Biyolojide Sıfırdan Başlayan Yapay Yaşam Devrimi
Sentetik biyoloji alanında yıllardır süren "cansız maddelerden canlı sistemler oluşturma" arayışında tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Minnesota Üniversitesi araştırmacıları, hazır bir canlı hücreyi değiştirmek yerine, tamamen cansız kimyasal bileşenleri bir araya getirerek bir hücrenin tam yaşam döngüsünü taklit eden SpudCell adlı sentetik yapıyı geliştirdi.
Cansız Parçaların Bir Araya Gelen "Akıllı" Uyumlu Yapısı
Geleneksel yapay hücre çalışmalarında bilim insanları genellikle var olan bir bakterinin genomunu boşaltıp yeni bir DNA enjekte ediyordu. Ancak SpudCell projesi tamamen sıfırdan inşa edildi:
-
Lipit Zarı: Hücre zarını taklit eden yağ kürecikleri oluşturuldu.
-
Modüler Genom: İnsan genomunun çok küçük bir bölümü büyüklüğünde (90 kilobaz çifti) ve 7 ayrı plazmide bölünmüş minimal bir DNA mimarisi yerleştirildi.
-
Protein Üretimi ve Bölünme: Dışarıdan beslenen moleküler makineler sayesinde protein sentezi sağlandı ve yüzey gerilimiyle hücre ikiye bölündü.
Tam Anlamıyla "Canlı" Sayılır mı?
Araştırmacılar, SpudCell’in beslendiğini, büyüdüğünü, kendi DNA'sını kopyalayıp bölündüğünü ve hatta doğal seçilime benzer evrimsel tepkiler verdiğini belirtiyor. Buna karşın yapı henüz kendi ribozomlarını üretemiyor. Dışarıdan besleme kesildiğinde döngü 5 ila 10 nesil sonra duruyor. Bu nedenle SpudCell, bağımsız bir canlı organizmadan ziyade "yaşamın kimyasal sınırlarını zorlayan sentetik bir model" olarak kabul ediliyor.
