İzmir'de ölüm nedenlerine ilişkin 2025 yılı verileri, kentte halk sağlığını tehdit eden hastalıkları yeniden gündeme taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumunun ölüm ve ölüm nedeni istatistikleri doğrultusunda derlenen rakamlar, özellikle kalp ve damar hastalıklarının İzmir'deki can kayıplarında önemli bir paya sahip olduğunu ortaya koydu. 2025 yılında kent genelinde 31 bin 494 kişinin yaşamını yitirdiği belirtilirken, dolaşım sistemi hastalıkları ölüm nedenleri arasında ilk sıraya yerleşti. Solunum sistemi hastalıkları ve tümörler de binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olan başlıca hastalık grupları arasında yer aldı.
İzmir'de her 3 ölümden yaklaşık 1'i bu hastalıklardan
İzmir'deki ölüm nedenleri incelendiğinde en çarpıcı tablo dolaşım sistemi hastalıklarında ortaya çıktı. 2025 yılında 10 bin 652 kişi, kalp ve damar sistemiyle ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetti. Bu rakam, kentteki toplam ölümlerin yaklaşık yüzde 33,8'ine karşılık geliyor. Dolaşım sistemi hastalıkları arasında kalp kriziyle ilişkili iskemik kalp hastalıkları, diğer kalp hastalıkları ve beyin damar hastalıkları bulunuyor. Türkiye genelindeki veriler de benzer bir tabloya işaret ediyor. Ülke genelinde ölümlerin yüzde 34,7'si dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandı.
İkinci sırada solunum sistemi hastalıkları var
İzmir'de ölüm nedenleri arasında ikinci sırayı solunum sistemi hastalıkları aldı. 2025 yılında 6 bin 726 kişi bu hastalık grubuna bağlı nedenlerle yaşamını yitirdi. Bu sayı, toplam ölümlerin yaklaşık yüzde 21,4'ünü oluşturdu. Solunum sistemi hastalıkları; zatürre, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve çeşitli kronik akciğer rahatsızlıklarını kapsayabiliyor. Özellikle ileri yaş, sigara kullanımı, kronik hastalıklar ve hava kirliliğine maruz kalma gibi etkenler, solunum sağlığı açısından önemli risk faktörleri arasında bulunuyor. Ancak ölüm istatistikleri tek başına İzmir'deki solunum sistemi kaynaklı ölümlerin hangi çevresel veya bireysel nedenlerden kaynaklandığını göstermiyor.
Tümörler nedeniyle 4 bin 751 kişi hayatını kaybetti
Ölüm nedenleri sıralamasında üçüncü sırada iyi huylu ve kötü huylu tümörler yer aldı. İzmir'de 2025 yılında 4 bin 751 kişinin ölüm nedeni bu hastalık grubu olarak kaydedildi. Böylece tümörler, toplam ölümlerin yaklaşık yüzde 15,1'ini oluşturdu. Türkiye genelinde de tümörler, ölümlerin önemli nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Ülke genelindeki verilere göre tümör kaynaklı ölümler içinde solunum yolları ve akciğerle ilişkili kötü huylu tümörler dikkat çekiyor. Ancak İzmir özelinde kanser türlerine göre ayrıntılı bir sıralama yapılabilmesi için il düzeyindeki alt hastalık verilerinin ayrıca incelenmesi gerekiyor.
İzmir'de en çok hangi hastalıklar öldürüyor?
2025 yılına ilişkin İzmir ölüm istatistiklerinde öne çıkan hastalık ve neden grupları şöyle sıralanıyor:
| Ölüm nedeni | Ölüm sayısı |
|---|---|
| Dolaşım sistemi hastalıkları | 10.652 |
| Solunum sistemi hastalıkları | 6.726 |
| İyi ve kötü huylu tümörler | 4.751 |
| Endokrin, beslenme ve metabolizma hastalıkları | 1.224 |
| Dışsal yaralanma ve zehirlenmeler | 1.224 |
| Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları | 789 |
Tablo, İzmir'de ölümlerin önemli bir bölümünün dolaşım sistemi, solunum sistemi ve tümör kaynaklı hastalıklarda yoğunlaştığını gösteriyor. İlk üç hastalık grubundaki toplam ölüm sayısı 22 bin 129'a ulaşıyor. Bu da kentteki toplam can kayıplarının yaklaşık yüzde 70,3'üne karşılık geliyor.
İzmir'de ölüm hızı Türkiye ortalamasının üzerinde
2025 yılı verilerinde dikkat çeken bir başka başlık ise kaba ölüm hızı oldu. İzmir'de bin kişi başına düşen ölüm sayısı yaklaşık 7 olarak hesaplanırken, Türkiye genelinde bu oran binde 5,7 düzeyinde gerçekleşti. Böylece İzmir'in kaba ölüm hızı ülke ortalamasının üzerinde yer aldı. Ancak bu fark, İzmir'de yaşamanın diğer illere göre daha tehlikeli olduğu anlamına gelmiyor. Kaba ölüm hızı, nüfusun yaş yapısından önemli ölçüde etkileniyor. Yaşlı nüfus oranının yüksek olduğu illerde, yaşa bağlı hastalıklar nedeniyle ölüm hızı da daha yüksek görülebiliyor. İller arasında daha sağlıklı karşılaştırmalar yapılabilmesi için yaşa göre standartlaştırılmış ölüm hızlarının değerlendirilmesi gerekiyor.
Kalp ve damar hastalıkları neden ilk sırada?
Kalp ve damar hastalıkları yalnızca İzmir'de değil, Türkiye genelinde de başlıca ölüm nedenleri arasında bulunuyor. Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme, bu hastalıkların gelişme riskini artırabilen başlıca etkenler arasında gösteriliyor. Düzenli sağlık kontrolleri, tansiyon ve kan şekeri takibi, fiziksel aktivite ve tütün ürünlerinden uzak durulması, değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılması açısından önem taşıyor. Uzmanların önerdiği koruyucu sağlık uygulamaları, özellikle kronik hastalıkların erken teşhis edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesinde belirleyici rol oynuyor.
Rakamların arkasında binlerce hayat var
İzmir'de bir yılda 31 binin üzerinde kişinin hayatını kaybetmesi, yalnızca istatistiksel bir veri olmanın ötesinde, halk sağlığı politikalarının önemini de ortaya koyuyor. Kalp ve damar hastalıklarından solunum yolu rahatsızlıklarına, tümörlerden metabolizma hastalıklarına kadar uzanan ölüm nedenleri, erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini bir kez daha gündeme getiriyor. 2025 yılı verilerinin ortaya koyduğu en çarpıcı sonuç ise İzmir'deki her üç ölümden yaklaşık birinin dolaşım sistemi hastalıklarıyla ilişkili olması. Kentin ölüm tablosunda ilk sırayı alan bu hastalıklar, sağlık alanındaki öncelikli mücadele başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
