İNCİ ONGUN/Bu miktar ayda ortalama 250 kilovatsaate karşılık geliyor. Sınırı aşan aboneler, elektrik tüketimlerini artırmasalar bile devlet destekli tarifeden çıkarılarak piyasa maliyetlerine bağlı fiyatlarla faturalandırılabilecek.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şube Yönetim Kurulu Başkanı Gülhan Gürler, 9 Eylül Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, yeni düzenlemenin perde arkasını, ailelerin karşı karşıya kalacağı ekonomik tabloyu ve elektrik piyasasındaki uygulamaları tüm yönleriyle değerlendirdi.
ISINMA HESABA BİLE KATILMADI
Yeni sınırın dört kişilik bir ailenin asgari elektrik tüketimine dayandığını belirten Gürler, Elektrik Mühendisleri Odası hesaplamalara göre, dört kişilik bir ailenin yalnızca buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi, televizyon ve aydınlatma gibi en temel cihazları çalıştırdığı asgari yaşam standardında bile, elektrik tüketiminin aylık en az 230 kWh, yıllık 2.760 kWh tüketime denk geldiğine işaret etti. 3 bin kWh'lik yeni sınırın aylık ortalama 250 kWh karşılık geldiğini belirten Gürler “Yani sınır en asgari tüketimde dahi artık bıçak sırtında. Üstelik bizim bu asgari hesabımızın içinde elektrikle ısınma, yazın klima kullanımı ya da şofben/termosifonla sıcak su tüketimi dahi yok. Dolayısıyla sıradan bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılaması bile bu sınırı kolaylıkla aşmasına neden olacak. Bu düzenleme lüks tüketimi değil, doğrudan dar ve orta gelirli ailelerin temel yaşam hakkını hedef alıyor” değerlendirmesinde bulundu.
AYNI ELEKTRİĞE 697 LİRA FARK
EMO'nun Mayıs-Ekim 2026 dönemine ait karşılaştırmalı hesabını paylaşan Gürler, aynı elektrik tüketiminde ortaya çıkan farkı şöyle anlattı:
“Bugün aylık ortalama 250 kWh elektrik tüketen bir hanenin mevcut ulusal tarifedeki faturası yaklaşık 820 TL civarında geliyor. 2027 yılı itibarıyla yıllık sınırı (3 bin kWh) aşan, yani aylık 250 kWh sınırının üzerine çıkan her hane artık devletin belirlediği sabit ulusal tarifeden değil; spot enerji borsasında oluşan Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve döviz bazlı YEKDEM maliyetleri üzerinden faturalandırılacak. Bu durum doğrudan doğruya örtülü bir zamdır. Borsa fiyatlarının ve dövizin seyrine göre faturadaki birim maliyetler katlanacağı için, aynı miktarda elektrik tüketmeye devam eden ve bugün 820-900 TL bandında fatura ödeyen bir ailenin karşısına çok daha yüksek ve her ay ne geleceği öngörülemeyen kabarık faturalar çıkacak. Mayıs-Ekim 2026 dönemi için gerçekleştirdiğimiz 6 aylık kıyaslamada aylık ortalama fatura 839 TL'den 1.536 TL'ye çıkmaktadır.”
AİLELER ZORLANACAK
İzmir'deki ısınma ve serinleme ihtiyacına dikkat çeken Gürler, dar gelirli ailelerin karşılaşabileceği tabloyu şu sözlerle anlattı:
“İzmir gibi yaz aylarında iklimlendirme ihtiyacının yüksek olduğu, kış aylarında ise doğalgazın ulaşmadığı ya da fatura korkusuyla kombi yakılamayan mahallelerde elektrikli ısıtıcıların ve termosifonların yaygın kullanıldığı bir kentte, bu sınırın altında kalmak neredeyse imkânsızdır. Milyonlarca haneyi etkileyen bu karar, İzmir'deki konut abonelerinin de çok büyük bir bölümünü doğrudan etkileyecektir. Özellikle dar gelirli aileler açısından tablo çok ağır olacak. Ekonomik kriz nedeniyle zaten ödeme güçlüğü çeken, sosyal yardım almadan ayakta duramayan yurttaşlarımız; 2027 yılında ya temel ihtiyaçlarından kısarak karanlıkta ve soğukta oturmak zorunda kalacak ya da enerji şirketlerinin kâr hırsına dayalı piyasa faturaları altında ezilecek. Üstelik 2026 yılı içindeki tüketimi 3 bin kWh'i aşan vatandaşların 2027 başında doğrudan bu tarifeye geçirilecek olması, yurttaşın geçmiş tüketimi üzerinden geriye dönük kurallarla cezalandırılması demektir.”
