SEMİ TEKTAŞ/ Türkiye'de inşaat mühendisleri, ekonomik kayıplar, güvencesiz çalışma koşulları ve mesleki hakların gerilemesine karşı 81 ilde eş zamanlı ses yükseltti. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) tarafından gerçekleştirilen ortak açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca maliyet unsuru olarak görülmesine, yapı denetim sistemindeki sorunlara ve kamusal denetimin zayıflamasına tepki gösterildi. İMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Atak, mühendislerin yaşadığı sorunların yalnızca meslek grubunu değil, doğrudan toplumun can ve mal güvenliğini ilgilendirdiğini vurguladı.
“Mühendislik bir formalite değildir”
12 Kasım 2026'da gerçekleştirilen açıklamada konuşan Atak, inşaat mühendislerinin köprülerden barajlara, konutlardan hastanelere kadar toplumun yaşamını doğrudan etkileyen yapılarda sorumluluk üstlendiğini belirtti. Mühendislik hizmetlerinin bilimsel bilgi ve mesleki deneyim temelinde yürütülmesi gerektiğini ifade eden Atak, şu değerlendirmede bulundu:
“Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir.”
Kamu ve özel sektörde ücret tepkisi
Açıklamada, kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklarına rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olmadığı belirtildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemelerin emekliliğe yansıtılması gerektiği ifade edilirken, kamuda taşeronlaşmaya son verilmesi ve liyakat esaslı istihdam politikalarının uygulanması istendi.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri ve ödenmeyen fazla mesailerle karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi. SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin de önemli bir sorun olduğu vurgulandı.
Atak, mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini, SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılmasını istedi.
Genç mühendisler işsizlik, kadın mühendisler ayrımcılıkla karşı karşıya
Genç mühendislerin plansız eğitim politikaları ve yetersiz istihdam nedeniyle gelecek kaygısı yaşadığını belirten Atak, kadın mühendislerin de çalışma hayatında ücret, istihdam ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılığa maruz kaldığını söyledi.
Genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının hayata geçirilmesini isteyen Atak, emekli mühendislerin aylıklarının da insanca yaşam koşullarına uygun seviyeye yükseltilmesi çağrısında bulundu.
Yapı denetiminde bağımsızlık istediler
Açıklamanın önemli başlıklarından biri de yapı denetim sistemindeki sorunlar oldu. Şantiye şefliğinin fiilen ve tam zamanlı yürütülmesi gerektiğini belirten Atak, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirme uygulamasına son verilmesini istedi.
Yapı denetiminin maliyet baskısından kurtarılması ve bağımsız bir sistem olarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Atak, denetim görevi yapan mühendislerin ücret, özlük ve hukuki güvencelerinin sağlanmasını talep etti.
“Deprem doğa olayı, yıkım kader değildir”
Türkiye'nin deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Atak, yapı güvenliğinin yalnızca mühendislerin değil, toplumun tamamının meselesi olduğunu söyledi. Ülkede güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çeken Atak, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğünü ifade etti.
Atak, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir. Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür” dedi.
Yapı stokunun bilimsel yöntemlerle incelenmesini, riskli yapıların belirlenmesini ve yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da periyodik olarak denetlenmesini isteyen Atak, güvenli bir yapıda yaşamanın temel insan hakkı olduğunu vurguladı.
“Sorunlarımızın çözülmesini istiyoruz”
İMO'nun “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla bir araya geldiğini belirten Atak, taleplerini ilgili kurumlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettiklerini söyledi.
Açıklamasında TBMM'yi, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını göreve çağıran Atak, mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedelini yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun ödediğini belirtti.
Atak, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. 81 ilde alanlardayız!”
