Yaz sezonunun resmen başlaması ve piyasalardaki hareketliliğin artmasıyla birlikte, ekonominin en büyük bileşenlerinden biri olan hizmet alanında belirgin bir toparlanma dalgası gözleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan resmi verilere göre, hizmet sektörü güven endeksi haziran ayında bir önceki aya göre %1,4 oranında artış göstererek 110,5 değerine ulaştı. Mayıs ayında %0,6'lık bir gerileme yaşayan endeksin haziran ayında yönünü yeniden yukarıya çevirmesi, sektör temsilcilerinin kurumsal ve finansal algısında iyimserliğin hakim olduğunu kanıtlıyor. Bilindiği üzere, endeksin 100 barajının üzerinde değer alması sektörün mevcut ve gelecek döneme ilişkin iyimserliğini ortaya koyuyor. 110,5'lik bu yeni değer, sahada işlerin yolunda gittiğine dair güçlü bir referans sunuyor.
Bu yükselişin alt kırılımları incelendiğinde, sahadaki canlılığın arkasındaki esas itici gücün tüketici talebi olduğu görülüyor. Verilere bakıldığında, son 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep endeksi mayıs ayındaki %1,6'lık düşüşün ardından haziran ayında %2,7 gibi yüksek bir performansla 109,6 değerine tırmandı. Geçmiş aylara kıyasla müşterilerin hizmet sektörüne yönelik harcama iştahının artması, işletmelerin kasasına da olumlu yansıdı. Şirketlerin kurumsal performanslarını gösteren son 3 aylık dönemde iş durumu endeksi de %1,1 artışla 109,8 seviyesine yükselerek bu canlılığı tescilledi. Önümüzdeki döneme ilişkin beklentiler de pozitif tarafta kalmaya devam ediyor. Sektörün geleceğe dönük projeksiyonunu tutan gelecek 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi endeksi de küçük bir ivmeyle %0,3 artarak 112,2 değerini aldı.
Perakende ticaret stok eriterek yoluna devam ediyor
İç piyasada tüketiciyle doğrudan temas kuran ve piyasanın nabzını tutan perakende ayağında ise daha dengeli ve temkinli bir büyüme grafiği çiziliyor. Haziran ayı sonuçlarına göre, perakende ticaret sektörü güven endeksi bir önceki aya kıyasla %0,3 oranında sınırlı bir artış kaydederek 112,8 değerini aldı. Sektör genelinde mayıs ayındaki %0,8'lik yükseliş trendinin haziran ayında da hız kesmeden, az da olsa sürmesi piyasadaki istikrarın korunduğuna işaret ediyor. Perakende dünyasındaki aktörlerin mevcut iş hacimlerinden memnuniyet duyduğu ve satış kanallarını açık tutmayı başardığı endeks tablolarından net bir şekilde okunabiliyor.
Sektörün iç dinamiklerinde yaşanan en radikal değişim ise stok yönetiminde kendisini gösterdi. İstatistiki açıklamalara göre, mevcut mal stok seviyesi endeksi haziran ayında %2,7 oranında artışla 92,8 değerine ulaştı. Kriterlere göre bu endeksin artması, piyasadaki depo stoklarının azaldığını gösteriyor. Yani perakendeciler, ellerindeki malları piyasaya hızla sürerek stok eritme sürecine girdi. Satış cephesindeki hareketliliği özetleyen son 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar endeksi %0,4 artarak 121,6 değerine ulaşırken, geleceğe yönelik planlamalarda ise temkinli bir duruş hakim oldu. İşletmelerin önünü görme eğilimini yansıtan gelecek 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar beklentisi endeksi %1,6 oranında bir azalışla 123,9 değerine geriledi. Bu durum, perakendecilerin yaz sonrasındaki dönem için tedarik ve satış stratejilerinde daha korumacı politikalar izleyebileceğini gösteriyor.
İnşaat sektöründe istihdam beklentisi zirve yaptı
Uzun süredir makroekonomik dalgalanmalardan en çok etkilenen ve endeks değerlerinde 100 barajının altında kalarak kötümser bir görünüm sergileyen inşaat şantiyelerinde, haziran ayıyla birlikte kıpırdanma başladı. Haziran ayı dökümlerine göre, inşaat sektörü güven endeksi bir önceki aya göre %1,1 oranında toparlanarak 83,0 değerini aldı. Her ne kadar endeks 100 değerinden küçük olduğu için sektördeki genel kötümser hava tamamen dağılmamış olsa da, mayıs ayındaki %1,7'lik sert düşüşün ardından gelen bu geri dönüş, müteahhitler ve yapı firmaları açısından kritik bir moral kaynağı oldu.
İnşaat sektöründeki bu toparlanmanın en dikkat çekici ve sevindirici kalemi ise istihdam piyasasına yönelik verilerde gizli. Sektör temsilcilerinin önümüzdeki döneme dair iş gücü planlamasını yansıtan gelecek 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi endeksi, mayıs ayındaki %3,1'lik gerilemeyi unutturacak bir performans sergiledi. Haziran ayında tam %4,0 oranında dik bir tırmanış gerçekleştiren istihdam beklentisi 86,9 değerine ulaştı. Bu veri, şantiyelerin önümüzdeki yaz aylarında yeni projeler için ciddi bir iş gücü alımına gitmeye hazırlandığını net olarak ortaya koyuyor. Sektörün mevcut durumdaki en büyük sıkıntısı ise sipariş yetersizliği olarak masada kalmaya devam ediyor. Firmaların elindeki iş yükünü gösteren alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi endeksi, haziran ayında %2,0 oranında azalarak 79,0 değerine geriledi. Siparişlerdeki bu azalışa rağmen istihdam beklentisinin artması, firmaların mevcut projelerini hızlandırmak veya başlaması kesinleşen yeni kamu ve özel sektör yatırımları için kadrolarını tahkim etmek istediğini kanıtlıyor.
