İzmir’in Konak ilçesinde yıllardır “Basmane Çukuru” olarak anılan alanda yaşanan belirsizliği sona erdirmek amacıyla yürütülen çalışmalarda yeni bir döneme girildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda uzun süredir tartışılan 1039 ada 8 parseldeki taşınmaza ilişkin ilgili taraflarla bir protokol imzaladı. Protokolle birlikte belediyenin geçmişten gelen haklarının daha somut ve uygulanabilir bir güvenceye kavuşması hedefleniyor. Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, yeni düzenlemeyle belediyenin gelecekte oluşabilecek maddi yükümlülüklerden korunacağı ve 2009 yılında belirlenen yüzde 30’luk hakkın bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak karşılık bulacağı belirtildi.
30 yıllık sürecin ardından somut çözüm modeli
Basmane Çukuru’nun geçmişi yaklaşık 40 yıl öncesine dayanıyor. Alan, 1985 yılında özel projeye göre yapılaşmaya açılırken, 1986 yılında yapılan plan değişikliğiyle emsal ve yapılaşma koşulları belirlendi. 1991 yılında hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda ise eski ESHOT garaj alanı “C Bölgesi - Otel ve Kongre Merkezi” olarak planlandı. 1997 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandı. Dünya Ticaret Merkezi olarak planlanan projenin yapımına başlanmasına rağmen, plan ve ruhsat süreçlerine ilişkin yargı kararları nedeniyle proje tamamlanamadı. Sonraki yıllarda yüklenici firmaların mali sorunları nedeniyle TMSF sürece dahil oldu. Alan üzerindeki ipotekler, kamu alacakları, sözleşmeler ve hukuki süreçler nedeniyle Basmane Çukuru uzun yıllar boyunca çözülemeyen bir dosya olarak kaldı.
Belediyenin yüzde 30’luk hakkı güvence altına alındı
Basmane dosyasındaki en önemli dönüm noktalarından biri 2009 yılında yaşandı. Dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan protokolle belediyenin projedeki hakkı yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarıldı. Bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesi kararlaştırıldı. Ancak geçen süreçte bu yüzde 30’luk hakkın hangi bölüme karşılık geleceği, tapuda nasıl güvence altına alınacağı ve üçüncü kişilere devir halinde nasıl korunacağı netleşmedi. Yeni protokolle birlikte bu belirsizliğin ortadan kaldırılması amaçlanıyor. Yaklaşık 104 bin metrekarelik emsale esas inşaat alanı üzerinden hesaplanan belediyeye ait yüzde 30’luk pay, diğer yapılardan bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak oluşturulacak. Böylece İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yıllardır ifade edilen hakkı; alanı, işlevi ve tapu karşılığı belirlenmiş somut bir kamu varlığına dönüşecek.
TMSF de sürecin tarafı olacak
Yeni süreçte TMSF’nin de doğrudan taraf olması öngörülüyor. TMSF tarafından gerçekleştirilecek Ticari ve İktisadi Bütünlük İhalesi’nin şartnamesinde, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hakkı ve protokolde belirlenen diğer güvencelerin açık şekilde yer alması planlanıyor. Belediyeye ait bağımsız yapının gerekli hukuki süreçlerin tamamlanmasının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tapuya tescil edilmesi de protokolün temel şartları arasında bulunuyor.
Kültürpark için 27 bin metrekarelik yeşil alan hedefi
Egeli Haber'de çıkan habere göre de Basmane’de oluşturulacak yeni Belediye Hizmet Binası’nın bir diğer önemli etkisi ise Kültürpark olacak. Bugün Kültürpark içerisinde belediye birimleri tarafından kullanılan yaklaşık 27 bin metrekarelik alan bulunuyor. Planlamalara göre, yeni hizmet binasının tamamlanmasıyla birlikte Kültürpark içindeki bazı hizmet yapılarının kaldırılması ve bu alanların yeniden yeşil alan olarak düzenlenmesi hedefleniyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu adımla hem belediye hizmetlerini kent merkezinde daha düzenli bir yapıya kavuşturmayı hem de Kültürpark’ın yeşil alan kimliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
“Geçmişi yok saymadan yeni bir çözüm”
Büyükşehir Belediyesi açıklamasında, Basmane dosyasının geçmişte görev yapan belediye başkanları, belediye meclisleri, bürokratlar ve ilgili kamu kurumlarının farklı dönemlerde yürüttüğü çalışmaların bir sonucu olduğu vurgulandı. Gelinen aşamanın geçmişteki çalışmaları yok sayan bir yaklaşım olmadığı belirtilirken, hedefin İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin haklarını koruyarak alanı kente kazandırmak olduğu ifade edildi. Açıklamada, “Amaç; yıllar içerisinde oluşan sözleşmesel, hukuki ve idari birikimi dikkate alarak İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mevcut yüzde 30’luk hakkını daha güçlü ve uygulanabilir bir hukuki güvenceye kavuşturmak, Basmane alanını kente kazandırmak ve Kültürpark’ın yeşil alan kimliğinin güçlendirilmesine katkı sağlamaktır” denildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bundan sonraki süreçte de hukuki, teknik ve mali çalışmaların kamu yararı ve belediyenin haklarının korunması ilkeleri doğrultusunda sürdürüleceğini açıkladı.
