Gayrimenkul piyasasında son dönemde yaşanan hareketlilikle birlikte, ev satın almak ya da kiralamak isteyen yurttaşların karşılaştığı usulsüz uygulamalara bir yenisi daha eklendi. Bazı emlak işletmelerinin, portföylerinde yer alan satılık veya kiralık bir konut için randevu talep eden vatandaşlardan yalnızca daireyi gezdirmek amacıyla 2 bin lira ile 5 bin lira arasında değişen tutarlarda ücret istediği ortaya çıktı. Tüketicilerden gelen şikâyetlerin kamuoyuna yansıması üzerine sektör temsilcileri ve tüketici örgütleri, söz konusu uygulamanın yürürlükteki mevzuata açıkça aykırı olduğu uyarısında bulundu.

İzmir'de iş arayanlara müjde! İşte en çok eleman aranan meslekler
İzmir'de iş arayanlara müjde! İşte en çok eleman aranan meslekler
İçeriği Görüntüle

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, gayrimenkul danışmanlığında yer gösterme hizmeti ile satış veya kiralama işlemi gerçekleştiğinde hak kazanılan aracılık hizmet bedelinin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması gerektiğini vurguluyor. Mevzuat hükümlerinin taşınmazın gösterilmesi karşılığında herhangi bir maddi bedel talep edilmesini yasakladığını hatırlatan temsilciler, vatandaşların hak kaybına uğramamaları için yasal başvuru yollarını kullanmalarını öneriyor.

Yönetmelik yer gösterme karşılığında para alınmasını yasaklıyor

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan, son günlerde gündeme gelen ücret taleplerinin yasal bir dayanağı bulunmadığını ifade etti. Sektördeki işleyişi düzenleyen kurallara işaret eden Akdoğan, "Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 19. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca taşınmazı gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez. Dolayısıyla yalnızca bir daireyi gezdirmek için 'yer gösterme' veya 'ev gezdirme' adı altında ücret istenemez" dedi.

Uygulamada sıkça karıştırılan "taşınmaz gösterme belgesi" ile ödeme talebinin aynı şey olmadığını belirten Hakan Akdoğan, bu belgenin yalnızca hangi taşınmazın kime ve ne zaman gösterildiğini kayıt altına almak amacıyla düzenlendiğini kaydetti. Söz konusu belgenin imzalanmasının tek başına bir ödeme yükümlülüğü doğurmadığını dile getiren Akdoğan, aracılık hizmet bedelinin ancak satış veya kiralama sözleşmesi kurulduğunda ilgili mevzuat çerçevesinde gündeme gelebileceğini aktardı. Akdoğan, kendilerinden kanuna aykırı şekilde para istenen yurttaşların mesaj kayıtlarını, ilan görsellerini ve işletme bilgilerini saklayarak Ticaret İl Müdürlüklerine ya da CİMER üzerinden şikâyette bulunabileceklerini belirtti.

Yetki belgesi kontrol edilmeli ve kayıt dışı taleplere ödeme yapılmamalı

Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı Mustafa Kemal Şahin de bazı emlak ofislerinin konut gösterimi öncesinde kapora, hizmet bedeli veya yer gösterme masrafı adı altında ödeme talep ettiğine dair bildirimlerin arttığını söyledi. Yönetmelik maddelerinin bu konuda hiçbir yoruma yer bırakmayacak kadar açık olduğunu vurgulayan Şahin, "Taşınmazı gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez" diye konuştu.

Profesyonel emlak danışmanlığının bilgi, tecrübe, zaman ve emek gerektiren bir meslek olduğuna dikkat çeken Mustafa Kemal Şahin, danışmanların emeğinin ancak mevzuatta tanımlanan aracılık hizmeti ve komisyon çerçevesinde korunabileceğini ifade etti. Vatandaşların bu tür girişimler karşısında nasıl hareket etmesi gerektiğini anlatan Şahin, "Sadece taşınmazın gösterilmiş olması, ücret talep etmek için yeterli değildir. Vatandaşlardan konut gösterimi karşılığında ücret talep edilmesi halinde ödeme yapmamalarını, emlak işletmesinin taşınmaz ticareti yetki belgesini kontrol etmelerini ve bu tür talepleri belgeleyerek Ticaret Bakanlığının ilgili birimlerine şikayette bulunmalarını öneriyoruz" ifadelerini kullandı.

İlanlardaki eksik bilgiler ve sahte portföy şikayetleri artış gösterdi

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük ise yasal yetki belgesine sahip işletmelerin yalnızca taşınmazın satışı ya da kiralanması tamamlandığında komisyon alabileceğini hatırlattı. Emlakçıların alıcı veya kiracı adaylarına daireyi gezdirmek ve taşınmazın tüm özelliklerini şeffaf biçimde aktarmakla yükümlü olduğunu belirten Küçük, "Ev satın alacak veya kiralayacak kişinin talep etmesi halinde evi göstermek, gezdirmek ve evle ilgili bilgileri eksiksiz şekilde vermek emlak komisyonculuğunun mesleki sorumluluğudur. Ev gösterme karşılığında ücret talep edilmesi yasal değildir. Tüketiciler bu tür talepleri emlakçıların bağlı olduğu meslek odalarına, kayıtlı olmaları halinde İstanbul Ticaret Odasına (İTO) ve Ticaret Bakanlığına şikayet edebilir" dedi.

Tüketicilerin karşılaştığı tek sorunun haksız ödeme talepleri olmadığını belirten Levent Küçük, son dönemde ilanlardaki eksik ve yanıltıcı bilgilendirmelere yönelik başvuruların da çoğaldığını kaydetti. Küçük, bazı ilanlarda dairenin bulunduğu bina içerisindeki asansörün çalışır durumda olup olmadığına ya da söz konusu bina için kentsel dönüşüm sürecinin başlayıp başlamayacağına dair kritik detayların gizlendiğini ifade etti. Bunun yanı sıra bazı işletmelerin halihazırda satılmış veya kiralanmış daireleri ilanlarda mevcutmuş gibi tutarak müşteri çekmeye ve komisyon almaya çalıştığını aktaran Küçük, tüketicilerin bu tür yanıltıcı uygulamaları da ilgili denetim birimlerine bildirmeleri gerektiğini vurguladı.

Kaynak: AA