SEMİ TEKTAŞ/Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından iş dünyasının yatırım, finansman ve büyüme olanaklarını değerlendirmek amacıyla düzenlenen 5. Yatırım Zirvesi, Swissotel Büyük Efes’te gerçekleştirildi. Küresel belirsizlikler karşısında kurumsal dayanıklılık, stratejik büyüme ve risk yönetiminin masaya yatırıldığı zirveye İzmir Valisi Süleyman Elban, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Siber Güvenlik ve Bilişim Sistemleri Daire Başkanı Murat Çizgel, YENİ Parti İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Karabağlı, Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yaşar, ESİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Bülent Akgerman, MHP İzmir İl Başkanı Veysel Şahin, EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı ve çok sayıda iş dünyası temsilcisi katıldı. Zirvede yapılan konuşmalarda küresel ölçekte artan risklerin yatırım kararlarına etkisi, Türkiye ekonomisinin görünümü, sanayinin rekabet gücü ve geleceğin üretim modelleri değerlendirildi.

Whatsapp Image 2026 11 17 At 10.42.44 (1)

Elban: Dünya çok daha riskli hale geldi

Zirvede konuşan İzmir Valisi Süleyman Elban, bilgiye erişim ve yapay zekâ alanındaki gelişmelerin yatırımcılar açısından önemli avantajlar sunduğunu ancak küresel ölçekte risklerin de katlanarak arttığını söyledi. Yatırım kararlarında riskleri değerlendirmek ve yönetmek için çok sayıda enstrümanın bulunduğunu belirten Elban, buna karşın jeopolitik gelişmelerin dünyayı daha öngörülemez hale getirdiğini ifade etti.

İki büyük dünya savaşının ardından uluslararası düzenin yeniden kırılganlaştığını dile getiren Elban, Birleşmiş Milletler’in etkisinin azaldığını savunarak, “İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Birleşmiş Milletler artık neredeyse yok hükmünde. Hiçbir etkinliği, hiçbir caydırıcılığı kalmadı. Dolayısıyla hukuki düzen ve ilkeler açısından da bütün şartlar yeniden İkinci Dünya Savaşı öncesine dönüyor” dedi.

Uluslararası ilişkilerde kuralların ve ilkelerin giderek etkisini kaybettiğini belirten Elban, ülkelerin ticaret politikalarında tek taraflı kararlar alabildiğine dikkat çekti. Jeopolitik risklerin ve uluslararası ilişkilerdeki güvensizliğin dünya ticaretini doğrudan etkilediğini söyleyen Elban, “Dünya artık ilkesiz ve kuralsız bir döneme girdi. Bu ilkesizlik, uluslararası ilişkilerdeki güvensizlik ve jeopolitik risklerin çok fazla artması; dünya ticareti açısından yatırım yapmayı ve iş yürütmeyi düşünen insanlar açısından öngörülemezliği inanılmaz ölçüde artırmış durumda” ifadelerini kullandı.

Whatsapp Image 2026 11 17 At 10.42.43 (3)

İklim krizi ve göç yatırımları tehdit ediyor

İslam Memiş'ten yatırımcılara uyarı: Aman dikkat!
İslam Memiş'ten yatırımcılara uyarı: Aman dikkat!
İçeriği Görüntüle

İklim krizinin ekonomik ve toplumsal maliyetlerine de değinen Elban, dünyanın en fazla kirliliğe neden olan ülkelerinin iklim anlaşmalarına katılmamasının yükü diğer ülkelere bıraktığını söyledi. Kirliliğin hem maliyetleri artırdığını hem de yaşam kalitesini ve sağlığı olumsuz etkilediğini belirten Elban, sel, su baskını, yangın ve kuraklık gibi felaketlerin ne zaman yaşanacağının öngörülemediğine dikkat çekti.

Küresel refahın belirli bölgelerde yoğunlaşmasının düzensiz göçü ve çatışma risklerini artırdığını kaydeden Elban, bu gelişmelerin yatırım ortamını da doğrudan etkilediğini dile getirdi.

Gençlerin üretimden uzaklaşması da risk

Elban, dijitalleşmenin gençlerin üretimle ilişkisini değiştirdiğini ve yetişmiş insan kaynağına erişimin yatırımcılar açısından önemli bir sorun haline geldiğini söyledi. Şirketlerin sınırlı sayıdaki nitelikli çalışanı yüksek ücretlerle transfer edebildiğini ancak genel insan kaynağını kendilerinin yetiştirmek zorunda kaldığını belirten Elban, bunun dünya genelinde yaşanan ortak bir sorun olduğunu ifade etti.

