Türkiye'de yeşil pasaport hakkının genişletilmesine yönelik önemli bir gelişme yaşandı. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun teklifleriyle, mevcut uygulamada hususi damgalı pasaport hakkı bulunmayan bazı meslek gruplarının da kapsama alınması hedefleniyor. Pilotlardan sağlık çalışanlarına, mühendislerden öğretmenlere kadar geniş bir kesimi ilgilendiren teklifler, TBMM İçişleri Komisyonunda değerlendirilmeyi bekliyor. Düzenlemelerin kabul edilmesi halinde belirlenen mesleki kıdem ve hizmet şartlarını karşılayan kişiler yeşil pasaport alma hakkı elde edebilecek.
İşte yeşil pasaport verilmesi istenen 10 meslek grubu
TBMM gündemindeki farklı kanun tekliflerinde şu meslek grupları için yeşil pasaport hakkı talep ediliyor:
-
Pilotlar
-
Hekimler
-
Diş hekimleri
-
Veteriner hekimler
-
Eczacılar
-
Mühendisler
-
Mimarlar
-
Öğretmenler
-
Mali müşavirler
-
Köy ve mahalle muhtarları
Söz konusu meslek gruplarına ilişkin teklifler ayrı ayrı hazırlandı. Bu nedenle her meslek için öngörülen kıdem, üyelik ve çalışma koşulları farklılık gösteriyor.
Pilotlara 5 yıl çalışma şartı
30 Eylül 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan kanun teklifinde, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan pilotlara yeşil pasaport verilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde gerekli şartları sağlayan pilotlar, hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilecek. Teklifin görüşmeleri henüz tamamlanmadı.
Doktor ve sağlık çalışanlarına 15 yıl koşulu
Sağlık alanındaki düzenleme teklifleri de dikkat çekiyor. Öneriler kapsamında hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacıların belirli koşullarla yeşil pasaport alabilmesi amaçlanıyor. Bazı tekliflerde ilgili meslek kuruluşuna kayıtlı olma ve en az 15 yıl fiilen çalışma şartı bulunuyor. Özel sağlık kuruluşlarında görev yapan hekim ve diş hekimlerinin de belirli koşullarla kapsama alınması isteniyor. Tekliflerin yasalaşması durumunda özel sektörde görev yapan ve gerekli kıdem şartlarını karşılayan sağlık meslek mensupları da yeni haktan yararlanabilecek.
Mühendis ve mimarlara yeşil pasaport yolu
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) kayıtlı mühendis ve mimarlar için hazırlanan tekliflerde ise mesleki kıdem öne çıkıyor. Farklı düzenleme önerilerinde 10 veya 15 yıllık mesleki çalışma şartları yer alıyor. Tekliflerin kabul edilmesi durumunda, öngörülen süreyi tamamlayan ve diğer koşulları sağlayan mühendis ve mimarların yeşil pasaport alma hakkına kavuşması hedefleniyor.
Özel okul öğretmenleri de kapsama alınabilir
Öğretmenleri ilgilendiren kanun teklifi, özellikle özel okullarda çalışan eğitimciler açısından önem taşıyor. 22 Ekim 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan teklifle, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ve özel öğretim kurumlarında en az 10 yıl öğretmenlik yapmış kişilere yeşil pasaport verilmesi amaçlanıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde özel okul öğretmenleri de gerekli hizmet süresini tamamlamaları koşuluyla bu haktan yararlanabilecek.
Mali müşavirler ve muhtarlar da listede
Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesi için hazırlanan diğer tekliflerde köy ve mahalle muhtarları ile mali müşavirler de bulunuyor. Yeminli mali müşavirlerin ve en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin hususi damgalı pasaport alabilmesi öneriliyor. Muhtarların da belirlenen şartlar kapsamında yeşil pasaport hakkına sahip olması talep ediliyor.
Yeşil pasaport düzenlemesi yürürlüğe girdi mi?
TBMM'ye sunulan teklifler henüz yasalaşmadı. Dolayısıyla söz konusu 10 meslek grubuna yeni bir yeşil pasaport hakkı tanınmış değil. Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için ilgili komisyonlarda görüşülmesi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu süreç tamamlanmadan yalnızca meslek veya kıdem şartını karşılamak, yeni bir pasaport başvuru hakkı doğurmuyor.
Yeşil pasaport kimlere veriliyor?
Hususi damgalı pasaport olarak da bilinen yeşil pasaport, mevcut mevzuatta belirlenen kamu görevlileri ve diğer hak sahiplerine veriliyor. Yeşil pasaport, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına bazı ülkelere vizesiz veya kolaylaştırılmış koşullarda seyahat etme olanağı sağlıyor. TBMM'deki yeni tekliflerin kabul edilmesi halinde, mevcut hak sahiplerinin dışında belirlenen meslek gruplarından daha fazla kişinin de bu pasaport türünden yararlanabilmesi mümkün olacak.
