İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Miras tarafından düzenlenen Miras Söyleşileri, bu kez Basmane’deki Yeniden Basma Atölyesi’nde gerçekleştirildi. Kültürel mirasın korunması ve restorasyon alanındaki deneyimlerin genç kuşaklara aktarılması amacıyla düzenlenen etkinliğe, üniversitelerin ilgili bölümlerinde eğitim gören öğrenciler katıldı.
Buluşmanın konuğu restoratör Şahin Genç oldu. “Kültürel Miras Konservasyon ve Restorasyonu” başlığı altında mesleki deneyimlerini paylaşan Genç, bugüne kadar gerçekleştirdiği çalışmalardan örnekler sundu. Teorik bilgilerin yanı sıra uygulamaya da yer verilen etkinlikte öğrenciler, restorasyonda kullanılan malzemeleri yakından görerek çalışma yöntemlerini inceleme imkânı buldu.
Bir restorasyonla başlayan İzmir hikâyesi
Şahin Genç’in İzmir’le kurduğu bağ, bir restorasyon projesiyle başladı ancak zaman içinde yaşamının önemli bir parçasına dönüştü. Pandemi döneminde Karantina Adası’nın restorasyonu için kente geldiğini anlatan Genç, çalışmalarının ardından İzmir’de kalmaya karar verdi.
Genç, “Zaman içerisinde İzmir benim için yalnızca çalıştığım bir kent olmaktan çıktı; burada yuvamı kurdum, iki evladım oldu. Şimdi mesleki birikimimi yine bu kentte gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyorum” sözleriyle İzmir’deki yolculuğunu anlattı.
Mesleki deneyimini gençlere aktarabilmek için çalışmalarını sürdüren Genç, restorasyonun yalnızca tarihi eserler üzerinde yapılan teknik bir müdahale olmadığını, aynı zamanda kültürel değerlerin geleceğe aktarılması açısından önemli bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Atölyede her malzemenin ayrı hikâyesi var
İzmir’de kurduğu restorasyon atölyesinde çok farklı malzemeler üzerinde çalıştıklarını belirten Genç, faaliyetlerinin yalnızca kâğıt restorasyonuyla sınırlı olmadığını söyledi. Metal, ahşap, cam, taş ve heykel gibi farklı materyallerin korunması ve onarılması için çalışmalar yürüttüklerini aktardı.
Atölyedeki çalışmaların yanı sıra sahada da görev aldıklarını anlatan Genç; cami, kilise, konak ve tarihi yapılarda mimari restorasyon uygulamaları gerçekleştirdiklerini kaydetti. Genç, çalışmalarının temelinde bilgi ve deneyimi paylaşmanın bulunduğunu belirterek, “İnsanlara katkı sağlayabileceğimiz bir atölye oluşturduk” dedi.
Farklı malzemelerin farklı koruma ve müdahale yöntemleri gerektirdiğinin ele alındığı buluşmada öğrenciler, restorasyon sürecinin uygulama tarafını da görme fırsatı yakaladı.
Hedefi İzmir’de daha fazla öğrenci yetiştirmek
Şahin Genç’in üzerinde durduğu başlıklardan biri de restorasyon alanında yetişmiş insan ihtiyacı oldu. Mesleki birikimini öğrencilerle paylaşarak İzmir ve Ege Bölgesi’nde daha fazla restoratör yetişmesine katkıda bulunmak istediğini söyleyen Genç, eğitim faaliyetlerini genişletmeyi hedeflediğini dile getirdi.
Genç, kültürel mirasın korunmasının yalnızca uzmanların çabasıyla sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekerek toplumsal bilincin önemini vurguladı.
“Bu alanda çok eksiğimiz var. Toplumu bilinçlendirmemiz gerekiyor” diyen Genç, öğrencilerin bu süreçte önemli bir rol üstlenebileceğini belirtti. Genç, “Öğrencilerimizi bilinçlendirmeli, onların aracılığıyla bu bilgiyi daha geniş kesimlere aktarmalıyız. Koruma ve restorasyon bilincinin daha geniş kesimlere ulaşması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Genç restoratörler işin mutfağına girdi
Etkinliğe katılan Pamukkale Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü 4’üncü sınıf öğrencisi Ayşegül Koralay da mesleki deneyimlerini paylaştı. Zorunlu stajını Şahin Genç’in yanında yaptığını belirten Koralay, buluşmanın özellikle restorasyon alanıyla ilk kez tanışan katılımcılar açısından önemli olduğunu söyledi.
Şahin Genç’in çalışmalarından örnekler sunduğunu belirten Koralay, teorik anlatımın ardından küçük çaplı bir atölye gerçekleştireceklerini ifade etti.
Koralay, “Ardından küçük çaplı bir atölyeyle restorasyonun ne olduğunu, bu alanı hiç bilmeyenlere göstereceğiz. Bir anlamda ‘Restorasyon 101’ gibi bir çalışma gerçekleştiriyoruz” dedi.
Restorasyonda öğrenmenin sonu yok
Geleneksel sanatlar ve minyatür sanatıyla ilgilenen Aylin Şekerkaya ise uzun zamandır merak ettiği restorasyon alanında Şahin Genç’ten eğitim aldığını anlattı. Şekerkaya, restorasyonun sürekli yeni bilgiler edinmeyi gerektiren bir çalışma alanı olduğunu vurguladı.
Kültürel varlıkların korunabilmesi için toplumdaki farkındalığın artırılması gerektiğini söyleyen Şekerkaya, “Ülkemizde insanların restorasyon konusunda daha fazla bilinçlenmesi gerekiyor. Öğrenmek hiç bitmeyen bir şey. Enerjim ve ömrüm yettiği sürece kendimi bu alanda geliştirmek istiyorum” diye konuştu.
Basmane’den Fransa’ya uzanan Smyrna izi
Buluşmanın dikkat çeken hikâyelerinden biri ise Basmane ile Fransa arasında kurulan kültürel bağ oldu. Etkinliğe katılan Fransız-Türk gazeteci Nathalie Ritzmann, Basmane’de yürütülen çalışmalar sayesinde doğup büyüdüğü Fransa’nın Mulhouse kentindeki kumaş baskı müzesiyle bağlantı kurduğunu anlattı.
Ritzmann, müzenin koleksiyonunda “Smyrna” adı verilen bir kumaş bulunduğunu belirtti. Basmane’deki atölye projesini Fransızcaya çevirerek müzeye gönderdiğini söyleyen Ritzmann, bölgenin basmacılık geçmişini araştırırken İzmir’in tekstil tarihine ilişkin yeni bilgiler edindiğini aktardı.
Basmane’nin basmacılık geçmişinin uluslararası bağlantılar üzerinden yeniden görünür hale gelmesinden duyduğu heyecanı dile getiren Ritzmann, Şahin Genç’in Kemeraltı’ndaki restorasyon atölyesini de ziyaret ettiğini söyledi.
Ritzmann, atölyede yaşadığı deneyimi, “Atölyesine gittim ve gerçekten bayıldım. Oradan zor çıktım, gözlerim doldu. Bugün böyle bir atölyenin gerçekleşmiş olmasından çok mutlu oldum” sözleriyle anlattı.
