KAZİM BOZKURT/ Bornova Işıkkent'te ÇEVKİM Atık Yönetimi Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "Tehlikeli ve Tehlikesiz Atıkların Geri Kazanımı" projesinde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci halkın katılım aşamasına geldi.
İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan duyuruya göre, Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı 3 Aralık 2026 Perşembe günü saat 11.00'de, Egemenlik Mahallesi 6106/52 Sokak No:15 adresindeki Murşah Toplu Yemek Sanayi Lokantası ve lokanta önünde gerçekleştirilecek.
Duyuruda, 772,26 metrekarelik alanda planlanan proje için ÇED Yönetmeliği'nin 8. maddesi uyarınca sürecin başlatıldığı, 9. madde kapsamında yapılacak toplantıyla halkın proje hakkında bilgilendirilmesinin, görüş ve önerilerinin alınmasının amaçlandığı belirtildi.
Toplantı yeri aynı mahallede: Merkezi konum ölçütü karşılanıyor mu?
Toplantının yapılacağı adres, halkın katılımı açısından dikkat çeken başlıklardan biri oldu.
Projenin uygulanacağı tesisin adresi Egemenlik Mahallesi 6106 Sokak No:113 olarak belirtilirken, halkın katılım toplantısı aynı mahalledeki 6106/52 Sokak No:15 adresinde düzenlenecek. Toplantı mekânı ise duyuruda yalnızca bir lokanta olarak değil, "Murşah Toplu Yemek Sanayi Lokantası ve lokanta önü" şeklinde tanımlandı.
ÇED başvuru dosyasına göre tesis, S.S. Geri Kazanımcılar Metal Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi içerisinde bulunuyor. Dosyada en yakın yerleşim alanının kuş uçuşu 1.850 metre mesafedeki evler olduğu belirtiliyor. Ancak bu evlerin hangi yerleşim biriminde bulunduğu metinde açıkça tanımlanmıyor.
ÇED Yönetmeliği'nin 9. maddesi, toplantının projeden en çok etkilenmesi beklenen halkın kolaylıkla ulaşabileceği, İl Müdürlüğü tarafından belirlenen merkezi bir yer ve saatte düzenlenmesini öngörüyor.
Bu düzenleme, toplantı yerinin seçimine ilişkin soruları da beraberinde getiriyor. Sanayi bölgesindeki bir lokanta ve önünde, hafta içi saat 11.00'de yapılacak toplantı, projeden etkilenmesi beklenen yerleşimlerdeki vatandaşların katılımına ne ölçüde elverişli?
Toplantının lokanta önünü de kapsayacak biçimde duyurulması, katılımcı kapasitesi, oturma düzeni, sunumların nasıl gerçekleştirileceği ve olası olumsuz hava koşullarına karşı alınacak önlemler bakımından da açıklama gerektiriyor.
Mevzuata göre toplantı yerini İl Müdürlüğü belirliyor. Dolayısıyla mekân seçiminin hangi ölçütlere göre yapıldığı sorusu doğrudan ilgili idareyi ilgilendiriyor.
İlan için son tarih 23 Kasım: Muhtarlara ulaşılacak mı?
Toplantının duyurulma yöntemi de ÇED dosyasındaki taahhütler açısından önem taşıyor.
ÇED Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre toplantı tarihi, saati, yeri ve konusunu içeren ilanların, yörede yayımlanan yerel süreli yayın ile yaygın süreli yayın niteliğindeki bir gazetede toplantıdan en az 10 takvim günü önce yayımlatılması gerekiyor.
Bu hüküm uyarınca 3 Aralık'taki toplantı için gazete ilanlarının en geç 23 Kasım 2026 tarihinde yayımlanmış olması gerekiyor.
Ayrıca 5 Mart 2026'da yapılan yönetmelik değişikliğiyle toplantının Bakanlık ve İl Müdürlüğünün internet sayfalarında ilan edilmesi, en çok etkilenmesi beklenen yerlerde ise askıda ilan veya anons yoluyla duyurulması öngörülüyor.
Projenin ÇED başvuru dosyasının 167. sayfasında da toplantı öncesinde proje sahası çevresindeki yerleşimlerin muhtarlarına ulaşılacağı ve yöre halkının katılımının sağlanacağı taahhüt ediliyor.
Bu noktada hangi mahalle muhtarlarıyla iletişime geçildiği, hangi yerleşimlerin projeden etkilenmesi muhtemel alanlar olarak değerlendirildiği ve toplantı duyurusunun nerelerde yapıldığı önem kazanıyor.
Dosyanın ekindeki Paydaş Katılım Planı'nda ise vatandaşlardan gelen görüş ve şikâyetlerin kayıt altında tutulacağı, işletme aşamasında paydaşlarla iletişimden sorumlu bir görevli belirleneceği belirtiliyor.
