirli şartları taşıyan engelli bireyler, araç alımlarında vergi istisnasından yararlanabiliyor.
Engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan vatandaşlar, belirlenen fiyat limiti içinde ÖTV ödemeden araç satın alabiliyor. Engel oranı yüzde 90’ın altında olan kişilerde ise muafiyetten yararlanabilmek için aracın engel durumuna uygun özel tertibatla donatılması şartı aranıyor.
Son düzenlemeyle ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzerinde bulunan, engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına dair sağlık kurulu kararı olan kişilerin de ÖTV istisnasından yararlanabilmesinin önü açıldı. Bu kişiler, kanunda belirtilen taşıtların ilk satın alımında 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere muafiyet hakkını kullanabilecek.
Resmi Gazete’de engelli düzenlemesi yayımlandı
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan “Özel Tüketim Vergisi II Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlandı. Tebliğle, engelli vatandaşların araç alımlarındaki ÖTV muafiyeti uygulamasında bazı değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenleme, özellikle ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilere yönelik kapsam genişlemesi getirdi. Engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan ve sağlık kurulu kararıyla sürücü belgesi alamayacağı belgelenen engelli bireyler de belirli koşullarda ÖTV istisnasından yararlanabilecek.
Muafiyet kapsamında alınan araçlar için 10 yıllık satış kısıtlaması bulunuyor. Bu süre dolmadan aracın satılması halinde vergi yükümlülükleri gündeme gelebiliyor. Bu nedenle ÖTV muafiyetli araç almak isteyenlerin hem sağlık kurulu raporu hem araç şartları hem de satış sınırlamasına ilişkin kuralları dikkatle incelemesi gerekiyor.
Araçlarda fiyat ve motor sınırı var
ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilecek araçlar için belirli fiyat ve teknik kriterler uygulanıyor. 2026 yılı için vergiler dahil bedeli 2 milyon 873 bin 972 TL’nin altında olan bazı taşıtlar muafiyet kapsamında değerlendiriliyor.
Bu kapsamda binek otomobiller, panelvanlar, pick-up türü araçlar, arazi taşıtları, ATV, jeep ve station wagon gibi taşıtlar belirli şartlarla ÖTV muafiyetine konu olabiliyor. Ancak aracın fiyat limiti, motor hacmi ve mevzuatta belirtilen teknik özellikleri büyük önem taşıyor.
Motor silindir hacmi açısından da bazı sınırlamalar bulunuyor. Eşya taşımaya mahsus van, panelvan ve pick-up gibi açık veya kapalı kasalı kamyonetlerde motor silindir hacminin 2800 santimetreküpü geçmemesi gerekiyor. Binek otomobillerde ise 1.6 motor hacmi ve altı araçlar öne çıkıyor. Motosikletlerde ise motor silindir hacminden bağımsız olarak muafiyet uygulanabilen durumlar bulunuyor.
Yerli üretim şartı öne çıkıyor
2026 yılında ÖTV muafiyetli araç listelerinde en çok dikkat çeken başlıklardan biri de yerli üretim şartı oldu. En az yüzde 40 yerlilik oranı şartı nedeniyle bazı marka ve modeller listelerde öne çıkıyor. Bu kapsamda Togg, Fiat, Renault, Toyota ve Hyundai gibi markaların Türkiye’de üretilen modelleri dikkat çekiyor.
Listelerde Togg T10X ve T10F, Fiat Egea Sedan ve Egea Cross, Renault Clio, Megane Sedan ve Duster, Toyota Corolla, Corolla Hybrid ve C-HR, Hyundai i20 ve Bayon modelleri öne çıkan araçlar arasında gösteriliyor. Ancak araçların muafiyet kapsamında değerlendirilebilmesi için fiyat limitini aşmaması ve diğer yasal şartları sağlaması gerekiyor.
Bu nedenle yalnızca marka ve model adına bakmak yeterli değil. Aynı modelin donanım seviyesi, motor tipi, satış fiyatı ve kampanya koşulları muafiyet kapsamını etkileyebilir. Araç almak isteyenlerin güncel fiyat listesini ve mevzuat şartlarını birlikte kontrol etmesi gerekiyor.
Markalara göre öne çıkan modeller
Fiat tarafında ÖTV muafiyeti kapsamında en çok gündeme gelen modeller Fiat Egea Sedan, Fiat Egea Cross ve Fiat Ulysse olarak sıralanıyor. Egea ailesi, Türkiye’de üretilmesi ve farklı donanım seçenekleriyle uzun süredir muafiyetli araç listelerinde dikkat çeken modeller arasında yer alıyor.
Renault cephesinde Duster, Megane ve Clio modelleri öne çıkıyor. Bu modeller, hem yerli üretim şartı hem de fiyat aralığı nedeniyle ÖTV muafiyeti kapsamında değerlendirilebilen seçenekler arasında gösteriliyor.
Toyota’da Corolla benzinli, Corolla Hybrid ve C-HR Hybrid modellerinin bazı versiyonları listelerde yer alıyor. Hyundai tarafında ise i20 ve Bayon modelleri muafiyet kapsamında sunulan araçlar arasında bulunuyor. Hyundai modellerinde fiyat aralığının yaklaşık 927 bin TL’den başlayıp 1 milyon 275 bin TL seviyelerine kadar çıktığı belirtiliyor.
Toyota’da geniş seçenek dikkat çekiyor
Toyota’nın ÖTV muafiyeti kapsamında sunulan modelleri arasında Corolla ailesi geniş bir yer tutuyor. Corolla benzinli tarafta 1.5 Vision Plus Multidrive S, 1.5 Dream Multidrive S, 1.5 Dream X-Pack Multidrive S, 1.5 Flame X-Pack Multidrive S ve 1.5 Passion X-Pack Multidrive S seçenekleri öne çıkıyor.
Corolla Hybrid tarafında ise 1.8 Hybrid Dream e-CVT, 1.8 Hybrid Dream X-Pack e-CVT, 1.8 Hybrid Flame X-Pack e-CVT ve 1.8 Hybrid Passion X-Pack e-CVT versiyonları listelerde yer alıyor. Toyota C-HR Hybrid için de 1.8 Hybrid Flame e-CVT, 1.8 Hybrid Passion e-CVT ve X-Sport donanımları dikkat çekiyor.
