SİNAN GENÇ/ İzmir, kent tarihinin önemli tanıklarından birini kaybetti. Dünya havacılık tarihine geçen İstiklal Madalyası sahibi pilot Ahmet Ali Çelikten’in son evladı Ali Yılmaz Çelikten, 92 yaşında hayatını kaybetti. Emekli hava astsubay olan Çelikten’in vefat haberini ailesi sosyal medya üzerinden duyurdu. Ahmet Ali Çelikten’in yaşamını, hatıralarını ve ailesinin havacılık tarihindeki yerini gelecek kuşaklara aktaran Ali Yılmaz Çelikten’in ölümü, ailesinin yanı sıra Güzelyalı ve Göztepe çevresinde de üzüntü yarattı.
Cenazesi Güzelyalı Hakim Efendi Camii’nden kaldırılacak
Ali Yılmaz Çelikten’in cenaze programı da ailesi tarafından açıklandı. Ailenin duyurusuna göre Çelikten için 16 Eylül Çarşamba günü öğle namazının ardından Güzelyalı Hakim Efendi Camii’nde cenaze namazı kılınacak. Çelikten’in naaşı daha sonra Urla Merkez Yeni Mezarlık’taki aile mezarlığında toprağa verilecek. Aile tarafından yapılan duyuruda, “Sevgili babamız Ali Yılmaz Çelikten vefat etmiştir. Yarın öğle namazına müteakip Güzelyalı Hakim Efendi Camii’nde cenaze namazı kılınacaktır. Defin Urla Merkez Yeni Mezarlık (Aile Mezarlığı)” ifadelerine yer verildi.
Göztepe camiasının sevilen isimlerindendi
Ali Yılmaz Çelikten, yalnızca taşıdığı tarihi mirasla değil, İzmir’deki sosyal çevresiyle de tanınıyordu. Göztepeli kimliğiyle bilinen Çelikten, Göztepe camiasının sevilen isimleri arasındaydı. Uzun yıllardır Güzelyalı ile özdeşleşen Çelikten, çevresinde sevilen ve saygı duyulan isimlerden biriydi. Bu nedenle 92 yaşındaki Çelikten’in ölümü, ailesinin yanı sıra Göztepe ve Güzelyalı’daki dostları için de önemli bir kayıp oldu.
Babasının hikâyesini anlatan son evlattı
Ali Yılmaz Çelikten’i farklı kılan en önemli özelliklerden biri de Türkiye'nin havacılık tarihindeki çok önemli bir ismin yaşamına birinci elden tanıklık etmiş olmasıydı. Babası Ahmet Ali Çelikten’in hayatta kalan son evladı olan Ali Yılmaz Çelikten, kendisiyle yapılan söyleşilerde çocukluk anılarından babasının askerlik disiplinine, Milli Mücadele yıllarından İzmir’de yaşananlara kadar aile hafızasında kalan pek çok ayrıntıyı anlatmıştı. Kendisi de babasının mesleğini takip ederek Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde hava astsubayı olarak görev yaptı ve daha sonra emekliye ayrıldı.
Son isteği babasının adının İzmir’de yaşatılmasıydı
Ali Yılmaz Çelikten, yaşamının son dönemlerinde babasının dünya havacılık tarihindeki öneminin İzmir’de daha görünür hale gelmesini istiyordu. Temmuz ayında ailesiyle birlikte yapılan çağrıda, Ahmet Ali Çelikten’in adının doğduğu kent olan İzmir’de bir sokağa verilmesi veya büstünün dikilmesi talep edilmişti.
Ali Yılmaz Çelikten de babasının adının kentte yaşatılması yönündeki arzusunu açıkça dile getirmişti:
“Babamın adının şehirde yaşatılmasını arzu ediyoruz.”
Böylece Ali Yılmaz Çelikten’in ardından ailesinin İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yaptığı bu çağrı daha da anlamlı hale geldi. Aile, gelecek kuşakların Ahmet Ali Çelikten’i tanımasını ve dünya havacılık tarihine İzmir’den çıkan bu ismin unutulmamasını istiyor.
Ahmet Ali Çelikten kimdir?
Ali Yılmaz Çelikten’in babası Ahmet Ali Çelikten, dünya havacılık tarihinin ilk siyahi askeri pilotu olarak kabul edilen, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden Cumhuriyet'e uzanan askeri kariyeriyle dikkat çeken tarihi bir isimdi. Nijerya kökenli bir ailenin çocuğu olarak 1883 yılında İzmir’de dünyaya gelen Ahmet Ali Çelikten, genç yaşta denizciliğe yöneldi. 1904 yılında Haddehane Mektebi’ne girdi ve 1908’de mülazım-ı evvel rütbesiyle mezun olarak Osmanlı donanmasına katıldı. Havacılığa olan yeteneğinin fark edilmesi üzerine 1914 yılında Yeşilköy’deki Deniz Tayyare Mektebi’nde eğitim almaya başladı. 1916 yılında pilotluk diplomasını alarak askeri pilot oldu. Birinci Dünya Savaşı sırasında çeşitli cephe ve bölgelerde görev yapan Çelikten, havacılık alanındaki başarısı nedeniyle 1917’de eğitim amacıyla Almanya’ya gönderildi.
Milli Mücadele’ye katıldı, İstiklal Madalyası aldı
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Anadolu’da başlayan Milli Mücadele’ye katılan Ahmet Ali Çelikten, Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki bağımsızlık hareketine destek verdi. Kurtuluş Savaşı yıllarında Konya Askeri Hava Üssü’nde gönüllü olarak görev yaptı. Cumhuriyet’in ilanının ardından ise havacılık alanındaki birikimini yeni nesillere aktarmaya devam etti. 1924 yılında İzmir Hava Okulu’na uçuş öğretmeni olarak atanan Çelikten, daha sonra Hava Müsteşarlığında görev yaptı. Kurtuluş Savaşı'ndaki hizmetleri nedeniyle İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı. 1948 yılında albay rütbesiyle emekliye ayrılan Ahmet Ali Çelikten, 24 Haziran 1969’da İzmir’de hayatını kaybetti. Dünya havacılık tarihinde sıra dışı bir yere sahip olan Ahmet Ali Çelikten’in çocukları da havacılık ve askerlik geleneğini sürdürdü. Onun hikâyesini yaşayan bir aile hafızası olarak bugüne taşıyan son evladı ise Ali Yılmaz Çelikten’di. Ali Yılmaz Çelikten’in 92 yaşında yaşamını yitirmesiyle birlikte, Ahmet Ali Çelikten’i bir evladın hatıralarından dinleyebileceğimiz son ses de sustu.
