9 Eylül - İzmir'de sit alanlarında taşınmazı bulunan mülk sahiplerini, yatırımcıları ve inşaat şirketlerini yakından ilgilendiren yeni uygulama yürürlüğe girdi. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, 27 Ekim 2026 tarihinden itibaren belirli işlemlerde başvuru ücretinin yatırılmasını zorunlu hale getirdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen 2026 yılı tarifesine göre, ücretini yatırmayanların başvuruları işleme alınmayacak.
Sit alanından çıkmak isteyenlere 30 bin TL'lik tarife
Yeni düzenlemeye göre, sit alanı olarak tescil edilen taşınmazlarda koruma statüsünün kaldırılması, sit derecesinin değiştirilmesi veya sit sınırlarının yeniden belirlenmesi için yapılan başvurularda gerçek kişilerden 15 bin TL, şirketlerden ve diğer tüzel kişilerden 30 bin TL alınacak.
Korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen tek yapıların tescil kaydının kaldırılması veya koruma alanlarında değişiklik yapılması taleplerinde ise gerçek kişiler 12 bin TL, tüzel kişiler 24 bin TL ödeyecek.
Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılan itirazlarda düzenlenecek başvuru belgesinin bedeli de gerçek kişiler için 15 bin TL, tüzel kişiler için 30 bin TL olarak belirlendi.
Enerji ve maden projelerinde 60 bin TL'ye kadar ücret
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de büyük yatırım projelerine yönelik inceleme ve görüş talepleri oldu. Enerji nakil hatları, güneş ve rüzgâr enerji santralleri, hidroelektrik santralleri, otoyollar, köprüler, madencilik faaliyetleri ve baraj projeleri için alan büyüklüğüne göre farklı ücretler uygulanacak.
Bu kapsamda 5 hektara kadar olan projelerde 6 bin TL, 5-10 hektar arasındaki projelerde 30 bin TL, 10 hektar ve üzerindeki projelerde ise 60 bin TL başvuru ücreti alınacak.
Tarihi yapılarda proje değişikliği de ücretli
Koruma amaçlı imar planlarında yapılacak değişiklikler de yeni tarife kapsamında bulunuyor. Beş hektara kadar olan arkeolojik ve tarihi sit alanlarında plan değişikliği başvuruları için 6 bin TL, kentsel sit ve kentsel arkeolojik sit alanlarında ise 12 bin TL ücret uygulanacak. Beş hektarı aşan alanlarda hektar başına 3 bin TL ilave edilecek.
Onaylı restorasyon, restitüsyon ve rekonstrüksiyon projelerindeki tadilat taleplerinde konutlar için metrekare başına 24 TL, ticari yapılar ve diğer kullanımlar için 48 TL alınacak. Aynı tarife, onaylı yeni yapı mimari projelerindeki tadilat talepleri için de geçerli olacak.
Parsel işlemleri ve sondaj kazıları da kapsamda
Korunan alanlarda parsel birleştirme, ayırma ve benzeri işlemlere yönelik başvurularda gerçek kişilerden 2 bin 100 TL, tüzel kişilerden 4 bin 200 TL alınacak. Taşınmazların cins değişikliğine ilişkin görüş taleplerinde ise ücretler sırasıyla 3 bin TL ve 6 bin TL olacak.
Üçüncü derece arkeolojik sit alanlarında tespit ve sit irdelemesine yönelik sondaj kazısı başvurularında bin metrekareye kadar gerçek kişiler 6 bin TL, tüzel kişiler 12 bin TL ödeyecek. Yeni yapılaşma amacıyla yapılacak sondaj kazısı başvurularında ise ücretler 3 bin TL ile 6 bin TL arasında değişecek.
Başvuru reddedilse bile para iade edilmeyecek
Yeni uygulamanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri de ücret iadesine ilişkin hüküm oldu. Koruma Bölge Kurulunun başvuru hakkında olumsuz karar vermesi durumunda yatırılan ücret başvuru sahibine geri ödenmeyecek.
Başvuru sahiplerinin belirlenen tutarı Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesabına yatırması ve ödeme dekontunu başvuru belgeleriyle birlikte teslim etmesi gerekiyor.
Öte yandan kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ile kurumların kendi bünyelerinde hazırladıkları plan, proje ve yapım işlerinden ücret alınmayacak.
