İzmir'de konut satın almayı planlayan vatandaşların, tapu işlemlerinden önce binanın yapısal güvenliğine ilişkin araştırma yapması büyük önem taşıyor. Özellikle 30 Ekim 2020'de yaşanan ve kentte ağır yıkıma neden olan depremin ardından bina yaşı, zemin özellikleri, yapı ruhsatı ve deprem dayanıklılığı konuları daha fazla önem kazandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen yapı envanteri çalışmaları kapsamında kent genelindeki 903 bin 803 yapıya ilişkin bilgilerin sisteme kazandırılması hedefleniyor. Ancak bina envanterinde yer almak, bir yapının depreme dayanıklı olduğunun kesin olarak belirlendiği anlamına gelmiyor.
Evin fiyatından önce bu belgeye bakın!
Konut satın almadan önce kontrol edilmesi gereken belgelerin başında yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi, yani iskân geliyor. Yapı ruhsatı, binanın onaylanan proje kapsamında inşa edilmesine izin verildiğini gösterirken iskân belgesi, yapının ilgili mevzuat kapsamında kullanıma uygun bulunduğunu ortaya koyuyor. Ancak bu belgelerin bulunması, binanın mevcut deprem performansını tek başına garanti etmiyor. Alıcıların ayrıca tapu kaydını, kat mülkiyeti veya kat irtifakı durumunu, onaylı mimari projeyi ve binada sonradan yapılan değişiklikleri araştırması gerekiyor.
İzmir'de 23 bin bina incelendi
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 13 Temmuz 2026 tarihinde açıkladığı bilgilere göre Karşıyaka'daki 27 mahallede yaklaşık 23 bin binanın yapı envanteri saha çalışmaları tamamlandı. Aynı çalışma kapsamında zemin özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 113 sondaj kuyusu açıldı. Bazı noktalarda 400 metre derinliğe kadar inilerek ayrıntılı yer altı araştırmaları gerçekleştirildi. Bayraklı'daki konut yapıları için bina kimlik belgeleri oluşturulurken Bornova'ya ilişkin envanter verileri de belediyenin açık veri sisteminde yer alıyor. Bu çalışmalar, kentin yapı stokunun özelliklerini ortaya koymak açısından önem taşıyor.
Binanızın deprem riski nasıl öğrenilir?
Ev satın alacak vatandaşlar, AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden konutun bulunduğu bölgenin deprem tehlike parametrelerini inceleyebiliyor. Ancak haritada görülen tehlike değeri, tek başına bir binanın güvenli veya güvensiz olduğunu göstermiyor. Binanın taşıyıcı sisteminin durumu, beton ve donatı özellikleri, zemin koşulları ve projeye uygunluğu gibi unsurların teknik olarak değerlendirilmesi gerekiyor. 6306 sayılı Kanun kapsamında resmî riskli yapı tespitleri, Bakanlık tarafından lisanslandırılmış kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Eski bina mutlaka riskli mi?
Binaların inşa edildiği yıl önemli bir gösterge olsa da yalnızca yapı yaşına bakılarak deprem güvenliği hakkında kesin karar verilemiyor. Eski bir binanın güçlendirilmiş olması veya yeni bir binada uygulama hataları bulunması, değerlendirmeyi değiştirebiliyor. Özellikle kolon ve kirişlere müdahale edilip edilmediği, zemin katta yapılan değişiklikler ve binanın geçmişte hasar görüp görmediği araştırılmalı.
Tapuya gitmeden önce kontrol edin!
İzmir'de konut satın alacak vatandaşların şu beş noktayı incelemesi önem taşıyor:
-
Yapı ruhsatı ve iskân belgesi.
-
Tapu kaydı, kat mülkiyeti ve olası takyidatlar.
-
Binanın onaylı projesi ve geçmişte yapılan tadilatlar.
-
Varsa deprem performans raporu veya resmî riskli yapı tespiti.
-
Zemine ilişkin bilgiler ve binanın geçmiş hasar kayıtları.
Uzmanlar tarafından yapılacak teknik inceleme, konut satın alma kararından önce olası yapısal risklerin belirlenmesine yardımcı olabilir. Özellikle yüksek tutarlı konut yatırımlarında yalnızca satış fiyatını değil, yapının güvenliğini de değerlendirmek büyük önem taşıyor.





