Türkiye ekonomisinin önümüzdeki döneme ait mali çerçevesini çizen 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına resmen sunuldu. Meclis ana gündeminin ilk sırasına yerleşen yeni dönem bütçesi, Plan ve Bütçe Komisyonu bünyesinde detaylı incelemeye alınıyor. Hazırlanan bütçe metninde Türkiye'nin orta vadeli ekonomi hedefleri doğrultusunda makroekonomik istikrar düzeyinin korunması, kamuda mali disiplin ilkesinin kararlılıkla sürdürülmesi, halkın alım gücünü doğrudan etkileyen enflasyonla mücadele süreçlerinin desteklenmesi ve adil gelir dağılımı mekanizmalarının güçlendirilmesi temel öncelikler olarak kayıtlara geçti.
Devletin gelecek yılki harcama ve gelir projeksiyonlarını yansıtan dev teklif, kamu maliyesinde rasyonel adımların atılacağı bir dönemin habercisi niteliğini taşıyor. Bütçe kurgusunda sürdürülebilir büyüme patikasının korunması hedeflenirken, kamu idarelerinin kaynak kullanımında verimlilik esasına dayalı bir yaklaşım benimsenmesi öngörülüyor.
Trilyonluk ödeneklerin kurumsal idarelere dağılımı netleşti
Meclis komisyonuna sevk edilen teklif detaylarında, 2027 yılında merkezi yönetim kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilecek ödenek miktarları da tüm ayrıntılarıyla paylaşıldı. Yapılan hesaplamalara göre genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine ayrılan toplam ödenek miktarı 27 trilyon 30 milyar 965 milyon lira seviyesinde belirlendi. Öte yandan kendi gelirleriyle mali yapılarını destekleyen özel bütçeli idareler için 2 trilyon 358 milyar 571 milyon lira kaynak tahsis edilirken, piyasa düzenleme ve denetim faaliyetlerini yürüten düzenleyici ve denetleyici kurumlar bünyesine ise 115 milyar 219 milyon lira ödenek ayrılması kararlaştırıldı.
Mali tablonun gelir ayağında ise devlet çarkının işleyişini sağlayacak genel bütçe gelirlerinin 23 trilyon 149 milyar 878 milyon lira düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor. Gelir ve gider dengesi arasında oluşması öngörülen bütçe açığının ise kamu finansman dengeleri gözetilerek net borçlanma araçları vasıtasıyla kapatılması planlanıyor.
Harcamalarda sıkı tasarruf ve yatırımda rasyonelleşme devri
Bütçe teklifinin genel gerekçesinde kamu kaynaklarının harcanmasında etkinlik derecesini yükseltmek amacıyla köklü adımların atılacağı belirtiliyor. Kamuda verimsizlik oluşturan veya ekonomik karşılığı zayıf kalan harcama kalemlerinin tamamen tasfiye edileceği ilan edilirken, tasarruf tedbirleri uygulamasının risk odaklı ve sürekli denetim mekanizmalarıyla tüm kamu kurumlarında yaygınlaştırılacağı aktarıldı. Kamu hizmetlerinin kalitesinden ödün verilmeden her bir kuruşun azami tasarruf anlayışıyla yönetilmesi hedefleniyor.
Yatırım harcamalarında da kontrolü ve verimi artıracak radikal kurallar devreye alınıyor. Ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına doğrudan katkı sunacak kamu yatırımları önceliklendirilirken, 2027 Kamu Yatırım Programı'na dahil edilecek projelere disiplin şartı getirildi. Yeni kurala göre, yatırım programında yer alacak projelerin ilk yıl verilecek yatırım ödeneği, söz konusu projenin toplam bedelinin yüzde 10'undan daha az bir tutarda olamayacak. Ayrıca teklif kapsamında, 2027 yılında sağlanacak garantili imkan ve dış borç ikraz limiti 13,5 milyar ABD doları olarak saptanırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilebilecek borç üstlenim taahhüt limiti ise 1 milyar ABD doları sınırında tutuldu.
Meclisteki zorlu maratonun takvimi belli oldu
Gelecek yılın finansal haritasını belirleyecek olan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi üzerindeki görüşmelerin takvimi de resmiyet kazandı. Yasama organındaki bütçe maratonu, 21 Ekim Çarşamba günü Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerine sunulacak olan kapsamlı bütçe sunumuyla başlayacak. Yılmaz'ın yapacağı bu kritik bilgilendirme toplantısının ardından, komisyon üyelerinin ve milletvekillerinin metin üzerindeki teknik inceleme ve hazırlıklarını tamamlayabilmeleri adına çalışmalara tam bir hafta süreyle ara verilecek.
Verilen molanın sona ermesiyle birlikte, 27 Ekim Salı günü Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bütçenin geneli üzerindeki müzakerelere başlanacak. Siyasi parti temsilcilerinin ve komisyon üyelerinin görüşlerini bildireceği bu aşamadan sonra, her bir bakanlığın ve kamu idaresinin tekil bütçeleri detaylı maratona dahil edilecek. Bakanlıklar ile kamu kurumlarının bütçe görüşmelerinin maratona ara vermeksizin devam ederek 27 Kasım Cuma günü itibarıyla komisyon düzeyinde tamamlanması öngörülüyor. Komisyondan geçecek metin daha sonra TBMM Genel Kurulu'na sevk edilecek.