Sigortacılık sektörünün artan riskler karşısında yeni koşullara uyum sağlaması gerektiğini de belirten Elban, yatırımcıların risklerini azaltma veya transfer etme konusunda sigorta sektöründen her zaman bekledikleri desteği alamadıklarını söyledi. Türkiye’de risk transferi konusunda devletin de bir enstrüman olarak kullanıldığını belirten Elban, risklerin farklı sektörler arasında paylaşılmasına yönelik uygulamalara da dikkat çekti.

Whatsapp Image 2026 11 17 At 10.42.43 (1)

Zorlu: Risk yönetimi stratejik zorunluluk

ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada, 2022 yılında başlatılan Yatırım Zirvesi’nin beşincisini düzenlemenin gururunu yaşadıklarını söyledi. Zirveyle iş dünyasının finansmana ve yatırım olanaklarına erişimine katkı sunmayı hedeflediklerini belirten Zorlu, bu yılın ana temasını “Risk Yönetimi” olarak belirlemelerinin nedenini küresel belirsizliklerdeki artışla açıkladı.

Teknolojik dönüşümün yeni fırsatlarla birlikte siber güvenlik tehditlerini de beraberinde getirdiğini, yeni pazarların jeopolitik gerilimler ve korumacı politikalarla karşı karşıya olduğunu kaydeden Zorlu, “İç içe geçen bütün bu gelişmeler karşısında riskleri doğru okumak ve belirsizlikleri yönetebilmek stratejik bir zorunluluğa dönüşüyor. ESİAD 5. Yatırım Zirvesi’nin ana temasını ‘Risk Yönetimi’ olarak belirlememizin temelinde de bu yaklaşım yatıyor” dedi.

Üretimden enerji güvenliğine, tedarikten finansmana, lojistikten teknolojiye ve insan kaynağına kadar bütün değer zincirini kapsayan bir risk yönetimi anlayışına ihtiyaç olduğunu belirten Zorlu, kurumsal dayanıklılık ve çevikliğin şirketlerin rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar haline geldiğini söyledi.

‘Sanayimizin rekabet gücü zorlanıyor’

Küresel ticaretteki değişimlere dikkat çeken Zorlu, ABD ile Çin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabetin derinleştiğini, Avrupa Birliği’nin ise stratejik bağımlılıklarını azaltmak ve üretim kapasitesini güçlendirmek için yeni politikalar geliştirdiğini ifade etti. AB’nin Sanayi Hızlandırma Yasası teklifiyle “Made in EU” yaklaşımını ve düşük karbonlu üretimi gündeme taşıdığını belirten Zorlu, Avrupa’nın farklı ülkelerle ticaret ağını genişletmesinin Türkiye açısından da sonuçlar doğuracağını söyledi.

Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği ile ilişkilerde Gümrük Birliği’nin mevcut koşullarının gerisinde kaldığını belirten Zorlu, “En büyük ticaret ortağımızla zaten mevcut koşulların gerisinde kalan Gümrük Birliği’nin sağladığı avantajların giderek aşınması riskiyle karşı karşıyayız” diye konuştu.

Türkiye ekonomisinin kritik bir eşikten geçtiğini ifade eden Zorlu, Merkez Bankası’nın enflasyon tahminini yukarı yönlü revize etmesinin ve politika faizini yüksek seviyelerde tutmasının reel sektör üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.

Daralan iç ve dış talep nedeniyle işletmelerin artan maliyetlerini fiyatlara yeterince yansıtamadığını kaydeden Zorlu, bunun şirketlerin kârlılığını erittiğini belirtti. İmalat PMI verisinin uzun süredir 50 eşik değerinin altında seyrettiğini, kapasite kullanım oranlarının yüzde 74 civarında sıkıştığını ve sanayi üretiminde ivme kaybı yaşandığını dile getiren Zorlu, “Bütün bu göstergeler, üretim kasımızın zayıfladığını açıkça ortaya koyuyor. Karşı karşıya olduğumuz sorunlar, dönemsel bir yavaşlamanın ötesinde, giderek daha derin ve yapısal bir nitelik kazanıyor” dedi.

‘Hukuk, güven ve öngörülebilirlik gerekiyor’

Üretim gücünün ve rekabetçiliğin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Zorlu, enflasyonla mücadele edilirken yapısal reformların ve üretimde dönüşümü destekleyen politikaların da devreye alınması gerektiğini söyledi.