114 bin tonluk kapasitenin hesabı masaya gelecek
Toplantı, projenin teknik ayrıntılarının da kamuoyu önünde tartışılabileceği bir aşama olacak.
16 Kasım'da yayımladığımız haberde, ENVON Çevre Danışmanlık tarafından hazırlanan ÇED başvuru dosyasındaki kapasite hesapları, cıva geri kazanımına ilişkin varsayımlar, emisyon kontrolü ve atıksu yönetimi konularında açıklama gerektiren noktaları gündeme getirmiştik.
Bakanlığa 13 Kasım 2026'da sunulan dosyada, tesiste cıva damıtma, PCB arındırma, solvent geri kazanımı, elektrikli potada ergitme ve asbest içeren parçaların sökümü dahil 29 ayrı proses öngörülüyor.
Dosyanın 113 ve 114. sayfalarındaki Tablo 74'te yer alan yıllık proses kapasitelerinin aritmetik toplamı 113 bin 900 tona ulaşıyor. Bununla birlikte bu rakam, tesisin fiilen her yıl kabul edeceği toplam atık miktarını değil, farklı faaliyetler için bildirilen kapasitelerin toplamını ifade ediyor.
Tesiste 10 personelle üç vardiya halinde, günde 24 saat ve yılda 300 gün çalışma planlanıyor. Bazı makinelerin birden fazla proseste kullanılacak olması, toplam kapasitenin hangi çalışma programıyla gerçekleştirileceği sorusunu gündemde tutuyor.
Cıva hesabı, baca açıklamaları ve atıksu kapasitesi
ÇED dosyasındaki dikkat çekici başlıklardan biri de cıva geri kazanımına ilişkin hesap.
Dosyada, cıva içeren parçalar ve diş tedavisinden kaynaklanan amalgam atıkları için yıllık 1.150 ton işleme kapasitesi öngörülüyor. İşlenecek atıkların yüzde 90'ının cıva olduğu varsayımıyla yılda 1.035 ton cıva geri kazanımı hesaplanıyor.
Ancak başvuru dosyasında bu yüzde 90'lık varsayımı destekleyen atık karakterizasyonu veya numune analizleri sunulmuyor. Dolayısıyla bu miktarın hangi teknik verilere dayandırıldığı, toplantıda açıklığa kavuşturulabilecek konular arasında bulunuyor.
Emisyon kontrolüne ilişkin ifadelerde de açıklama bekleyen farklılıklar var. Dosyanın Tablo 92'sinde sekiz emisyon kaynağı için baca çıkışı olmayacağı belirtilirken, 15 01 11* kodlu atıkların işleneceği prosesin açıklamasında davlumbazın baca bağlantısıyla atmosfere emiş yapacağı ifade ediliyor.
Bir başka önemli başlık ise atıksu yönetimi. Dosyada yıkama işlemlerinden günlük 14,4 metreküp proses atıksuyu oluşacağı öngörülürken, kurulması planlanan atıksu arıtma tesisinin kapasite bilgilerinin sonraki ÇED Raporu aşamasında sunulacağı belirtiliyor.
Toplantıda bu hesapların yanı sıra tesisin toplam giriş-çıkış kütle dengesi, geri kazanım sonrasında oluşacak atıkların miktarları ve çevresel izleme yöntemlerinin de gündeme gelmesi bekleniyor.
Halkın itiraz ve önerileri tutanağa geçirilecek
ÇED Yönetmeliği'ne göre toplantı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürünün veya görevlendireceği bir yetkilinin başkanlığında gerçekleştirilecek.
Toplantıda vatandaşların soruları, görüşleri ve itirazları alınacak. Dile getirilen görüş, öneri ve itirazlar resmî toplantı tutanağına geçirilecek. Bu kayıtlar daha sonraki ÇED çalışmalarında dikkate alınacak.
Halktan gelen görüşler, ÇED Raporu Özel Formatı'nın belirlenmesine de katkı sağlayacak. Böylece proje için hangi çevresel analizlerin, teknik çalışmaların ve etki değerlendirmelerinin hazırlanacağı konusunda kamuoyunun görüş bildirmesi mümkün olacak.
3 Aralık'taki toplantı, proje için nihai bir onay anlamına gelmiyor. ÇED süreci devam ediyor ve başvuru dosyasındaki teknik değerlendirmelerin sonraki aşamalarda tamamlanması öngörülüyor.
Valiliğin duyurusunda, toplantıya katılamayan vatandaşların da ÇED süreci tamamlanana kadar projeye ilişkin görüş ve önerilerini İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne veya Bakanlığa iletebileceği belirtildi.




