Osmanlı döneminde 16. yüzyıldan itibaren tarım işçiliği ve çeşitli nedenlerle Kuzeydoğu Afrika'dan Anadolu'ya gelen Afro-Türklerin torunları, İzmir'in kırsal mahallelerinde köklü tarihlerini ve kültürlerini yaşatmaya devam ediyor.
Zamanla hane sayıları azalsa da Tire ve Bayındır ilçelerinde yaşamlarını sürdüren Afro-Türkler, komşuluk ilişkileri ve sıcak ortak yaşam kültürüyle bölgenin renkli simgeleri arasında yer alıyor.
"Dedelerim Sudan'dan gelmiş, burası bizim de vatanımız"
Tire’nin Yeniçiftlik Mahallesi'nde yaşayan 83 yaşındaki Mehmet Üstüner, köklerinin Sudan'a dayandığını ancak kendisini bildi bileli buralı olduğunu dile getirdi. Çocukluk yıllarında ten rengi farklılığı nedeniyle ailesinin geçmişini merak ettiğini söyleyen Üstüner, süreci şu sözlerle anlattı:
"Dedelerim çalışmak için Sudan'dan göçmüş. Babam Torbalı'da doğmuş, ben Tire'de doğup büyüdüm. Arkadaşlarım, çevrem hep beyaz tenliydi ama bana hiç yabancılık hissettirmediler. Çiftçilikten sonra camcılık yaptım, emekli olunca köyüme döndüm. Burası benim vatanım, köylülerimizle çok iyiyiz."
"Beyaz doğan kızımı görünce çalındı sandım!"
56 yıldır evli olduğu eşi Hatice Üstüner (72) ile 6 çocuk büyüten Mehmet Üstüner, aile içindeki renkli anılarını da tebessümle paylaştı.
İlk çocuklarının siyah tenli doğduğunu, ancak ikinci çocuklarının beyaz tenli dünyaya geldiğini söyleyen Üstüner, "Kızımı beyaz görünce bir an çalındığını bile düşündüm, çok şaşırdık. Eşim de hastanede siyah bebek aramış. 6 çocuğumuzdan 5'i esmer, 1'i beyaz doğdu" dedi.
Eşi Hatice Üstüner ise evlilik süreçlerinde babasının ten rengi nedeniyle başta tereddüt ettiğini ancak kendisinin isteyerek evlendiğini dile getirerek, dışarıdan gelen insanların Tireli olduklarına inanmakta zorlandığını aktardı.
"Bizim için kardeşten öte"
Mahallede kalan 3 Afro-Türk hanesinden biri olan 97 yaşındaki Havva Zenci de köylülerle iç içe mutlu bir yaşam sürdürdüklerini kaydetti.
Mehmet Üstüner'in çocukluk arkadaşı ve komşusu olan 73 yaşındaki Erdoğan Köklü ise önyargısız komşuluk bağlarına dikkat çekerek, "Aynı mahallede büyüdük, ten rengini hiç yadırgamadık. Mehmet benim için kardeşten ötedir" dedi.