Yatırım ortamında hukukun üstünlüğü, kurumsal güven ve öngörülebilirliğin önemine işaret eden Zorlu, küresel sermayenin giderek daha seçici davrandığını belirtti. 2025 yılında küresel doğrudan yatırımların 1,6 trilyon dolara ulaştığını, ancak bu yatırımların yüzde 80’inden fazlasının yalnızca 20 ülkede yoğunlaştığını aktaran Zorlu, uluslararası sermaye rekabetinin farklı bir boyut kazandığını ifade etti.

Türkiye’nin jeoekonomik konumu, üretim altyapısı ve uluslararası ticaret deneyimiyle önemli fırsatlara sahip olduğunu belirten Zorlu, Orta Koridor’un Türkiye’nin küresel ticaret ve lojistik ağlarındaki konumunu güçlendirebilecek potansiyel taşıdığını söyledi. Bu potansiyelin kalıcı rekabet gücüne dönüştürülmesi için teknoloji geliştirme kapasitesinin, yüksek katma değerli üretimin ve farklılaşan hizmetlerin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

‘Değişimi sürükleyebilecek şirketler kurmalıyız’

Zirvede risk yönetiminin yalnızca tehditlere karşı önlem almak olarak görülmemesi gerektiğini belirten Zorlu, değişimi doğru değerlendirme ve doğru karar alma kapasitesinin önemine dikkat çekti. Siber güvenlik ve veri güvenliğinin iş sürekliliği açısından giderek daha önemli hale geldiğini ifade eden Zorlu, bu nedenle Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Siber Güvenlik ve Bilişim Sistemleri Daire Başkanı Murat Çizgel’in vizyon konuşmacısı olarak zirveye davet edildiğini söyledi.

Sigorta konusunun da risk yönetiminin önemli başlıklarından biri olduğunu belirten Zorlu, Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yaşar’ın değerlendirmeleriyle bu konunun ele alınacağını ifade etti.

Whatsapp Image 2026 11 17 At 10.42.43 (2)

Karabağlı: Sanayicinin en büyük riski geride kalmak

EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Karabağlı ise konuşmasında sanayide değişen risk anlayışına ve teknolojik dönüşümün önemine dikkat çekti. Yatırım kararlarında artık yalnızca kârlılığın değil, yatırımların uzun vadede rekabetçi olup olmayacağının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karabağlı, jeopolitik gerilimler, iklim krizi, enerji maliyetleri ve teknolojik dönüşümün sanayiciyi aynı anda etkilediğini söyledi.

Sanayiciliğin risk almayı gerektirdiğini ancak yatırım yapmamanın da başlı başına bir risk olduğunu ifade eden Karabağlı, “Bugün sanayicinin en büyük riski yaptığı yatırım değil, asıl risk değişen dünyada geride kalmaktır” dedi.

Teknolojiye ve verimliliğe dayalı yatırımların rekabet gücü açısından zorunlu hale geldiğini kaydeden Karabağlı, Avrupa’nın karbon düzenlemeleri, ABD’nin gümrük tarifeleri ve Türkiye’deki yüksek finansman ile üretim maliyetlerinin sanayinin rekabet gücünü zorladığını belirtti.

Üretim gücünün korunmasının ekonomik bağımsızlık açısından önemine değinen Karabağlı, “Üretim gücünü kaybeden bir ülkenin ekonomik bağımsızlığını koruması da giderek zorlaşıyor. Sanayileşmenin zayıflaması maalesef demokrasiyi de tehlikeye düşürüyor” diye konuştu.

‘Finansman sanayinin stratejik ortağıdır’

Sanayicilerin yüksek finansman maliyetleri ve uzun vadeli kaynağa erişim güçlüğü nedeniyle yatırım kararlarında tereddüt yaşadığını belirten Karabağlı, finansman sektörünün sanayinin stratejik dönüşüm ortağı olması gerektiğini söyledi.

Güney Kore Kalkınma Bankası modelini örnek gösteren Karabağlı, Türkiye’de de sanayiciyi, yeşil dönüşümü ve stratejik teknolojileri destekleyen finansman modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. KOBİ’ler için yeni finansman modelleri üzerinde çalıştıklarını belirten Karabağlı, “Finans dünyası, sanayinin stratejik dönüşüm ortağıdır. Finansman yalnızca uygun koşullarda kredi sağlamakla kalmamalı; sanayimizin yeni fabrikalar kurmasını, yeni teknolojilere yatırım yapmasını ve bu yatırımları hayata geçirmesini mümkün kılmalıdır” dedi.

