İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kentsel dönüşüm projeleri kapsamında iştiraki İZBETON A.Ş. ve S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanan protokollere ilişkin yürütülen yolsuzluk ve usulsüzlük soruşturmasında sona gelindi. Savcılık makamı tarafından titizlikle hazırlanan 1008 sayfalık iddianamenin tamamlanarak Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildiği ifade edildi.
Hazırlanan iddianamede, milyonlarca liralık kamu zararı, sahte evrak düzenlemeleri, projede olmayan lüks villaların inşası ve yetki aşımları tüm detaylarıyla belgelendi.
İstenilen Cezalar Belli Oldu
Mahkemeye sunulan dosyada şüpheliler hakkında istenen cezalar şu şekilde kategorize edildi:
-
Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu'nun aralarında bulunduğu 11 şüpheli: 'Zimmet' ve 'Resmi belgede sahtecilik' suçlarından 20 yıla kadar hapis cezası istendi.
-
Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve Eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya: 'Zimmete yardım' ve 'Resmi belgede sahtecilik' suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
-
Diğer 4 şüpheli: 'Nitelikli dolandırıcılık', 'Zimmete yardım' ve 'Denetim görevini ihmal' suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırılmaları talep edildi.
"178 Milyon Liralık Fark ve Taşeron Vurgunu"
İddianamede, kentsel dönüşüm alanının mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğu ve inşaat işlerinin belediye meclis kararıyla İZBETON'a verildiği vurgulandı. Ancak dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın, yönetim kurulu kararı olmaksızın, yetkisini aşarak münferit imzasıyla işi S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi'ne devrettiği tespit edildi.
Kooperatifin arsa sahibi olmaması nedeniyle 'müteahhitlik' belgesi alamadığı ve alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilerek işlemlerin durdurulduğu iddianamede yer aldı. Sözleşme trafiğindeki devasa fiyat farkları ise raporda şöyle belgelendi:
-
15 Haziran 2021: İBB ile İZBETON arasında 51 milyon 175 bin 731 TL bedelli (1080 gün süreli) sözleşme yapıldı.
-
25 Şubat 2022: İZBETON, yetkisi olmadan kooperatif ile 151 milyon 175 bin 731 TL bedelli sözleşme imzaladı. İZBETON, yer teslimi aldıktan sonra 255 gün boyunca hiçbir imalat yapmadı.
-
9 Ay Sonra: Kooperatif, işi Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.'ye 329 milyon 203 bin 501 TL bedelle devretti.
Aynı işin 9 ay içerisinde 178 milyon 27 bin 769 TL farkla, üstelik projeyi yapma yeterliliği bulunmayan Casamar A.Ş.'ye devredilmesinin iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifin zarara sokulduğu vurgulandı. Şirkete ayrıca 47 milyon 265 bin 265 TL avans ödendiği, bilirkişi raporlarına göre mevcut inşaat seviyesi göze alındığında firmaya 30 ile 33 milyon lira arasında fazladan ödeme yapıldığı kaydedildi.
"Projede Olmayan Villalar Eklendi, Peşkeş Çekildi"
İddianamenin en çarpıcı bölümlerinden birini ise projede yer almayan lüks villalar oluşturdu. Anahtar teslim yapı işine aykırı olarak kooperatifin vinç, araç kiralama, elektrik ve su faturalarını ödediği belirtilirken; projeye sonradan hukuka aykırı olarak 11 adet villa eklendiği ifade edildi.
Bu villalardan birinin, kooperatif yönetim kurulunda görev yapan şüpheli Ümit Erkol'a tahsis edildiği ortaya çıktı. İddianamede, Erkol'un bu villadaki payının yarısını oğlu Fırat Erkol'a devrettiği, Fırat Erkol'un da kendi payının yarısını bir diğer şüpheli İsmail Alkan'a devrettiği aktarıldı. MASAK raporlarına göre Ümit Erkol'un banka hesaplarında önceki yıllara oranla çok yüksek miktarda şüpheli para giriş çıkışları tespit edildiği belirtildi.
Tunç Soyer'e "Güven Uyandırma ve Sahtecilik" Suçlaması
Dönemin Belediye Başkanı ve İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı Tunç Soyer'in, belediye başkanlığı nüfuzunu kullanarak kamuoyuna "kooperatifler aracılığıyla yapılan inşaatların İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğu" yönünde beyanlarda bulunduğu belirtildi. Savcılık, Soyer'in bu açıklamalarla "vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatife üye olmalarını sağladığı" tespitinde bulundu. İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla Soyer'in, hukuka aykırı devir işlemlerinden sorumlu olduğu, kooperatifin uğradığı zarar nedeniyle 'zimmete yardım' ve sürece ilişkin 'resmi belgede sahtecilik' suçlarını işlediği iddia edildi.
Şenol Aslanoğlu'nun Hesaplarında 14 Milyon Liralık Açık
Dosyanın bir diğer kilit ismi olan kooperatif denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu'nun işlemleri de mercek altına alındı. İddianamede yer alan tespitlere göre:
-
Kooperatifin 2022 yılı ticari defterlerinde 178 bin 535 TL, 2023 yılı hesaplarında ise tam 14 milyon 128 bin 424 TL bakiye açığı/farkı bulunduğu kaydedildi.
-
Aslanoğlu'nun, ortak ve/veya müdür olarak yer aldığı şahsi şirketleri ile denetçisi olduğu kooperatif arasında ticari ilişkiler kurduğu ve bu durumun Kooperatifler Kanunu'na açıkça aykırı olduğu belirtildi.
-
MASAK raporlarında, Aslanoğlu'nun 2022-2024 yılları arasındaki şahsi banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla olağandışı ve yüksek tutarlı para trafikleri saptandığı vurgulandı.