İNDİRİM VAADİNE DİKKAT
Özel elektrik şirketlerinin sunduğu indirimli sözleşmelere karşı da uyarıda bulunan Gürler, şöyle konuştu:
“Yüksek fatura korkusu yaşayan tüketicilere, özel tedarik şirketleri tarafından 'yüzde 15 indirim' vaadiyle ikili anlaşmalar imzalatılmaya çalışıldığına ilişkin duyumlar alıyoruz. Ancak bu indirim, piyasa fiyatına (PTF) ya da ulusal tarifeye değil, mevzuattaki en yüksek sınır olan Azami Fiyat Limiti (tavan fiyat) üzerinden uygulanmaktadır. Spot piyasa fiyatları zaten bu tavanın altında kaldığı için tüketiciye gerçekte hiçbir indirim sağlanmamakta, aksine fatura en yüksek sınırın hemen altına kilitlenmektedir. Sanki rekabetçi bir piyasa varmış gibi yapıp yurttaşları yanıltarak Azami Fiyat Limiti üzerinden indirim öneren sözleşmeler, fahiş olan Son Kaynak Tedarik Tarifesi'nden (SKTT) de ortalama yüzde 25 daha fazla fatura oluşmasına neden olmaktadır. İndirim vaadiyle sunulan ve içinde 'azami/tavan fiyattan indirim' ibaresi geçen sözleşmeler kesinlikle imzalanmamalıdır. İmzalayanlar ise 14 günlük yasal cayma haklarını vakit kaybetmeden kullanmalıdır.”
REKABET KÂĞIT ÜZERİNDE
Elektrik piyasasında gerçek bir rekabet ortamı bulunmadığını savunan Gürler, şu ifadeleri kullandı:
“Kesinlikle hayır, sadece İzmir'de değil ülkemizin hiçbir noktasında yok. Düzenlemeyi savunmak için ileri sürülen 'rekabeti teşvik' ve 'tüketiciyi ikili anlaşmalara yönlendirme' gerekçeleri tamamen kâğıt üzerinde kalan bir aldatmacadır. Konut aboneleri için fiilen bir tedarikçi seçme özgürlüğü veya rekabetçi bir piyasa bulunmuyor. Vatandaşlar özel şirketlerin tek taraflı fiyat dayatmasıyla karşı karşıya bırakılıyor. Burada 'rekabet' söylemi, sadece maliyetlerin yurttaşın sırtına yıkılmasını ve özel şirketlere yapılan kâr aktarım mekanizmasını gizlemek için kullanılıyor.”
KARAR GERİ ÇEKİLMELİ
Düzenlemenin geri çekilmesi gerektiğini vurgulayan Gürler, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
“En büyük sakınca, elektrik gibi anayasal ve temel bir insan hakkının 'piyasa malı' haline getirilerek kamusal hizmet anlayışının tamamen terk edilmesidir. 2018'de 50 milyon kWh ile büyük sanayi tesisleri için getirilen bu tarifenin her yıl aşağı çekilerek 3 bin kWh ile standart evlere kadar indirilmesi, EPDK'nın fiyat istikrarı ve kamu yararı görevini kendi eliyle feshetmesi demektir. Vatandaşın temel elektrik ihtiyacını korumanın yolu nettir. Konut aboneleri için alınan 3 bin kWh sınırı kararı derhal geri çekilmeli ve konutlar Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamından tamamen çıkarılmalıdır. Özel şirketlere alım ve fiyat garantisi veren enerji politikaları terk edilmeli; kamusal üretim ve sosyal tarife ilkelerine geçilmelidir. Maliyetleri kalıcı olarak düşürmek için elektrikte üretimden dağıtıma kadar tüm süreçleri yönetecek dikey entegre bir kamu tekeli yeniden kurulmalı ve kamu kaynaklarının özel sektöre aktarılmasına son verilmelidir.”
