Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Manisa'da hayata geçirmeyi planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. 2024 yılında duyurulan ancak Temmuz 2026'da askıya alındığı belirtilen projeyle ilgili konuşan Bolat, yatırım sözleşmesinin bulunduğunu ve sürecin takip edildiğini açıkladı.
Almanya'nın başkenti Berlin'de düzenlenen 2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi sonrasında basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Bolat, Çinli otomotiv şirketlerinin Türkiye'deki yatırımları ve bu yatırımlar karşılığında sağlanan avantajlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bakan Bolat, BYD'nin Türkiye'ye getirdiği otomobiller için alınması gereken teminatların tahsil edildiğini belirtirken, yatırım sürecinin kamu zararına yol açmayacak şekilde yürütüldüğünü vurguladı.
BYD'nin teminatları alındı
Manisa'daki yatırımın geleceğine ilişkin soruları yanıtlayan Bakan Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Türkiye'de elektrikli otomobil ekosistemi oluşturmak amacıyla çalışmalar yürüttüğünü söyledi.
BYD ile yatırım konusunda sözleşme yapıldığını belirten Bolat, şu ifadeleri kullandı:
“Yatırımın bir süreci var, onun tamamlanmasını bekliyorlar. Türkiye'ye gelen otomobillerle ilgili alınması gereken teminatları aldılar. Türkiye'de hiçbir kamu zararına yol açmayacak şekilde konuyu takip ediyorlar.”
Bakanın açıklamaları, Manisa'daki fabrika yatırımının henüz tamamlanmadığını ancak sözleşmeye bağlı sürecin sürdüğünü ortaya koydu.
Çinli otomotiv üreticisinin 2024 yılında Türkiye'ye gelerek Manisa'da 1 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği açıklanmıştı. Şirketin Temmuz 2026'da yatırımı askıya aldığı belirtilirken, projeyle bağlantılı olarak 600 milyon doların üzerinde vergi avantajı sağlandığı da gündeme gelmişti.
Bolat'ın son açıklamasında teminatların alındığı belirtilse de bunların toplam tutarı ve hangi koşullarda kullanılabileceğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Manisa'daki fabrikanın geleceği belirsizliğini koruyor
BYD'nin Manisa yatırımı, Türkiye'nin elektrikli otomobil üretiminde önemli merkezlerden biri olma hedefi açısından dikkat çekiyor. Ancak yatırımın askıya alındığına ilişkin gelişmelerin ardından fabrikanın ne zaman hayata geçirileceği konusu belirsizliğini koruyor.
Bakan Bolat'ın açıklamasında yatırımın yeniden başlayacağına ilişkin kesin bir tarih verilmedi. Buna karşılık sözleşmenin yürürlükte olduğuna ve gerekli teminatların alındığına işaret edildi.
Bolat ayrıca Türkiye'ye yönelik diğer otomotiv yatırımlarına da değindi. Volkswagen ile Doğuş Holding arasında yakın zamanda bir niyet mektubu teati edildiğinin açıklandığını belirten Bakan, bu girişimin ayrıntılarının henüz netleşmediğini söyledi.
Türkiye'den Avrupa Birliği'ne otomotiv hamlesi
Ticaret Bakanı Bolat, Avrupa Birliği'nin hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobil ithalatına yönelik başlattığı korunma önlemi soruşturmasını da değerlendirdi.
Türkiye'nin olası ek vergi ve tarife kontenjanlarından muaf tutulması amacıyla diplomatik girişimlerin sürdüğünü belirten Bolat, AB Komisyonu'nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic'e resmi bir mektup imzaladığını açıkladı.
Çin'den Avrupa Birliği'ne yapılan hibrit ve şarj edilebilir hibrit araç ithalatının üç yılda 53 binden yıl sonu itibarıyla 850 bine yaklaşmasının Avrupa'da endişe yarattığını belirten Bolat, Türkiye'nin Gümrük Birliği kapsamında farklı değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Bolat, “Türkiye'nin Gümrük Birliği üyesi olduğu için bu kapsamda tarife kontenjanı uygulanmaması gerektiğini belirtiyoruz. Şu anda bu alanda ihracatımız çok az ama yatırımlarımız var ve önümüzdeki 2-3 yılda ihracatımız artacak. Bunun engellenmemesi için müzakere içindeyiz” dedi.
Türkiye'de yaklaşık 70 bin Avrupalı firmanın faaliyet gösterdiğini belirten Bolat, bunlardan 1.650'sinin otomotiv sektöründe yatırım yaptığını ifade etti.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki sanayi entegrasyonunun korunması gerektiğini vurgulayan Bakan, yeni ticaret önlemlerinin mevcut yatırımlara zarar vermemesi için girişimlerin devam ettiğini söyledi.