İzmir’in güçlü sanayi birikimi, üniversiteleri, lojistik imkânları ve yenilenebilir enerji potansiyeliyle teknolojik yatırımların merkezi olabileceğini dile getiren Karabağlı, üniversite, finans ve sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

‘Gençlerin fikirleri sanayinin üretim gücüyle buluşmalı’

Teknolojik dönüşümün temelinde yetişmiş insan kaynağının bulunduğunu belirten Karabağlı, gençlerin yalnızca mesleki eğitimle değil, sanat, spor ve kültürel alanlarda da desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Üniversitelerin ve Türk firmalarının uluslararası başarılarının geleceğe yönelik güven verdiğini ifade eden Karabağlı, gençlerin fikirlerinin sanayinin üretim gücü ve girişim sermayesiyle buluşturulmasının önemine dikkat çekti.

“Geleceğin en büyük kıtlık alanlarından biri yalnızca sermaye değil, nitelikli teknoloji ve yetişmiş insan gücü olacak” diyen Karabağlı, yeni nesil sanayicilik anlayışının bugünün sorunlarını aşmanın ötesinde yarının koşullarını şekillendirmeyi hedeflemesi gerektiğini belirtti. Karabağlı, “Bizim ihtiyacımız olan, cesaret ve öngörüyü bir araya getiren yeni bir yatırım anlayışıdır. Çünkü biz geleceği bekleyen değil, geleceği üreten ve geleceğe hazırlanan bir sanayi anlayışına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Whatsapp Image 2026 11 17 At 10.54.41

Akgerman: Riskler birbirini tetikliyor

ESİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Bülent Akgerman da zirvede yaptığı konuşmada, küresel risklerin son 10 yılda önemli ölçüde değiştiğini ve birbirleriyle daha fazla etkileşim içine girdiğini söyledi. Geçmişte iklim değişikliği, kitlesel göç, su kaynakları, enerji fiyatları ve finansal kırılganlıkların öne çıktığını hatırlatan Akgerman, bugün jeoekonomik rekabetin küresel risk gündeminin merkezine yerleştiğini ifade etti.

Devletler arası çatışmalar, ekonomik yaptırımlar, ticaret kısıtlamaları, tedarik zincirlerinin güvenliği, siber saldırılar ve yapay zekânın yarattığı belirsizliklerin iş dünyasını doğrudan etkilediğini belirten Akgerman, iklim değişikliğinin de önemini koruduğunu söyledi.

Teknolojik dönüşümün üretimden yönetime, istihdamdan rekabet koşullarına kadar bütün dengeleri değiştirdiğini dile getiren Akgerman, “Bugün iş dünyasının karşı karşıya olduğu mesele yalnızca ekonomik dalgalanmaları yönetmek değil. Mesele yalnızca riskleri önceden görmek değil; birbirini tetikleyen riskler karşısında doğru zamanda, doğru kararları alabilmek” dedi.

Şirketlerin yıllık plan ve bütçelerle yetinemeyeceğini belirten Akgerman, değişen koşullara göre daha kısa aralıklarla değerlendirme yapılması ve stratejilerin yeniden şekillendirilmesi gerektiğini söyledi.

‘Türkiye’nin önündeki mesele yatırım ekosistemi oluşturmak’

Şirketlerin bir yandan artan maliyetler, finansman ihtiyacı, daralan kâr marjları ve nakit akışı sorunlarıyla mücadele ederken diğer yandan yeni tesis, teknolojik dönüşüm, kapasite artışı ve yeni pazarlara açılma kararlarını yönetmek zorunda olduğunu ifade eden Akgerman, Türkiye’nin güçlü sanayi altyapısı, girişimcilik kabiliyeti, insan kaynağı ve pazarlara erişim imkânına rağmen yüksek enflasyon, finansmana erişim maliyetleri ve öngörülebilirlik sorunları yaşadığını kaydetti.

Türkiye’nin yalnızca mevcut ekonomik güçlükleri aşmasının yeterli olmayacağını belirten Akgerman, uluslararası yatırımı çekebilecek bir ekosistem oluşturulması ve yerli sermayenin ülkede kalmasının sağlanması gerektiğini vurguladı.

İzmir ve Ege’nin sanayi, tarımsal üretim ve ihracat gücüyle Türkiye ekonomisinin önemli taşıyıcılarından biri olduğunu söyleyen Akgerman, geçmişte elde edilen başarıların gelecekteki rekabet için tek başına yeterli olmayacağını ifade etti. Şirketlerin yenilikçi teknolojiye ve yüksek katma değerli üretimel yönelmesi gerektiğini belirten Akgerman, “Bizden sonraki kuşaklara bırakacağımız en değerli ekonomik miras, değişen dünyayla hizalanmanın ötesinde, değişimi sürükleyebilecek nitelikte güçlü şirketler ve kurumlar olacaktır” diye konuştu.

Kaynak: SEMİ TEKTAŞ